سامانه ارسال پیامک اس ام اس انبوه گهرsms

نقد مقاله ازدواج عمر قسمت ج

gohar-info — Wed, 08 Feb 2012 14:12:36 GMT

نقد مقاله سایت اهل سنت

موضوع مقاله: ازدواج عمر و ام کلثوم

نویسنده: برادر اهل سنت محمد باقر سجودی

منتقد: مدیریت سایت گفتگوی آرام میان شیعه و سنی

((سلسه نقد مقالات سایت اسلام تکست))

مقاله:۳

قسمت ج

———————————

متن مقاله برادر اهل سنت:

ای دوستان شیعه ما

برای چه اینهمه بهانه میارید؟ قدر مسلم این است که ام کلثوم با عمر بن خطاب عروسی نموده است،

این حرف همه رجال شناسان و همه کتابهای تاریخی است و همه یک زبان و یکصدا این را میگویند .

شما هرکتابی از کتاب های ما را باز کنید (که در آن کتاب شرح حال ام کلثوم دختر علی یا شرح حال عمر بن خطاب نوشته شده باشد )لاجرم این را هم نوشته اند که آندو همسر یکدیگر بودند.

اما اینکه شوهرهای بعدی ام کلثوم دقیقا مشخص نشده اند، برای این بوده که آنها چون امیرمومنین عمر مشهور نبوده اند تا همگان از زندگی آنها ،دقیقا با خبر باشند.

حالا که بر شما ثابت شد همه رجال شناسان ما بر این عروسی مهر صحه گذاشته اند، و همانطور که در اول مقاله هم نوشتم در کتب شیعه نیز این عروسی را قبول دارند، پس انکار واضحات، عیب و زشت است.

و وقتی عروسی عمر و دختر علی را قبول کردید ، پس باور نکنید داستانهای دروغینی را که آخوندها، پیرامون حضرت عمر و زدن فاطمه ساخته اند.

محمد باقر سجودی

——————————–

پاسخ مدیر سایت:

اولا: دوست گرامی ما دو فرضیه داریم.

الف: ازدواجی اصلا صورت نگرفته است.

ب: ازدواج صورت گرفته است ولی از سر اجبار بوده است.

که الحمدلله خودتان هم به آن اشاره کردید که در کافی روایت هست.

خب هر کدام را که بپذیرید فضیلتی برای جناب عمر نیست. و حتی اگر تهدید را بپذیرید به جای اینکه منقبتی برای جناب عمر بن خطاب باشد برعکس می شود.

ثانیا: جنابعالی فرمودید: ((پس باور نکنید داستانهای دروغینی را که آخوندها، پیرامون حضرت عمر و زدن فاطمه ساخته اند.))

میشه بگویید چگونه چنین برداشتی کردید؟

اولا: اگر فرضیه انجام گرفتن ازدواج را قبول کنیم. در این روایت هست که عمر بن خطاب تهدید کرد و با تهدید کردن توانست ازدواج کند.

ثانیا: ببخشید یا شما اصلا کتب خودتون رو مطالعه نکردید یا اصلا متوجه مطلب نشده اید. دوست گرامی در بحث شهادت فاطمه بنت محمد شیعه از کتب و روایات اهل سنت استفاده می نماید برای اثبات بحث شهادت.

در انتها یک نصیحت:

جناب سجودی عزیز شما مقاله می نویسید. در حالی که اصل موضوع را اشتباه متوجه شده اید.

خودتان می گویید عمر بن خطاب تهدید کرد. ولی باز هم این مطلب را فضیلتی برای عمر بن خطاب میدانید.

چگونه چنین چیزی امکان دارد؟

منتظر جواب جناب سجودی هستم.

(( حقیقت را بهر دوری ظهوری است))

مصطفی جوادی نسب

۱۵/۱۲/۸۸

نقد مقاله ازدواج عمر قسمت ب

gohar-info — Wed, 08 Feb 2012 14:11:19 GMT

نقد مقاله سایت اهل سنت

موضوع مقاله: ازدواج عمر و ام کلثوم

نویسنده: برادر اهل سنت محمد باقر سجودی

منتقد: مدیریت سایت گفتگوی آرام میان شیعه و سنی

((سلسه نقد مقالات سایت اسلام تکست))

مقاله:۳

قسمت ب

پاسخ مدیر سایت:

اولا: دوست عزیز بابت اینکه شما روایات شیعه رو قبول ندارید من متن کلام جناب طبری مورخ بزرگ اهل سنت رو براتون بیان میکنم.

طبری در تاریخ خویش زمانی که از زنان جناب عمر می نویسد چنین می نویسد:

(مداینی گوید: ام کلثوم دختر ابوبکر را نیز به زنی خواست که صغیر بود و درباره وی کس پیش عایشه فرستاد که با ام کلثوم گفت : (اختیار با تو است)

گفت: مرا با او کاری نیست

گفت: امیر مومنان را نمی خواهی؟

گفت: نه، معاشش ساده است و با زنان سختگیر است.

عایشه کس از پی عمرو بن عاص فرستاد و قصه را با وی گفت.

گفت: درست می کنم

آنگاه پیش عمر رفت و گفت: ای امیر مومنان خبری شنیده ام که خدا نکند.

عمر گفت: چیست؟

گفت: ام کلثوم دختر ابوبکر را به زنی خواسته ای؟

گفت: بله، مرا برای او نمی پسندی، یا او را برای من نمی پسندی؟

گفت: هیچکدام ولی او نو سال است و در سایه امیر مومنان با ملایمت و مدارا بزرگ شده و تو تندخویی و ما از تو میترسیم و نمی توانیم هیچیک از خوی های تو را بگردانیم، وقتی او با تو درباره چیزی مخالفت کند با وی سختی کنی و با فرزند ابوبکر رفتاری کنی که حق تو نیست.

گفت: عایشه چه می شود من با او سخن گفته ام.

گفت: عایشه با من، و بهتر از او به تو نشان می دهم: ام کلثوم دختر علی بن ابیطالب که به وسیله او با پیمبر خدا خویشاوند شوی.

اما در ادامه ام کلثوم بنت علی را جزو زنان عمر نمی شمارد و این بحث را با کلام مداینی تمام می نماید.

مداینی گوید: ام امان دختر عتبه بن ربیعه را نیز به زنی خواست که او را نپسندید و گفت: درش را می بندد، خیرش به کسی نمی رسد و عبوس می آید و عبوس می رود.

و نامی از ام کلثوم بنت علی به عنوان همسر عمر در این بحث دیده نمی شود.

منابع:

تاریح طبری ج۲ ص۵۶۴-دارالکتب العلمیه

تاریخ طبری ج۵ ص۲۵۳۴-انتشارات بنیاد فرهنگ ایران

ثانیا: جنابعالی جوری می گویید که اگر کسی تا به امروز این مباحث را مطالعه نکرده باشد فکر میکند تنها کتاب اغانی این مطلب را بیان کرده است. بنده چون شما یه کم روشن بشید چند تا سند از اهل سنت ذکر میکنم که انشالله مفید باشد براتون.

شرح نهج البلاغة – ابن أبی الحدید – ج ۱۲ – ص ۲۲۱

أن عمر خطب أم کلثوم بنت أبی بکر

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

کنز العمال – المتقی الهندی – ج ۱۳ – ص ۶۲۶

أن عمر خطب أم کلثوم بنت أبی بکر

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

تاریخ مدینة دمشق – ابن عساکر – ج ۲۵ – ص ۹۶

أن عمر خطب أم کلثوم بنت أبی بکر

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

شرح نهج البلاغة|ابن أبی الحدید|۱۲|۶۵۶|مصادر حدیث سنى – عام|محمد أبو الفضل إبراهیم||||مؤسسة إسماعیلیان للطباعة والنشر والتوزیع||

کنز العمال|المتقی الهندی|۱۳|۹۷۵|مصادر حدیث سنى – عام|ضبط وتفسیر : الشیخ بکری حیانی / تصحیح وفهرسة : الشیخ صفوة السقا||۱۴۰۹ – ۱۹۸۹ م||مؤسسة الرسالة – بیروت – لبنان||

تاریخ مدینة دمشق|ابن عساکر|۲۵|۵۷۱|مهمترین مصادر رجال سنى|علی شیری||۱۴۱۵|دار الفکر للطباعة والنشر والتوزیع – بیروت – لبنان|دار الفکر للطباعة والنشر والتوزیع – بیروت – لبنان||

ثالثا: چه کسی آبروی شیعه و علی بن ابیطالب را برده است؟

شیعه یا روایات اهل سنت؟

دوست گرامی آیا تا به امروز روایات کتب خویش در این مورد را خوانده اید؟

بنده برای نمونه به روایتی اشاره میکنم.

از ابی عمر مقدسی:

عمر از علی دخترش ام کلثوم را خواستگاری کرد. علی سن کم او را یادآور شد. به عمر گفتند: او تو را رد کرد. عمر خواسته اش را دوباره بر زبان آورد. علی به او گفت: او را سویت می فرستم. اگر پسندیدی زنت باشد. آنگاه ام کلثوم را پیش عمر فرستاد. عمر جامه را از ساق پایش بالا زد و آن را نمایان کرد.

ام کلثوم گفت: دست بردار. اگر امیرالمومنین نبودی با مشت به چشمت میزدم.

((الاصابه ج۸ص۶۴۵))

حال یک سوال؟

آیا این توهین به علی بن ابیطالب نیست؟

دو صورت دارد؟

الف: توهین هست. پس باید کسی که چنین روایت مطرودی را بیان میکند مواخذه شود.

ب: توهین نیست. خب اهل سنت می گویند عدالت صحابه درسته؟

اهل سنت می گویند پیامبر فرمود: (( یاران من مانند ستارگان هستند به هر کدام اقتدا کنید هدایت خواهید شد.))

من میخوام به عمر بن خطاب اقتدا کنم. دوستان اهل سنت دخترشون رو بفرستند نزد بنده میخواهم به عمر بن خطاب اقتدا کنم.

حرف بدی زدم؟

اگر حرف بدی هست چرا برای این داستان بد نیست. ولی برای شما بده؟

رابعا: در مورد ازدواج عمر با ام کلثوم دختر جرول

برخی از مورخان مادر زید بن عمربن خطاب را امّ‏کلثوم دختر جرول دانسته‏اند، لذا ممکن است تشابه اسمی باعث شده باشد که آن را به دختر امیرالمؤمنین(ع) نسبت دهند.
طبری می‏گوید: مادرِ زید اصغر و عبیدالله که در جنگ صفین همراه معاویه کشته شدند، امّ‏کلثوم دختر جرول بوده است که اسلام بین او و عمر جدایی انداخت.»

((تاریخ طبری، ج ۳، ص ۲۶۹؛

کامل ابن اثیر، ج ۳، ص ۲۸٫))
اغلب مورخان موضوع ازدواج امّ‏کلثوم، دختر جرول را با عمر بن خطاب در جاهلیّت نقل کرده‏اند.

((الاعصابة، ج ۴، ص ۴۹۱؛

صفة الصفوة، ص ۱۱۶

تاریخ المدینة المنورة، ج ۲، ص ۶۵۹٫))

خب دوست گرامی روشن شد.

سندهایی که ذکر کردیم از کتب اهل سنت هست و ربطی به منابع شیعه ندارد.

—————————————

متن مقاله برادر اهل سنت:

شیعه ادامه میدهد:

خامساً: حقایق تاریخى، دروغ بودن این جریان را به اثبات مى رساند آنجا که مى گویند پس از رحلت عمر محمد بن جعفر و پس از مرگ او برادرش عون بن جعفر با او ازدواج کرد. در حالیکه: خود همان تاریخ تصریح دارد که این دو برادر در جنگ تستر ـ که در زمان عمربود ،کشته شدند

استیعاب ۳: ۴۲۳ و ۳۱۵، تاریخ طبرى ۴: ۲۱۳ ـ الکامل فی التاریخ ۲: ۵۴۶٫

سادساً: مدعى هستند پس از این دو برادر عبدالله بن جعفر، ـ برادر سوم ـ با او ازدواج کرد. در حالیکه او با زینب ازدواج کرده بود ـ و او را داشت ـ آیا او جمع بین الاختین کرده است؟

الطبقات الکبرى ۸: ۴۶۲٫

پاسخ اهل سنت

واقدی نوشته که محمد بن عون در تستر شهید شده اما جالب اینکه او هم منکر عروسی عمر و ام کلثوم نیست، بلکه به این عروسی اشاره دارد .

اما دیگران این را نمیگویند گفته شده که محمد بن عون تا بعد صفین زنده بوده و دارقطنی مینویسد محمد بن جعفر در جنگ صفین در رکاب علی میجنگیده و در همان جنگ کشته شده است.

مرزبانی درمعجم شعرا عقیده دارد که او بعد از صفین هم زنده بوده است.

آنچه که ثابت است این است که ام کلثوم بعد از وفات حضرت عمر با فرزندان جعفر بن ابی طالب عروسی کرده است ولی دقیقا معلوم نیست که با دوتای آنها عروسی کرده یا باهر سه آنها.

احتمال بیشتر این است که پس از وفات حضرت عمر، همسر عون بن جعفر شده پس از وفات عون، برادرش محمد او را بزنی گرفته و سال های آخر عمرش، همسر برادر بزرگتر آندو یعنی عبدالله بن جعفر بوده است.

و اینکه شیعه میگوید عبدالله شوهر زینب بن علی بوده، پس نمیتوانسته شوهر خواهر زینب ،یعنی ام کلثوم هم باشد, آسانی قابل جواب است:

عبدالله ابن عمر ،بعد از وفات زینب با ام کلثوم عروسی نموده و این نوع جمع کردن بین دو خواهر ،در اسلام این جایز است

———————————

پاسخ مدیر سایت:

دوست عزیز و گرامی چون شما اصلا کتب شیعه رو قبول ندارید از همین رو بنده چند تا سند از کتب اهل سنت براتون میدم که نویسنده هاش جزو بزرگان علمای اهل سنت هستند:

الاستیعاب – ابن عبد البر – ج ۳ – ص ۱۲۴۷

استشهد عون بن جعفر وأخوه محمد بن جعفر بتستر ولا عقب له

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

الإصابة – ابن حجر – ج ۴ – ص ۶۱۹

استشهد عون بن جعفر فی تستر وذلک فی خلافة عمر وما له عقب

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

أسد الغابة – ابن الأثیر – ج ۴ – ص ۱۵۷

استشهد بتستر ولا عقب

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

تاریخ الإسلام – الذهبی – ج ۳ – ص ۳۵۵

إنه استشهد بتستر

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

سبل الهدى والرشاد – الصالحی الشامی – ج ۱۱ – ص ۱۰۶

وأما عون فاستشهد بتستر لا عقب له أیضا .

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

الاستیعاب|ابن عبد البر|۳|۴۶۳|مصادر حدیث سنى – عام|علی محمد البجاوی|الأولى|۱۴۱۲|بیروت – دار الجیل|دار الجیل||

الإصابة|ابن حجر|۴|۸۵۲|مهمترین مصادر رجال سنى|الشیخ عادل أحمد عبد الموجود ، الشیخ علی محمد معوض|الأولى|۱۴۱۵||دار الکتب العلمیة . بیروت||

أسد الغابة|ابن الأثیر|۴|۶۳۰|مهمترین مصادر رجال سنى|||||دار الکتاب العربی – بیروت – لبنان||انتشارات إسماعیلیان – طهران

تاریخ الإسلام|الذهبی|۳|۷۴۸|مصادر تاریخ|د. عمر عبد السلام تدمرى|الأولى|۱۴۰۷ – ۱۹۸۷م|لبنان/ بیروت – دار الکتاب العربی|دار الکتاب العربی||

سبل الهدى والرشاد|الصالحی الشامی|۱۱|۹۴۲|مصادر سیره پیامبر وائمه|تحقیق وتعلیق : الشیخ عادل أحمد عبد الموجود ، الشیخ علی محمد معوض|الأولى|۱۴۱۴ – ۱۹۹۳ م||دار الکتب العلمیة – بیروت – لبنان||

پس اجازه هست بنده بگویم که علمای خودتان می گویند که این دو برادر در تستر شهید شده اند؟

دوست گرامی جمهور علمای شما مولد شهادت این دو برادر را جنگ تستر خوانده اند.

نکته جالب اینکه علمای خودتان فرموده اند: که زینب یا سال ۶۲ زنده بوده است و این در حالی است که می گویند ام کلثوم سال ۵۰ از دنیا رفته است:

وفات او را حدود سال پنجاه هجری دانسته‌اند.

الوافی بالوفیات(۲۴ج)، ج۲۴، ص۲۷۲؛ تحقیق احمد الارناؤت ـ ترکی مصطفی, داراحیاء التراث العربی, بیروت, ۱۴۲۰ق، ۲۰۰۰م,

العبر، ج۵، ص۳۶۹

خب حالا شما بگویید این همه تناقض چرا؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟

نقد مقاله ازدواج عمر قسمت الف

gohar-info — Wed, 08 Feb 2012 14:09:41 GMT

نقد مقاله سایت اهل سنت

موضوع مقاله: ازدواج عمر و ام کلثوم

نویسنده: برادر اهل سنت محمد باقر سجودی

منتقد: مدیریت سایت گفتگوی آرام میان شیعه و سنی

((سلسه نقد مقالات سایت اسلام تکست))

مقاله:۳

قسمت الف

———————————

کلام نویسنده اهل سنت( محمد باقر سجودی):

وقتی که هنوز شیعه بودم ،یکبار کتاب اصول کافی ( مهم ترین کتاب شیعه) را مطالعه کردم، در فصلی از این کتاب، به احادیثی رسیدم که از عروسی حضرت عمر و دختر حضرت علی سخن میگفت. هنوز هم بعد از گذشت سالهای دراز ،یک حدیث از آن کتاب را به خاطر دارم :

پرسنده ای از امام صادق پرسید آیا عروسی ام کلثوم با عمر راست است؟ امام جواب داد بله این فرجی ( آلت تناسلیی!!! )بود از ما غصب شده ( یا دزدیده شده است ) اما شیعه امروزی حرف عجیبی میزند، میگوید داستان این عروسی دروغ است.

میدانیم که شیعه همه اصول کافی را قبول ندارد، ولی شیعه در همان حال مبهم صحبت میکند، یعنی اگر این روایت را قبول ندارد ،پس چرا سخن راویان این روایت را در موضوعات دیگر قبول دارد؟!!

پس چرا هرگز حاضر نشده اصول کافی تصحیح شده خود را بما نشان دهد تا بدانیم که باید به کدام حدیث آنها استناد کنیم وبه کدام نکنیم ….؟!!

اما آنها هرگز حاضر به صراحت گویی و شفاف سازی نیستند و این خود عیب پاک نشدنی در مذهب شیعه است.

بعد از این مقدمه بیایید ببینیم شیعه به چه دلایلی این حقیقت تاریخی ( عروسی دختر علی با عمر رضی الله عنهما) فرار میکند ؟

——————————–

پاسخ مدیر سایت به محمد باقر سجودی:

دوست عزیز و گرامی مطلبی که فرمودید را بنده بیان می نمایم:

از برخی روایات استفاده می‏شود که خواستگاری با تهدید و ارعاب بوده است.

کلینی از امام صادق(ع) در مورد ازدواج امّ‏کلثوم نقل می‏کند که حضرت فرمود: «وی زنی از زنان ما بود که غاصبانه به ازدواج دیگری درآمد… .»

((کافی، ج ۵، ص ۴۳۶٫))

شیخ مفید(ره) می‏فرماید: «امیرالمؤمنین(ع) به دلیل تهدید عمر و در امان نبودن جان خود و شیعیانش، از روی ضرورت، و ناچاری تن به این امر داد و همان‏گونه که در جای خود گفته‏ایم، ضرورت اظهار کلمه کفر را مشروع می‏کند؛ خداوند متعال می‏فرماید: (اِلاّ مَنْ اُکْرِهَ وَ قَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالاْیِمانِ.)

((مسائل سرویه، ص ۹۲))

خب دوست گرامی اگر شما این نظریه را قبول کنید هیچ افتخاری برای جناب عمر نیست بلکه جناب عمر باید بازخواست شود. البته جناب عمر بن خطاب سابقه داشته اند که به زور ازدواج کنند. داستان ازدواج با عاتکه را خوانده اید؟

«عاتکه» بنت زید، همسر عبدالله بن ابى بکر بود. «عبدالله» به او مال فراوانى بخشید که پس از وى ازدواج نکند; او نیز پذیرفت. پس از مرگ عبدالله مردانى به خواستگارى آن زن آمدند، ولى وى بر سر پیمانش بود و به آنها جواب منفى داد. خلیفه دوم به ولىّ آن زن گفت: او را براى من خواستگارى کن. عاتکه، خلیفه را نیز جواب ردّ داد. این بار عمر به ولىّ آن زن فرمان داد که او را به ازدواج من درآور (فقال عمر: زوّجنیها!) او نیز به دستور عمر عمل کرد… .

عمر بر آن زن وارد شد (و چون زن میلى به او نداشت، از اجابت دعوتش امتناع مى کرد، لذا) با آن زن درگیر شد، تا بر او غلبه کرد و با او همبستر شد. (فأتاها عمر فدخل علیها فعارکها حتّى غلبها على نفسها فنکحها).

خلیفه دوم پس از پایان کار، گفت: «اُفّ، اُفّ، اُفّ; اُف، اُف، اُف». (با این کلمات) از آن زن ابراز انزجار کرد و سپس از آنجا خارج شد و به نزد او نیامد; تا آنکه خدمتکار آن زن، براى عمر پیام فرستاد که بیا، من او را براى تو آماده مى کنم.

متن روایات:

کنز العمال – المتقی الهندی – ج ۱۳ – ص ۶۳۳

عن علی بن یزید أن عاتکة بنت زید کانت تحت عبد الله بن أبی بکر فمات عنها واشترط علیها ألا تزوج بعده ، فتبتلت وجعت لا تزوج ، وجعل الرجال یخطبونها وجعلت تأبى ، فقال عمر لولیها : اذکرنی لها ، فذکره لها فأبت على عمر أیضا ، فقال عمر : زوجنیها : فزوجه إیاها ، فأتاها عمر فدخل علیها فعارکها حتى غلبها على نفسها فنکحها ، فلم فرغ قال : أف أف أف أفف بها ثم خرج من عندها وترکها لا یأتیها ، فأرسلت إلیه مولاة لها أن نعال فانی سأتهیأ لک

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

الطبقات الکبرى – محمد بن سعد – ج ۸ – ص ۲۶۵

أخبرنا علی بن زید أن عاتکة بنت زید کانت تحت عبد الله بن أبی بکر فمات عنها واشترط علیها أن لا تزوج بعده فتبتلت وجعلت لا تزوج وجعل الرجال یخطبونها وجعلت تأبى فقال عمر لولیها اذکرنی لها فذکره لها فأبت عمر أیضا فقال عمر زوجنیها فزوجه إیاها فأتاها عمر فدخل علیها فعارکها حتى غلبها على نفسها فنکحها فلما فرغ قال أف أف أف أفف بها ثم خرج من عندها وترکها لا یأتیها فأرسلت إلیه مولاة لها أن تعال فإنی سأتهیأ لک

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

الطبقات الکبرى|محمد بن سعد|۸|۲۳۰|مهمترین مصادر رجال سنى||||دار صادر – بیروت|دار صادر – بیروت||

پس ازدواج با تهدید چیز چندان نادری نیست برای جناب عمر.

—————————————————————

متن مقاله برادر اهل سنت:

جواب شیعه:

جریان ازدواج عمربن الخطاب با ام کلثوم دختر حضرت على از اکاذیب و اساطیر است. چون اولا: در هیچ یک از صحاح ستة تفصیل جریان نیامده است

پاسخ اهل سنت:

بفرض که نیامده باشد باز دلیلی برای انکار نیست، زیرا کتب اهل سنت منحصر به ۶ کتاب نیست و نبودن حدیثی در صحاح سته دلیل بر نادرست بودن آن روایت نیست، و همانطور برعکس، بودن حدیثی در ۴ کتاب از آن ۶ کتاب نیز، به تنهایی دلیل کافی برای درست بودن آن حدیث نیست.

اگر قرار میبود که ما کتاب حدیثی غیر از ۶ کتاب را قبول نمیداشتیم، پس چرا اینهمه کتابهای حدیث داریم ؟ پس چرا شما، در بحث ها اشاره به کتاب های دیگر ما میکنید؟

——————————–

پاسخ مدیر سایت

دوست عزیز و گرامی میشه موضع رو مشخص کنید.

موقعی که بحث حدیث غدیر میشه. می گویید یکی از دلایلی که این حدیث واقعیت ندارد این می باشد که در صحیحین نیست. و هر چه به شما می گویند این مطلب در دیگر کتب اهل سنت هست می گویید صحیحین بالاتر هستند. ولی چرا حالا می گویید که دلیل نیست.

یا رومی روم یا زنگی زنگ

————————————

متن مقاله برادر اهل سنت:

شیعه میگوید:

ثانیاً: به گفته بعضى از محققان اسلامى. حضرت على دخترى به نام ام کلثوم نداشته بلکه این کنیه حضرت زینب بوده است. و ایشان هم با عبدالله بن جعفر ازدواج کرده بود حیاة فاطمة الزهراء: ۲۱۹ (باقر شریف قرشى رافضى) ـ و علل الشرائع ج۱: ۱۸۶ باب ۱۴۹ ج ۲

پاسخ اهل سنت

کتابهای شیعه برای ما ارزشی ندارد، زیرا علمای شما از دروغگوترین مردمان، در طول تاریخ بوده و هستند. عروسی عبدالله بن جعفر با زینب درست است، اما زینب وفات یافت و بعد از آن عبدالله با ام کلثوم عروسی کرد

—————————————

پاسخ مدیر سایت:

دوست عزیز و گرامی میشه برای بنده بگویید زمان وفات زینب بنت علی کی هست؟

تاریخ وفات زینب:

الف:۶۲

ب:۶۵

تاریخ وفات ام کلثوم:

وفات او را حدود سال پنجاه هجری دانسته‌اند.

الصفدی, صلاح‌الدین، الوافی بالوفیات(۲۴ج)، تحقیق احمد الارناؤت ـ ترکی مصطفی, داراحیاء التراث العربی, بیروت, ۱۴۲۰ق، ۲۰۰۰م, ج۲۴، ص۲۷۲؛ ابن‌خلدون

الوافی بالوفیات(۲۴ج)، ج۲۴، ص۲۷۲؛ تحقیق احمد الارناؤت ـ ترکی مصطفی, داراحیاء التراث العربی, بیروت, ۱۴۲۰ق، ۲۰۰۰م, العبر، ج۵، ص۳۶۹

بنده فقط با سندهای اهل سنت با شما گفتگو میکنم که انشالله مفید باشد.

خب دوست عزیز اینم سندهای اهل سنت

———————-

متن مقاله برادر اهل سنت:

شیعه در ادامه میگوید:

ثالثاً: تشابه اسمى شده، و عمر درخواست ازدواج با ام کلثوم دختر ابوبکر را کرده بود که آن هم در ابتدا مورد موافقت قرار گرفت ولى پس از آن با مخالفت عائشه رو برگردید و انجام نشد. الأغانی ۱۶: ۱۰۳٫

رابعاً: ازدواج عمر با زنى به نام ام کلثوم ـ محقق شده، ولى او دختر جرول مادر عبیدالله بن عمر است و ربطى به دختر حضرت على(رضی الله عنه) ندارد . سیر اعلام النبلاء (تاریخ خلفاء) ۸۷٫

پاسخ اهل سنت:

اولا اغانی کتابی است ادبی،و چنگ زدن به متن آن ،و برتری دادنش بر کتب حدیث ،نشانه عقل و هوش نیست

دوما حتی این دلیل نمیشود که ام کلثوم زن حضرت علی نباشد، زیرا ابوبکر دختری بنام ام کلثوم داشته و حضرت علی هم دختری به این نام داشته است.

اینکه عجیب نیست که نام دو زن از ۸ زن حضرت عمر مشابه یکدیگر باشد و این دلیل نمیشود ما حدیث صحیح را رها کنیم ،تازه حدیث اذعان دارد که عمر هم شوهر ام کلثوم بنت علی بوده هم شوهر ام کلثوم بنت جرول و اشکالی هم ندارد که از ام کلثوم سومی خواستگاری کرده باشد.

این که چیز عجیبی نیست

حضرت محمد هم دو زن بنام زینب داشته اند ، و یک دختر ایشان هم زینب نام داشت و نوه اش هم اسمش زینب بود.

حالا آیا تشابه اسمی میتواند دلیل شود که منکر سه زینب از این ۴ زینب شویم؟

شیعه آبروی خود را برده با این دلیل آوری ….. یعنی تقصیر هم ندارد آخر با این داستانهای دروغی که درباره حضرت عمر و حضرت علی و شکستن پهلوی فاطمه توسط لگد عمر و از این حرفها گفته، حالا اگر آسمان هم زمین بیاید، نمیتواند قبول کند که علی به عمر ،دختر از بطن فاطمه را داده باشد. لذا این دلایل کودکانه چنگ میزند !

جالب است که سازندگان مذهب شیعه؛ مثلا کلینی در اصول کافی؛ جرات نکرده اند، منکر این عروسی شوند، و اقرار دارند به اینکه عمر داماد علی بود، اما شیعه امروزی گمان میکند گذر زمان پوشش خوبی برای انکار حقایق مسلم است

خواستگاری ام کلثوم از عایشه

gohar-info — Wed, 08 Feb 2012 14:04:34 GMT

تعارض کلام و عمل جناب خلیفه

جناب طبری در مورد خواستگاری جناب عمر بن خطاب از دختر کوچک جناب ابوبکر چنین می نویسد:

طبری در تاریخ خویش زمانی که از زنان جناب عمر می نویسد چنین می نویسد:

گفت: مرا با او کاری نیست

گفت: امیر مومنان را نمی خواهی؟

گفت: نه، معاشش ساده است و با زنان سختگیر است.

عایشه کس از پی عمرو بن عاص فرستاد و قصه را با وی گفت.

گفت: درست می کنم

آنگاه پیش عمر رفت و گفت: ای امیر مومنان خبری شنیده ام که خدا نکند.

عمر گفت: چیست؟

گفت: ام کلثوم دختر ابوبکر را به زنی خواسته ای؟

گفت: بله، مرا برای او نمی پسندی، یا او را برای من نمی پسندی؟

گفت: هیچکدام ولی او نو سال است و در سایه امیر مومنان با ملایمت و مدارا بزرگ شده و تو تندخویی و ما از تو میترسیم و نمی توانیم هیچ یک از خوی های تو را بگردانیم، وقتی او با تو درباره چیزی مخالفت کند با وی سختی کنی و با فرزند ابوبکر رفتاری کنی که حق تو نیست.

گفت: عایشه چه می شود من با او سخن گفته ام.

گفت: عایشه با من، و بهتر از او به تو نشان می دهم….

تاریح طبری ج۲ ص۵۶۴-دارالکتب العلمیه

جالب اینجاست همین جناب عمر بن خطاب کسی است که از ازدواج مردان میانسال و پیر با زنان جوانان منع کردند

زنی جوانی را که با پیرمردی ازدواج کرده بود و سپس شوهرش را کشته بود ، نزد عمر آوردند ، عمر گفت: ای مردم از خدا بترسید ،‌ هر مردی باید بازنی همسان خودش (هم کفو خودش ) ازدواج کند و هر زنی نیز باید با مردی ازدواج کند که همسان او هست

کنزالعمال ج۱۶ص۴۹۹- موسسه الرساله

تاریخ المدینة ج۲ ص ۷۶۹- دارالفکر قم

حال یک سوال؟

مگر خداوند در قرآن کریم چنین نفرموده است:

أَتَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنسَوْنَ أَنفُسَکُمْ وَأَنتُمْ تَتْلُونَ الْکِتَابَ أَفَلاَ تَعْقِلُونَ (بقره۴۴)

آیا مردم را به نیکى فرمان مى‏دهید و خود را فراموش مى‏کنید با اینکه شما کتاب [خدا] را مى‏خوانید آیا [هیچ] نمى‏اندیشید

حالا یک سوال؟

چرا جناب عمر بن خطاب از امری مردم را نهی میکردند که خودشان آنرا انجام می دادند؟

نظر شما چیست؟

آیا داستان ازدواج ام کلثوم بنت علی با عمر بن خطاب درست است؟

gohar-info — Wed, 08 Feb 2012 13:59:57 GMT

سوال:

آیا داستان ازدواج ام کلثوم بنت علی با عمر بن خطاب درست است؟

پاسخ:

جواب این سوال از دو صورت خارج نیست؟

الف: ازدواج صورت نگرفته است.

( نظریه شخصی بنده نیز همین است)

اما دلیل ما بر این ادعا:

اول: گروهی از علمای اهل سنت که این داستان را بیان کرده اند چنین نوشته اند:

ام کلثوم بعد از قتل عمر با عون بن جعفر و بعد از او با برادر او محمد بن جعفر ازدواج نمود.

از این قبیل می باشد کتبی مانند:

۱- طبقات الکبری ج۸ ص۳۳۸ فی النساء- دارالکتب العلمیه

۲- السنن الکبری ج۷ ص۷۱-دارالفکر

۳- السیره النبویه ج۴ ص۶۱۱-دارالمعرفه

۴- سیره ابن اسحاق ج۵ص۲۳۳- معهد الدراسات

۵- تاریخ مدینه دمشق ج۳ ص۱۷۹- دارالفکر

۶- البدایه و النهایه ج۵ ص۳۳۰- داراحیاء التراث العربی

۷- تاریخ الاسلام ج ۳ ص۴۵-دارالکتاب العربی

و…….

ابن سعد چنین ذکر نمود در متن خویش چنین عنوان نمود که بعد از عمر بن خطاب ام کلثوم با عون بن جعفر بن ابیطالب و بعد از او با محمد بن جعفر (فرزندان جعفر بن ابیطالب و ام عمیس) ازدواج نمود. در حالی که این دو برادر در جنگ تستر(شوشتر) به شهادت رسیدند. و این جنگ در زمان جناب عمر بن خطاب بوده است.

افرادی که ذکر کرده اند که این دو برادر در جنگ تستر به شهادت رسیده اند :

(عون بن جعفر بن ابیطالب ولد علی عهد رسول الله امه و ام اخویه عبدالله و محمد بن جعفر بن ابیطالب اسماء بنت عمیس الخثیعمه و استشهد عون و اخوه محمد بتستر( فی حرب تستر) * الاستیعاب ج۳ ص۱۲۴۷- دارالجیل/ الاصابه ج۴ ص ۱۷۹- درالکتب اللبنانیه

همچنین طبری در تاریخ خویش زمانی که از زنان جناب عمر می نویسد چنین می نویسد:

گفت: مرا با او کاری نیست

گفت: امیر مومنان را نمی خواهی؟

گفت: نه، معاشش ساده است و با زنان سختگیر است.

عایشه کس از پی عمرو بن عاص فرستاد و قصه را با وی گفت.

گفت: درست می کنم

آنگاه پیش عمر رفت و گفت: ای امیر مومنان خبری شنیده ام که خدا نکند.

عمر گفت: چیست؟

گفت: ام کلثوم دختر ابوبکر را به زنی خواسته ای؟

گفت: بله، مرا برای او نمی پسندی، یا او را برای من نمی پسندی؟

گفت: عایشه چه می شود من با او سخن گفته ام.

اما در ادامه ام کلثوم بنت علی را جزو زنان عمر نمی شمارد و این بحث را با کلام مداینی تمام می نماید.

و نامی از ام کلثوم بنت علی به عنوان همسر عمر در این بحث دیده نمی شود.

منابع:

تاریح طبری ج۲ ص۵۶۴-دارالکتب العلمیه

تاریخ طبری ج۵ ص۲۵۳۴-انتشارات بنیاد فرهنگ ایران

ثانی: ازدواج صورت گرفته است

گروهی از علمای شیعه می گویند ازدواج صورت گرفته است. اما داستان را چنین بیان می کنند:

۱- ازدواج با تهدید:

از برخی روایات استفاده می‏شود که خواستگاری با تهدید و ارعاب بوده است.
کلینی از امام صادق(ع) در مورد ازدواج امّ‏کلثوم نقل می‏کند که حضرت فرمود: «وی زنی از زنان ما بود که غاصبانه به ازدواج دیگری درآمد… .»

((کافی، ج ۵، ص ۴۳۶٫))
شیخ مفید(ره) می‏فرماید: «امیرالمؤمنین(ع) به دلیل تهدید عمر و در امان نبودن جان خود و شیعیانش، از روی ضرورت، و ناچاری تن به این امر داد و همان‏گونه که در جای خود گفته‏ایم، ضرورت اظهار کلمه کفر را مشروع می‏کند؛ خداوند متعال می‏فرماید: (اِلاّ مَنْ اُکْرِهَ وَ قَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالاْیِمانِ.)

((مسائل سرویه، ص ۹۲))
ابن سعد نقل می‏کند که علی(ع) در جواب خواستگاری عمر فرمود: او دختری کوچک است. عمر در جواب گفت: به خدا سوگند تو حقّ نداری که مرا از این کار منع کنی و من می‏دانم که چرا او ار به نکاحم درنمی‏‏آوری… .

((طبقات ابن سعد، ج ۸، ص ۴۶۴))
ابن المغازلی نیز از عمر بن خطاب نقل می‏کند که گفت: به خدا سوگند! مرا چیزی بر اصرار این خواستگاری وادار نکرد، مگر آن که از رسول خدا شنیدم… .

((مناقب امام علی(ع)، ص ۱۱۰٫))
از این حدیث استفاده می‏شود حضرت بنا به اصرار زیاد تن به این درخواست داد.

۲- ام‏کلثوم دختر جرول

((تاریخ طبری، ج ۳، ص ۲۶۹؛ کامل ابن اثیر، ج ۳، ص ۲۸٫))
اغلب مورخان موضوع ازدواج امّ‏کلثوم، دختر جرول را با عمر بن خطاب در جاهلیّت نقل کرده‏اند.

((الاعصابة، ج ۴، ص ۴۹۱؛ صفة الصفوة، ص ۱۱۶ و تاریخ المدینة المنورة، ج ۲، ص ۶۵۹٫))

۳- امّ‏کلثوم از غیر زهرا(ع)

اهل سنت اصرار زیادی دارند که عمر از امّ‏کلثوم دختر علی و فاطمه(ع)، خواستگاری کرده است؛ تا این‏که برای او سببی به رسول خدا(ص) بیابند، در حالی که از برخی تواریخ استفاده می‏شود که حضرت علی(ع) دختری دیگر به نام «امّ‏کلثوم» از غیر حضرت زهرا(ع) داشته است: برخی از مورخان در این‏باره می‏گویند: «علی(ع) دو دختر به نام زینب صغری و امّ‏کلثوم صغری داشته که هر دوی آنها از امّ‏ولد بوده‏اند.»

((تاریخ موالید الائمه، ص ۱۶؛ نورالابصار، ص ۱۰۳ و نهایة الارب، ج ۲۰، ص ۲۲۳))
ابن قتیبه نیز ام‏کلثوم را دختر امام علی(ع) دانسته و می‏گوید: مادر او امّ‏ولد و کنیز بوده است.

((. ابن قتیبه، المعارف، ص ۱۸۵))
طریحی نیز می‏گوید: «امّ‏کلثوم زینب صغری دختر امیرالمؤمنین(ع) است که با برادرش حسین(ع) در کربلا بود. مشهور بین اصحاب آن است که عمر بن خطاب او را به زور به نکاح خود درآورد. همان‏گونه که سید مرتضی در رساله‏ای بر آن اصرار دارد و قول صحیح‏تر را ـ به جهت روایات مستفیضه ـ همین می‏داند.»
((اعیان الشیعه، ج ۱۳، ص ۱۲ (به نقل از طریحی).))

حال دوستان اهل سنت هر کدام را دوست دارند بپذیرند.

عمر ساق پاى امّ‌کلثوم را برهنه کرد!

gohar-info — Wed, 08 Feb 2012 13:57:47 GMT

ما قبلا در سایت بحث ازدواج عمر بن خطاب و ام کلثوم را قبلا به طور کامل در سایت مطرح کرده ایم. ولی امروز قصد دارم روایتی را نشان دهم که شاید جالب باشد

روایت اول:

از محمد بن علی روایت شده است که عمر امّ‌کلثوم را از علی بن ابیطالب خواستگارى کرد، امام خردسال بودن او را یادآورى کرد. امام علی علیه السلام فرمود: من امّ‌کلثوم را به نزد تو مى‌فرستم، اگر خوشت آمد، او را به همسرى خود انتخاب کن. علی بن ابیطالب امّ‌کلثوم را نزد عمر فرستاد، عمر ساق پاى امّ‌کلثوم را برهنه کرد! امّ‌کلثوم فرمود: اگر خلیفه نبودى چشمت را کور مى‌کردم!

أَنَّ عُمَرَ خَطَبَ إلَى عَلِیٍّ ابْنَتَهُ أُمَّ کُلْثُومٍ فذکر له صِغَرَهَا فقال أَبْعَثُ بها إلَیْک فَإِنْ رَضِیت فَهِیَ امْرَأَتُک فَأَرْسَلَ بها إلَیْهِ فَکَشَفَ عن سَاقِهَا فقالت لَوْلَا أَنَّک أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ لَصَکَکْت عَیْنَک وَهَذَا یُشْکَلُ على من قال إنَّهُ لَا یَنْظُرُ غیر الْوَجْهِ وَالْکَفَّیْنِ

الشرح الکبیر – عبد الرحمن بن قدامه – ج ۷ – ص ۳۴۳- دار الکتاب العربی

نیل الأوطار – الشوکانی – ج ۶ – ص ۲۴۰- دار الجیل

فقه السنة – الشیخ سید سابق – ج ۲ – ص ۲۹- دار الکتاب العربی

المصنف – عبد الرزاق الصنعانی – ج ۶ – ص ۱۶۳- منشورات المجلس العلمی

الاستیعاب – ابن عبد البر – ج ۴ – ص ۱۹۵۵- دار الجیل

الإصابة – ابن حجر – ج ۸ – ص ۴۶۵- دار الکتب العلمیة

روایت دوم:

جالب اینجاست قضیه به اینجا ختم نمی شود و ماجرا ادامه دارد:

عمر به علی گفت: امّ‌کلثوم را به همسرى من در بیاور، من مى‌خواهم به وسیله این ازدواج به کرامتى برسم که احدى نرسیده است. امام گفت: من او را نزد تو مى‌فرستم، اگر رضایتش را جلب کردى، او را به عقدت درمى‌آورم ـ گر چه امّ‌کلثوم به خاطر خردسال بودن بهانه ‌آورد ـ علی بن ابیطالب امّ‌کلثوم را به همراه پارچه‌اى نزد عمر فرستاد و به او گفت: از جانب من به عمر بگو، این پارچه‌اى است که به تو گفته بودم، امّ‌کلثوم نیز سخن امام را به عمر رساند. عمر گفت: به پدرت از جانب من بگو، من راضى شدم خدا از تو راضى باشد. سپس عمر دستش را بر ساق امّ‌کلثوم نهاد و آن را برهنه کرد. امّ‌کلثوم گفت: چرا چنین مى‌کنى؟ اگر خلیفه نبودى، دماغت را مى‌شکستم. سپس نزد پدرش رفت و او را از عمل عمر خبردار کرد و گفت: مرا به نزد پیر مرد بدى فرستادى

تاریخ مدینة دمشق – ابن عساکر – ج ۱۹ – ص ۴۸۳- دار الفکر

تاریخ الإسلام – الذهبی – ج ۴ – ص ۱۳۸- دارالکتاب العربی

الوافی بالوفیات – الصفدی – ج ۲۴ – ص ۲۷۲- دار إحیاء التراث

عزیزان اهل سنت چند لحظه با من باشید:

شما همیشه می گویید. شیعه علی بن ابیطالب را بی غیرت جلو می دهد. به راستی کدام بیشتر به علی بن ابیطالب توهین هست؟ اینکه علی دخترش را نزد عمر بفرستد تا عمر او را برنداز کند. بی غیرت نشان دادن علی بن ابیطالب نیست؟

عمر بن خطاب مگر خلیفه مسلمین نیست؟ مگر نمی دانست در اسلام دست زدن به نامحرم حرام است؟

آیا بازهم می گویید این داستان صحیح هست؟

فهرست موضوعات افسانه ازدواج ام کلثوم با عمر !؟

gohar-info — Wed, 08 Feb 2012 13:29:00 GMT

موضوعات مرتبط با افسانه ازدواج ام کلثوم با عمر !؟

	زیر مجموعه هر موضوع		موضوعات پیامک
	محور اول : دخترى به نام ام كلثوم وجود نداشته است !
	محور دوم : ام كلثوم دختر ابوبكر، يا ام كلثوم دختر امير مؤمنان عليه السلام؟
	عمر ساق پاى امّ‌کلثوم را برهنه کرد!
	آیا داستان ازدواج ام کلثوم بنت علی با عمر بن خطاب درست است؟
	خواستگاری ام کلثوم از عایشه
	نقد مقاله ازدواج عمر قسمت الف
	نقد مقاله ازدواج عمر قسمت ب
	نقد مقاله ازدواج عمر قسمت ج
	ویدئو - افسانه ازدواج ام کلثوم دختر علی (ع) با عمر

محور دوم: ام كلثوم دختر ابوبكر، يا ام كلثوم دختر امير مؤمنان عليه السلام؟

gohar-info — Tue, 31 Jan 2012 13:07:10 GMT

بر خلاف ادعاى اهل سنت که اين دختر را فرزند امير مؤمنان از فاطمه زهرا معرفى کرده‌اند، در هيچ روايتى از روايات شيعيان به اين مطلب اشاره نشده است که اين دختر فرزند امير مؤمنان از فاطمه زهرا (سلام الله عليهما) بوده است؛ و تنها به اين نکته اشاره دارد که دخترى به نام امّ‌كلثوم که در خانه امير مؤمنان زندگى مى‌کرده، به ازدواج عمر (آنهم به زور) در آمده و امير مؤمنان پس از مرگ عمر، او را به خانه خود برگردانده است. بنابراين مى‌گوييم: ممکن است که اين دختر فرزند امير مؤمنان عليه السلام باشد؛ اما از ديگر همسران آن حضرت. در نتيجه اين توجيه احساسى که وى فرزند فاطمه زهرا (س) بوده است نيز کارگر نخواهد شد. يا اين كه به احتمال زياد و طبق اعتراف بزرگان اهل سنت، اين دختر، ربيبه آن حضرت و دختر ابوبكر باشد. 1. اعتراف مهم‌ترين شارح صحيح مسلم: عمر داماد أبو بكر برخى از عالمان اهل سنت اعتراف كرده‌اند كه امّ‌كلثومى كه با عمر ازدواج كرده، دختر ابوبكر بوده نه دختر امير مؤمنان عليه السلام. محى الدين نووى، مهمترين شارح صحيح مسلم در کتاب تهذيب الاسماء مى‌گويد عمر با امّ‌كلثوم دختر ابوبکر ازدواج کرده است!!! أختا عائشة: اللتان أرادهما أبو بكر الصديق، رضى الله عنه، بقوله لعائشة: إنما هما أخواك وأختاك، قالت: هذان أخواى، فمن أختاى؟ فقال: ذو بطن بنت خارجة، فإنى أظنها جارية. ذكر هذه القصة فى باب الهبة من المهذب، وقد تقدم بيانهما فى أسماء الرجال فى النوع الرابع فى الأخوة، وهاتان الأختان هما أسماء بنت أبى بكر، وأم كلثوم، وهى التى كانت حملاً، وقد تقدم هناك إيضاح القصة، وأم كلثوم هذه تزوجها عمر بن الخطاب، رضى الله عنه. دو خواهر عائشه؛ همان دو نفرى كه مقصود ابوبكر صديق! از سخنانش به عائشه بودند، كه به او گفت «دو برادرت و دو خواهرت (از من ارث مى برند)؛ عائشه گفت: اين دو نفر برادران من هستند؛ اما دو خواهر من چه كسانى هستند (من كه يك خواهر بيشتر ندارم)؛ در پاسخ گفت: آن كسى كه در شكم دختر خارجه است؛ من گمان دارم كه او نيز دختر است؛ اين ماجرا را در باب هبه كتاب مهذب آورده است. و سخن در باره آن دو در اسماء الرجال در باب چهارم در خواهران گذشت؛ اين دو خواهر، اسماء دختر ابوبكر و امّ‌كلثوم دختر ابوبكر هستند؛ و او است كه در شكم مادرش بود؛ و در آنجا توضيح ماجرا گذشت؛ و همين امّ‌كلثوم است كه عمر با او ازدواج كرده است. النووي، أبو زكريا محيي الدين يحيى بن شرف بن مري (متوفاي676 هـ)، تهذيب الأسماء واللغات، ج 2، ص630، رقم: 1224، تحقيق: مكتب البحوث والدراسات، ناشر: دار الفكر - بيروت، الطبعة: الأولى، 1996م. با توجه به اين اعتراف، بسيارى از حقايق روشن و ثابت مى‌شود كه ازدواج دختر امير مؤمنان عليه السلام با عمر، افسانه‌اى بيش نيست. اين ازدواج با واقعيت‌هاى تاريخى نيز سازگارتر است؛ چرا كه خليفه اول دوم همپيمان و دوست قديم يكديگر بودند، با مرگ ابوبكر، طبيعى است كه خليفه دوم احساس مسؤوليت كرده و بخواهد خانواده او را تحت تكفل خود دربياورد و ازدواج با دختر ابوبكر بهترين راه بوده است. تحليل روايت جعلي رد خواستگاري عمر از دختر أبو بكر توسط عايشه: البته برخى سعى كرده‌اند كه بگويند عمر فقط از او خواستگارى كرده است و ازدواج اتفاق نيفتاده؛ اما ماجراى اين خواستگارى را به صورتى نقل كرده‌اند که نه شيعه قبول دارد و نه سنى مى‌تواند بپذيرد. عالمان اهل سنت نقل كرده‌اند كه عمر از دختر ابوبکر خواستگارى کرد؛ اما امّ‌كلثوم و عائشه با اين خواستگارى، به خاطر اخلاق تند و خشونت ذاتى عمر مخالفت كردند. و سپس عايشه به عمرو عاص متوسل شد و عمرو عاص كه دشمنى او با خاندان امير مؤمنان عليه السلام روشن‌تر از خورشيد است، دختر امير مؤمنان عليه السلام را پشنهاد كرد. وخطب أم كلثوم بنت أبي بكر وهي صغيرة وأرسل فيها إلى عائشة فقالت الأمر إليك فقالت أم كلثوم لا حاجة لي فيه فقالت لها عائشة ترغبين عن أمير المؤمنين قالت نعم إنه خشن العيش شديد على النساء. فأرسلت عائشة إلى عمرو بن العاص فأخبرته فقال أكفيك فأتى عمر فقال يا أمير المؤمنين بلغني خبر أعيذك بالله منه قال وما هو قال خطبت أم كلثوم بنت أبي بكر قال نعم أفرغبت بي عنها أم رغبت بها عني قال لا واحدة ولكنها حدثة نشأت تحت كنف أم المؤمنين في لين ورفق وفيك غلظة ونحن نهابك وما نقدر أن نردك عن خلق من أخلاقك فكيف بها إن خالفتك في شيء فسطوت بها كنت قد خلفت أبا بكر في ولده بغير ما يحق عليك قال فكيف بعائشة وقد كلمتها قال أنا لك بها وأدلك على خير منها أم كلثوم بنت علي بن أبي طالب. عمر بن خطاب ابتدا به خواستگارى امّ‌كلثوم دختر ابوبكر رفت، عايشه اين پيشنهاد را با خواهرش مطرح كرد. در پاسخ گفت: مرا با او كارى نيست. عايشه گفت: آيا اميرالمؤمنين را نمى خواهى؟ گفت: آرى نمى خواهم، او در زندگى سخت و خشن و با زنان تندخو و بد رفتار است. عايشه كسى را نزد عمرو عاص فرستاد و ماجرا را براى او بازگو كرد. عمرو عاص گفت: من ماجرا را درست مى كنم، آن گاه نزد عمر رفت و گفت: اى امير مؤمنان خبرى شنيده‌ام كه خدا كند درست نباشد، عمر گفت: چيست؟ گفت: امّ‌كلثوم دختر ابوبكر را خواستگارى كرده‌اى؟ گفت: بله، مرا براى او نمى‌پسندى يا او را براى من نمى‌پسندى؟ گفت: هيچكدام، ولى او نوسال است و در سايه امّ‌المؤمنين عايشه با ملايمت و مدارا بزرگ شده و تو تندخويى و ما از تو مى ترسيم و نمى توانيم هيچيك از عادات تو را بگردانيم... و من بهتر از او را به تو نشان مى دهم: امّ‌كلثوم دختر علي بن ابوطالب را... الطبري، أبي جعفر محمد بن جرير (متوفاي310)، تاريخ الطبري، ج 2، ص 564، ناشر: دار الكتب العلمية - بيروت؛ الأندلسي، احمد بن محمد بن عبد ربه (متوفاي 328هـ)، العقد الفريد، ج 6، ص 99، ناشر: دار إحياء التراث العربي - بيروت / لبنان، الطبعة: الثالثة، 1420هـ - 1999م؛ الجزري، عز الدين بن الأثير أبي الحسن علي بن محمد (متوفاي630هـ)، الكامل في التاريخ، ج 2، ص 451، تحقيق عبد الله القاضي، ناشر: دار الكتب العلمية - بيروت، الطبعة الثانية، 1415هـ. آيا اهل سنت اين نكته را قبول مى كنند كه خواستگارى عمر از دختر ابوبكر آن قدر وحشتناك بوده است كه عمرو عاص از آن به خدا پناه مى‌برد! اما همين شخص پشنهاد مى‌كند كه از دختر امير مؤمنان خواستگارى كند. يعنى احترام ابوبكر واجب است و نبايد دختر او آزرده خاطر شود؛ اما حضرت زهرا احترام ندارد و آزردن دختر او نيز اشكالى ندارد!!! آيا اهل سنت متلزم به اين مسأله مى‌شوند كه آزردن روح ابوبكر مهمتر از آزردن روح حضرت زهرا سلام الله عليها است؛ با اين كه طبق روايات صحيح السند موجود در كتاب‌هاى اهل سنت، آزردن فاطمه، آزردن رسول خدا است؛ اما در باره ابوبكر چنين روايتى نيامده است. مگر اهل سنت از عمر نقل نمى‌کنند که گفت: بستگان رسول خدا از بستگان من براى من مهمتر هستند؟ آيا اهل سنت قبول مى‌کنند که بگويند که عمر حرمت بستگان ابوبکر را مراعات مى‌کند؛ ولى حرمت خاندان پيامبر را مراعات نمى‌کند!!! به خاطر خشونت ذاتى از ازدواج با دختر ابوبکر امتناع؛ اما براى ازدواج با ناموس رسول خدا اصرار مى‌کند!!! اگر اين روايت را صحيح بدانيم، اشكالات گفته شده بر اهل سنت وارد مى شود؛ و اگر اين روايت جعلي باشد (كه چنين است) علت جعل آن مشخص است؛ در زمان جعل اين افسانه، اين ديدگاه در بين مردم شيوع داشت که عمر با دختر ابوبکر ازدواج کرده است و نه دختر علي؛ خواستند بگويند يک خواستگارى ساده صورت گرفته است و سپس در پى دختر علي رفته است!!! (همان دروغ‌هايى که در بسيارى از ازدواج ها گفته مى‌شود!!! که اين آقا پيش از اين همسر نداشته و تنها يک خواستگارى ساده بوده؛ اما مشخص مى‌شود که زن داشته و...) نسب شناسان شيعه نيز همين کلام نووى را قبول داشته و امّ‌كلثوم همسر عمر را از نسل اميرمؤمنان نمى‌دانند. آية الله مرعشى که تمام شجره نامه‌هاى موجود خاندان اهل بيت در اختيار ايشان بود در حاشيه شرح احقاق الحق همين مطلب را اشاره کرده و آن را نظر محققين مى‌دانند. هاجرت مع زوجها إلى الحبشة، ثم إلى المدينة المنورة، تزوجها بعد جعفر أبو بكر، فتولدت له منها عدة أولاد منهم أم كلثوم وهي التي رباها أمير المؤمنين عليه السلام وتزوجها الثاني، فكانت ربيته عليه السلام وبمنزلة إحدى بناته، وكان عليه السلام يخاطب محمد بابني وأم كلثوم هذه بنتي، فمن ثم سرى الوهم إلى عدة من المحدثين والمؤرخين فكم لهذه الشبهة من نظير، ومنشأ الأكثر الاشتراك في الاسم أو الوصف، ثم بعد موت أبي بكر تزوجها مولانا علي عليه السلام. همراه با شوهرش به حبشه هجرت كرده و سپس به مدينه آمد؛ پس از جعفر ابوبكر با او ازدواج كرده و چند فرزند براى او آورد كه از جمله آن‌ها امّ‌كلثوم است؛ كه اميرمؤمنان عليه السلام او را بزرگ كرده و خليفه دوم نيز با او ازدواج كرد؛ او دختر خوانده حضرت و مانند يكى از دختران ايشان بود؛ و آن حضرت محمد را پسر خويش و امّ‌كلثوم را دختر خويش خطاب مى كردند؛ و به همين سبب عده اى از محدثين و مورخين به توهم افتاده‌اند؛ و اين اشتباه، مشابهات بسيار دارد كه منشا آن‌ها اشتراك در اسم يا وصف بوده است؛ و پس از مردن ابوبكر، اميرمؤمنان با اسماء ازدواج كردند. المرعشي النجفي، آية الله السيد شهاب الدين (متوفاي 1369ش)، شرح إحقاق الحق وإزهاق الباطل، ج 30 ص 315 اشر: منشورات مكتبة آية الله العظمى المرعشي النجفي ـ قم. حال اين دختر چطور در خانه اميرمؤمنان بوده است؟ واضح است؛ هنگامى كه ابوبکر از دنيا رفت، بعضى همسران ابوبکر با اميرمؤمنان ازدواج کردند؛ و به همين سبب ايشان و تعدادى فرزندان ابوبکر در خانه حضرت بزرگ شده‌اند، مانند محمد بن ابى بکر؛ امّ‌كلثوم هم يکى از ايشان. در مقابل اين نظر تنها يك اشكال وجود دارد؛ برخى ادعا كرده‌اند كه اين دختر نمى‌تواند ربيبه امير مؤمنان عليه السلام باشد؛ چرا كه طبق روايات اهل سنت، مادر امّ‌كلثوم حبيبة بن خارجة بوده و او نيز پس از مردن ابوبكر با خبيب بن أساف ازدواج كرده، نه با امير مؤمنان،‌ در پاسخ مى‌گوييم كه ازدواج مادر امّ‌كلثوم با اين شخص نيز از دروغ هاى جاعل اين قصه است، تا تمام راه هاى كشف حقيقت را ببندد؛ زمانى پرده از دروغ بودن اين قصه برداشته مى شود كه مشخص شود منابع قديم تاريخ نزد اهل سنت، خبيب بن أساف در جنگ يمامه و در زمان ابوبكر كشته شده است. محمد بن حبيب بغدادى در المحبّر مى‌نويسد: خبيب بن اساف قتل يوم اليمامة. خبيب بن اساف در روز يمامه (جنگ با مسيلمه كذاب) كشته شد. البغدادي، أبو جعفر محمد بن حبيب بن أمية (متوفاي245هـ)، المحبر، ج 1، ص 403، طبق برنامه الجامع الكبير. 2. يك روايت از دو ام كلثوم: با مراجعه به منابع اهل سنت مشاهده مى‌كنيم كه گاهى يك روايت از يك راوى به دو صورت نقل شده است: در يك نقل آن را از امّ‌كلثوم دختر ابوبكر و در نقل ديگر از امّ‌كلثوم دختر امير مؤمنان عليه السلام آورده‌اند و اين نشان مى‌دهد كه دخترى كه مشهور به امّ‌كلثوم بنت علي است‌، در حقيقت همان امّ‌كلثوم دختر ابوبكر است. ابن أبى شيبه، روايت ذيل را از امّ‌كلثوم دختر ابوبكر نقل مى‌كند: حدثنا عفان حدثنا حماد بن سلمة أخبرنا جبر بن حبيب عن أم كلثوم بنت أبي بكر عن عائشة أن رسول الله صلى الله عليه وسلم علمها هذا الدعاء اللهم إني أسألك من الخير كله عاجله وآجله ما علمت منه وما لم أعلم وأعوذ بك من الشر كله ما علمت منه وما لم أعلم اللهم إني أسألك من خير ما سألك عبدك ونبيك وأعوذ بك من شر ما عاذ به عبدك ونبيك اللهم إني أسألك الجنة وما قرب إليها من قول أو عمل وأعوذ بك من النار وما قرب إليها من قول أو عمل وأسألك أن تجعل كل قضاء تقضيه لي خيرا. عفان براى ما روايت كرد كه حماد بن سلمه براى او روايت كرده است كه جبر بن حبيب براى او روايت كرده است كه امّ‌كلثوم دختر ابوبكر از عائشه روايت كرده است كه... إبن أبي شيبة الكوفي، أبو بكر عبد الله بن محمد (متوفاي235 هـ)، الكتاب المصنف في الأحاديث والآثار، ج 6، ص 44، ح29345، تحقيق: كمال يوسف الحوت، ناشر: مكتبة الرشد - الرياض، الطبعة: الأولى، 1409هـ؛ الشيباني، أحمد بن حنبل أبو عبدالله (متوفاي241هـ)، مسند أحمد بن حنبل، ج 6، ص 133، ناشر: مؤسسة قرطبة – مصر؛ البخاري الجعفي، محمد بن إسماعيل أبو عبدالله (متوفاي256هـ)، الأدب المفرد، ج 1، ص 222، تحقيق: محمد فؤاد عبدالباقي، ناشر: دار البشائر الإسلامية - بيروت، الطبعة: الثالثة، 1409 – 1989م. در حالى كه اسحاق بن راهويه، همين روايت را از امّ‌كلثوم دختر امير مؤمنان عليه السلام به نقل از عائشه نقل كرده است: أخبرنا النضر نا شعبة نا جبر بن حبيب قال سمعت أم كلثوم بنت علي تحدث عن عائشة أن رسول الله صلى الله عليه وسلم ليكلمه في حاجة وعائشة تصلي فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم يا عائشة عليك بالجوامع والكوامل قولي اللهم إني أسألك من الخير كله عاجله وآجله ما عملت منه وما لم أعلم وأعوذ بك من الشر كله عاجله وآجله ما عملت منه وما لم أعلم اللهم إني أسألك الجنة وما قرب إليها من قول أو عمل وأعوذ بك من النار وما قرب إليها من قول أو عمل اللهم إني أسألك مما سألك منه محمد وأعوذ بك مما استعاذ منه محمد صلى الله عليه وسلم اللهم ما قضيت لي من قضاء فاجعل عاقبته لي رشدا نضر براى ما روايت كرده است كه شعبه براى او روايت كرده است كه حبيب بن جبر براى او روايت كرده است كه از امّ‌كلثوم دختر علي شنيده است كه... الحنظلي، إسحاق بن إبراهيم بن مخلد بن راهويه (متوفاي238هـ)، مسند إسحاق بن راهويه، ج 2، ص 590، ح1165، تحقيق: د. عبد الغفور بن عبد الحق البلوشي، ناشر: مكتبة الإيمان - المدينة المنورة، الطبعة: الأولى، 1412هـ – 1991م. محور سوم: تعارض‌هاى موجود در نقل قضيه: يكى از دلائل افسانه بودن اين ازدواج، اين است كه اختلاف‌هاى و تناقض‌هاى شديدى در نقل ماجراهاي آن ديده مى‌شود. اين تناقض‌ها به حدى است كه مانع اطمينان انسان به صحت آن‌ها و سبب اطمينان به افسانه بودن آن مى‌شود. شيخ مفيد رضوان الله تعالى عليه در باره اين اختلاف‌ها و تناقض‌ها مى‌نويسد: والحديث بنفسه مختلف، فتارة يروى: أن أمير المؤمنين عليه السلام تولى العقد له على ابنته. وتارة يروى أن العباس تولى ذلك عنه. وتارة يروى: أنه لم يقع العقد إلا بعد وعيد من عمر وتهديد لبني هاشم. وتارة يروى أنه كان عن اختيار وإيثار. ثم إن بعض الرواة يذكر أن عمر أولدها ولدا أسماه زيدا. وبعضهم يقول: إنه قتل قبل دخوله بها. وبعضهم يقول: إن لزيد بن عمر عقبا. ومنهم من يقول: إنه قتل ولا عقب له. ومنهم من يقول: إنه وأمه قتلا. ومنهم من يقول: إن أمه بقيت بعده. ومنهم من يقول: إن عمر أمهر أم كلثوم أربعين ألف درهم. ومنهم من يقول: مهرها أربعة آلاف درهم. ومنهم من يقول: كان مهرها خمسمائة درهم. وبدو هذا الاختلاف فيه يبطل الحديث، فلا يكون له تأثير على حال. خود همين روايت اختلاف‌هاى بسيار دارد؛‌ گاهى روايت مى شود كه خود اميرمؤمنان عقد امّ‌كلثوم را به عهده گرفت، و در بعضى روايات آمده است كه عباس اين كار را به عهده گرفت. در بعضى روايات آمده است كه اين عقد صورت نگرفت، مگر پس از تهديد عمر و تهديد شدن بنى هاشم؛ و در بعضى ديگر آمده است كه اين عقد به اختيار و از روى ميل صورت گرفت. بعضى از راويان مى گويند كه عمر از او صاحب فرزندى به نام زيد شد؛ عده‌اى مى‌گويند كه او پيش از نزديكى با امّ‌كلثوم كشته شد، عده اى مى گويند كه از زيد بن عمر، نسلى بر جاى ماند؛ عده اى مى گويند كه زيد بن عمر كشته شد و فرزندى نداشت؛ عده اى مى گويند كه او و مادرش با هم كشته شدند. عده اى مى گويند كه مادرش پس از او باقى ماند؛ عده اى مى گويند عمر مهر او را چهل هزار درهم قرار داد، عده اى مى گويند چهار هزار درهم، و عده اى مى گويند پانصد درهم. و همين اختلاف در حديث، سبب بطلان آن مى شود و بنابراين، اين روايت هيچ اثرى ندارد. الشيخ المفيد، محمد بن محمد بن النعمان ابن المعلم أبي عبد الله العكبري، البغدادي (متوفاي413 هـ)، المسائل السروية، ص 90، تحقيق: صائب عبد الحميد، ناشر: دار المفيد للطباعة والنشر والتوزيع - بيروت، الطبعة: الثانية، 1414هـ - 1993م. از آن جايى كه اين اختلاف‌ها بسيار گسترده است و اين مقاله گنجايش نقل تمام آن‌ها را ندارد، فقط به چند مورد محدود اشاره و مدارك آن از كتاب‌هاى اهل سنت ارائه مى‌شود. 1. ام كلثوم پس از عمر با چه كسي ازدواج كرد؟ از آن جايى كه اهل سنت مى‌دانسته‌اند كه امّ‌كلثوم پس از عمر زنده مانده است، براى اين كه ثابت كنند امّ‌كلثومى بوده، شوهران بسيارى براى وى تراشيده‌اند. نخستين كسى كه از اهل سنت اين افسانه را دامن زده، محمد بن سعد زهرى ( متوفاى 230هـ) در الطبقات الكبرى است. بقيه عالمان اهل سنت نيز چشم بسته و بدون اين كه به تناقض‌هاى موجود در اين نقل توجه كنند، آن را در كتاب‌هاى ذكر كرده‌اند. محمد بن سعد مى‌نويسد: أم كلثوم بنت علي بن أبي طالب بن عبد المطلب بن هاشم بن عبد مناف بن قصي وأمها فاطمة بنت رسول الله وأمها خديجة بنت خويلد بن أسد بن عبد العزى بن قصي تزوجها عمر بن الخطاب وهي جارية لم تبلغ فلم تزل عنده إلى أن قتل وولدت له زيد بن عمر ورقية بنت عمر ثم خلف على أم كلثوم بعد عمر عون بن جعفر بن أبي طالب بن عبد المطلب فتوفي عنها ثم خلف عليها أخوه محمد بن جعفر بن أبي طالب بن عبد المطلب فتوفي عنها فخلف عليها أخوه عبد الله بن جعفر بن أبي طالب بعد أختها زينب بنت علي بن أبي طالب. امّ‌كلثوم، دختر علي بن أبى طالب... كه مادرش فاطمه دختر رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلم بود... عمر بن خطاب با او ازدواج كرد؛ در حالى هنوز به سن بلوغ نرسيده بود! تا زمانى كه عمر كشته نشده بود در كنار او به سر مى‌برد و زيد بن عمر و رقيه را به دنيا آورد. پس از عمر، با عون بن جعفر بن أبى طالب و پس از آن با محمد بن جعفر ازدواج كرد. هنگامى كه محمد بن جعفر از دنيا رفت با برادرش عبد الله بن جعفر پس از حضرت زينب ازدواج كرد... الزهري، محمد بن سعد بن منيع أبو عبدالله البصري (متوفاي230هـ)، الطبقات الكبرى، ج 8، ص 463، ناشر: دار صادر - بيروت؛ البلاذري، أحمد بن يحيى بن جابر (متوفاي279هـ)، أنساب الأشراف، ج 1، ص 178. در اين حديث آمده است كه امّ‌كلثوم پس از به كشته شدن عمر بن خطاب با پسر عمويش عون بن جعفر پس از عون با برادر او محمد و سپس با عبدالله بن جعفر برادر ديگر آن دو ازدواج كرد؛ در حالى كه راوى فراموش كرده كه عون و محمد هر دو در جنگ شوشتر سال 16 يا 17 هجرى در زمان خليفه دوم كشته شده‌اند؛ يعنى همسر دوم و سوم امّ‌كلثوم پيش از همسر اول فوت كرده‌اند! ابن حجر در الاصابه مى‌گويد: استشهد عون بن جعفر في تستر وذلك في خلافة عمر وما له عقب. عون بن جعفر در جنگ شوشتر در زمان عمر شهيد شد و هيچ فرزندى از او بر جاى نماند‌. العسقلاني الشافعي، أحمد بن علي بن حجر أبو الفضل (متوفاي852هـ)، الإصابة في تمييز الصحابة، ج 4، ص 744، تحقيق: علي محمد البجاوي، ناشر: دار الجيل - بيروت، الطبعة: الأولى، 1412 - 1992. و جالب اين است كه ابن حجر عسقلانى در جاى ديگر از همين كتابش در ترجمه محمد بن جعفر مى‌گويد: محمد بن جعفر بن أبي طالب بن عبد المطلب... أنه كان يكنى أبا القاسم وأنه تزوج أم كلثوم بنت علي بعد عمر قال واستشهد بتستر. محمد بن جعفر بن ابى طالب بن عبد المطلب... كنيه او ابوالقاسم بود و او پس از عمر، با امّ‌كلثوم دختر علي ازدواج كرده و در تستر شهيد شد! العسقلاني، أحمد بن علي بن حجر أبو الفضل الشافعي، الإصابة في تمييز الصحابة، ج 6، ص 7768، رقم: 7769، تحقيق: علي محمد البجاوي، ناشر: دار الجيل - بيروت، الطبعة: الأولى، 1412 - 1992. از قديم گفته‌اند كه دروغگو فراموش كار است. اگر محمد و عون در زمان عمر در جنگ تستر شهيد شده‌اند، چگونه پس از عمر دوباره زنده شده و با امّ‌كلثوم ازدواج كرده‌اند؟!!! افزون بر اين كه ازدواج امّ‌كلثوم با عبد الله جعفر شوهر حضرت زينب امكان پذير نيست و مضمون روايت جمع بين دو خواهر مى‌باشد؛ زيرا حضرت زينب تا پس از واقعه كربلا زنده و همسر عبد الله بن جعفر بوده است. و پس از حضرت زينب نيز نمى‌تواند با عبد الله بن جعفر ازدواج كند؛ زيرا طبق اعتقاد اهل سنت، امّ‌كلثوم در زمان حيات امام حسن عليه السلام در مدينه از دنيا رفته است. مدارك اين مطلب را پيش از اين بيان كرديم. برخى ديگر از عالمان اهل سنت كه متوجه دروغ بودن ازدواج امّ‌كلثوم با عون و محمد، و عدم سازگارى آن با واقعيت‌هاى تاريخى بوده‌اند،‌ ادعا كرده‌اند كه امّ‌كلثوم پس از عمر با عبد الله بن جعفر ازدواج كرده است. ثم هلك عمر عن أم كلثوم فتزوجها عبد الله بن جعفر فلم تلد منه. عمر از دنيا رفته و همسر او امّ‌كلثوم با عبد الله بن جعفر ازدواج كرد اما از او صاحب فرزند نشد. الزبير بن بكار بن عبد الله بن مصعب الزبيري أبو عبد الله (متوفاي256هـ)، المنتخب من كتاب أزواج النبي صلى الله عليه وسلم، ج 1، ص 31، تحقيق: سكينة الشهابي، ناشر: مؤسسة الرسالة - بيروت، الطبعة: الأولى، 1403هـ. در حالى كه اين مطلب را هرگز نمى‌توان پذيرفت؛ چرا كه به اتفاق شيعه و سنى، حضرت زينب سلام الله عليها در زمان امير مؤمنان عليه السلام با عبد الله بن جعفر ازدواج كرده و تا آخر عمر همسر او بوده است. 2. سن ام كلثوم هنگام ازدواج در اين كه امّ‌كلثوم در هنگام ازدواج با عمر چند سال داشته، اختلاف‌هاى شديدى ميان عالمان سنى وجود دارد. آن جايى كه دفاع از آبروى خليفه در ميان است، او را آن قدر كوچك جلوه مى‌دهند كه بوسيدن، در بغل گرفتن و حتى برهنه كردن ساقش حرام نيست. هنوز به حدي نرسيده بود كه شهوت را برانگيزد: ابن حجر هيثمى در الصواعق المحرقه مى‌نويسد: وتقبيله وضمه لها على جهة الإكرام لأنها لصغرها لم تبلغ حدا تشتهى حتى يحرم ذلك.... بوسيدن امّ‌كلثوم و در آغوش گرفتن او، به خاطر اكرام بوده است؛ زيرا او به خاطر كوچك بودن به حدى نرسيده بود كه سبب برانگيختن شهوت شود تا اين كار در باره او حرام باشد!!! الهيثمي، أبو العباس أحمد بن محمد بن علي ابن حجر (متوفاي973هـ)، الصواعق المحرقة على أهل الرفض والضلال والزندقة، ج 2، ص 457، تحقيق عبد الرحمن بن عبد الله التركي - كامل محمد الخراط، ناشر: مؤسسة الرسالة - لبنان، الطبعة: الأولى، 1417هـ - 1997م. دختري كوچك و غير بالغ كه با ديگر دختران بازي مي كرد: عبد الرزاق صنعانى او را دختر خردسالى معرفى مى‌كند كه با كنيزكان بازى مى‌كرد: تزوج عمر بن الخطاب أم كلثوم بنت علي بن أبي طالب وهي جارية تلعب مع الجواري.... الصنعاني، أبو بكر عبد الرزاق بن همام (متوفاي211هـ)، المصنف، ج 6، ص 164، تحقيق حبيب الرحمن الأعظمي، ناشر: المكتب الإسلامي - بيروت، الطبعة: الثانية، 1403هـ. محمد بن سعد زهرى، او را دخترى كه هنوز به سن بلوغ نرسيده، معرفى مى‌كند: تزوجها عمر بن الخطاب وهي جارية لم تبلغ. عمر با امّ‌كلثوم ازدواج كرد؛ در حالى كه هنوز امّ‌كلثوم به سن بلوغ نرسيده بود. الزهري، محمد بن سعد بن منيع أبو عبدالله البصري (متوفاي230هـ)، الطبقات الكبرى، ج 8، ص 463، ناشر: دار صادر - بيروت. و در روايت ديگر او را «صبية؛ كودك» مى‌داند: لما خطب عمر بن الخطاب إلى علي ابنته أم كلثوم قال يا أمير المؤمنين إنها صبية. زمانى كه عمر، امّ‌كلثوم را از علي (عليه السلام) خواستگارى كرد، علي (عليه السلام) فرمود: اى امير مؤمنان، او كودكى بيش نيست. الزهري، محمد بن سعد بن منيع أبو عبدالله البصري (متوفاي230هـ)، الطبقات الكبرى، ج 8، ص 464، ناشر: دار صادر – بيروت. ابن عساكر و ابن جوزى نيز همين مطلب را نقل كرده‌اند. ابن عساكر الدمشقي الشافعي، أبي القاسم علي بن الحسن إبن هبة الله بن عبد الله،(متوفاي571هـ)، تاريخ مدينة دمشق وذكر فضلها وتسمية من حلها من الأماثل، ج 19، ص 485، تحقيق: محب الدين أبي سعيد عمر بن غرامة العمري، ناشر: دار الفكر - بيروت - 1995. ابن الجوزي، أبو الفرج عبد الرحمن بن علي بن محمد (متوفاي 597 هـ)، المنتظم في تاريخ الملوك والأمم، ج 4، ص 237، ناشر: دار صادر - بيروت، الطبعة: الأولى، 1358. بلاذرى، ابن عبد البر، زمخشرى و... گفته‌اند كه او در هنگام ازدواج با عمر «صغيرة» بوده است. خطب عمر بن الخطاب أم كلثوم بنت علي - رضي الله تعالى عنهم - فقال: إنها صغيرة. عمر از امّ‌كلثوم دختر علي خواستگارى كرده و علي به او گفت: او دخترى كوچك است. البلاذري، أحمد بن يحيى بن جابر (متوفاي279هـ)، أنساب الأشراف، ج 1، ص 296؛ القرطبي، يوسف بن عبد الله بن محمد بن عبد البر (متوفاي463 هـ)، الاستيعاب في معرفة الأصحاب، ج 4، ص 1954، تحقيق: علي محمد البجاوي، ناشر: دار الجيل - بيروت، الطبعة: الأولى، 1412هـ؛ الزمخشري الخوارزمي، أبو القاسم محمود بن عمرو بن أحمد جار الله (متوفاى538هـ) ربيع الأبرار، ج 1، ص 468. ابن جوزى مى‌گويد، اى ازدواج در سال هفدهم اتفاق افتاده و در زمانى كه عمر با او ازدواج كرده، هنوز به سن بلوغ نرسيده بوده: وفي هذه السنة (17هـ) تزوج عمر رضي الله عنه أم كلثوم بنت علي رضي الله عنه... فزوجها إياه ولم تكن قد بلغت فدخل بها في ذي القعدة ثم ولدت له زيدا. ابن الجوزي، أبو الفرج عبد الرحمن بن علي بن محمد (متوفاي 597 هـ)، المنتظم في تاريخ الملوك والأمم، ج 4، ص 237، ناشر: دار صادر - بيروت، الطبعة: الأولى، 1358. ده سال يا بيشتر داشت: و زمانى كه نياز دارند وجود فرزندى را براى امّ‌كلثوم ثابت و از عدم تناسب سنى او با عمر پاسخ دهند، او را ده ساله و حتى بيشتر معرفى مى‌كنند: أم كلثوم بنت علي بن أبي طالب الهاشمية أمها فاطمة بنت رسول الله صلى الله عليه وسلم ولدت في أواخر عهد النبي صلى الله عليه وسلم وتزوجها عمر بن الخطاب ولها عشر سنين أو أكثر فولدت له زيدا وماتت هي وابنها زيد في يوم واحد امّ‌كلثوم دختر علي بن ابى طالب هاشمى، مادرش فاطمه دختر رسول خدا (ص)؛ در اواخر زندگانى پيامبر (ص)‌ به دنيا آمده و عمر با او ازدواج كرد؛ وى در هنگام ازدواج ده سال يا بيشتر داشت و براى عمر زيد را به دنيا آورد و او و فرزندش زيد در يك روز از دنيا رفتند. العسقلاني الشافعي، أحمد بن علي بن حجر أبو الفضل (متوفاي852 هـ)، الإيثار بمعرفة رواة الآثار ج 1، ص 211، 328، تحقيق: سيد كسروي حسن، ناشر: دار الكتب العلمية - بيروت، الطبعة: الأولى، 1413هـ. ذهبى در يك كتابش اعتقاد دارد كه او در سال ششم هجرى به دنيا آمده است: أم كلثوم بنت علي بن أبي طالب بن عبد المطلب بن هاشم الهاشمية شقيقة الحسن والحسين ولدت في حدود سنة ست من الهجرة ورأت النبي صلى الله عليه وسلم ولم ترو عنه شيئا. خطبها عمر بن الخطاب وهي صغيرة. امّ‌كلثوم دختر علي بن ابوطالب، خواهر حسن و حسين،‌ در حدود سال ششم هجرت به دنيا آمد، رسو لخدا را ديد؛ ولى از او روايتى نقل نكرده است، عمر از او خواستگارى كرد؛ در حالى كه هنوز خردسال بود. الذهبي، شمس الدين محمد بن أحمد بن عثمان، (متوفاي748هـ)، سير أعلام النبلاء، ج 3، ص 500، تحقيق: شعيب الأرناؤوط، محمد نعيم العرقسوسي، ناشر: مؤسسة الرسالة - بيروت، الطبعة: التاسعة، 1413هـ. و اگر ازدواج را مطابق نظر اهل سنت در سال هفدهم يا هجدهم بدانيم، او يازده يا دوازده ساله بوده است!!! با اين حال ذهبى در كتاب ديگرش مى‌گويد در حيات رسول خدا به دنيا آمد و زمانى كه عمر با او ازدواج كرد، خردسال بود: أم كلثوم بنت علي بن أبي طالب الهاشمية. ولدت في حياة جدها صلى الله عليه وسلم، وتزوجها عمر وهي صغيرة. امّ‌كلثوم دختر علي بن ابى طالب هاشمى، در زمان حيات پدر بزرگش به دنيا آمد و عمر در حالى كه او كوچك بود، با او ازدواج كرد. الذهبي، شمس الدين محمد بن أحمد بن عثمان، (متوفاي748هـ)، تاريخ الإسلام ووفيات المشاهير والأعلام، ج 4، ص 137، تحقيق د. عمر عبد السلام تدمرى، ناشر: دار الكتاب العربي - لبنان/ بيروت، الطبعة: الأولى، 1407هـ - 1987م. با توجه به آن چه كه از ابن سعد گذشت كه امّ‌كلثوم «صبيه» بوده و يا به حد بلوغ نرسيده بوده، چگونه مى‌توان پذيرفت كه او در سال ششم هجرى به دنيا آمده باشد!!. 3. مقدار مهريه ام كلثوم: در مقدار مهريه امّ‌كلثوم نيز اختلاف‌هاى چشمگيرى وجود دارد، برخى ده هزار دينار و اكثر عالمان سنى آن را چهل هزار درهم ذكر كرده‌اند. الف: ده هزار دينار: يعقوبى در تاريخ خود مى‌نويسد: فتزوجها وأمهرها عشرة آلاف دينار. عمر با او ازدواج كرده و ده هزار دينار براى او مهريه تعيين كرد. اليعقوبي، أحمد بن أبي يعقوب بن جعفر بن وهب بن واضح (متوفاي292هـ، تاريخ اليعقوبي، ج2، ص150، ناشر: دار صادر – بيروت. ب: چهل هزار دينار: لما تزوج زينب بنت علي فانه أصدقها اربعين الف دينار. هنگامى كه عمر با زينب دختر علي ازدواج كرد، به او چهل هزار دينار مهريه داد!!! الكتاني، الشيخ عبد الحي (متوفاي1382هـ)، نظام الحكومة النبوية المسمى التراتيب الإدراية، ج 2، ص 405، ناشر: دار الكتاب العربي – بيروت. ج: چهل هزار درهم: بسيارى از بزرگان اهل سنت با چندين سند نقل كرده‌اند كه مهريه امّ‌كلثوم، چهل هزار درهم بوده است: أن عمر تزوج أم كلثوم على أربعين ألف درهم عمر با امّ‌كلثوم دختر علي در مقابل چهل هزار درهم مهر ازدواج كرد. إبن أبي شيبة الكوفي، أبو بكر عبد الله بن محمد (متوفاي235 هـ)، الكتاب المصنف في الأحاديث والآثار، ج 3، ص 494، تحقيق: كمال يوسف الحوت، ناشر: مكتبة الرشد - الرياض، الطبعة: الأولى، 1409هـ؛ الزهري، محمد بن سعد بن منيع أبو عبدالله البصري (متوفاي230هـ)، الطبقات الكبرى، ج 8، ص 463، ناشر: دار صادر - بيروت؛ إبن عبد البر، يوسف بن عبد الله بن محمد (متوفاي463هـ)، الاستيعاب في معرفة الأصحاب، ج 4، ص 1955، تحقيق علي محمد البجاوي، ناشر: دار الجيل - بيروت، الطبعة: الأولى، 1412هـ؛ العسقلاني الشافعي، أحمد بن علي بن حجر أبو الفضل (متوفاي852هـ)، الإصابة في تمييز الصحابة، ج 8، ص 293، تحقيق: علي محمد البجاوي، ناشر: دار الجيل - بيروت، الطبعة: الأولى، 1412 - 1992. جداى از تناقض‌هاى موجود در مقدار مهريه، مشكل ديگر در زياد بودن مهريه امّ‌كلثوم است؛ با اينكه طبق روايات صحيح السندى كه در كتاب‌هاى اهل سنت وجود دارد، خود خليفه از تعيين مهريه كلان جلوگيرى مى‌كرده است. ابن ماجه قزوينى در سنن خود مى‌نويسد: حدثنا أبو بَكْرِ بن أبي شَيْبَةَ ثنا يَزِيدُ بن هَارُونَ عن بن عَوْنٍ ح وحدثنا نَصْرُ بن عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ ثنا يَزِيدُ بن زُرَيْعٍ ثنا بن عَوْنٍ عن مُحَمَّدِ بن سِيرِينَ عن أبي الْعَجْفَاءِ السُّلَمِيِّ قال قال عُمَرُ بن الْخَطَّابِ لَا تُغَالُوا صَدَاقَ النِّسَاءِ فَإِنَّهَا لو كانت مَكْرُمَةً في الدُّنْيَا أو تَقْوًى عِنْدَ اللَّهِ كان أَوْلَاكُمْ وَأَحَقَّكُمْ بها مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم ما أَصْدَقَ امْرَأَةً من نِسَائِهِ ولا أُصْدِقَتْ امْرَأَةٌ من بَنَاتِهِ أَكْثَرَ من اثْنَتَيْ عَشْرَةَ أُوقِيَّةً وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيُثَقِّلُ صَدَقَةَ امْرَأَتِهِ حتى يَكُونَ لها عَدَاوَةٌ في نَفْسِهِ وَيَقُولُ قد كَلِفْتُ إِلَيْكِ عَلَقَ الْقِرْبَةِ أو عَرَقَ الْقِرْبَةِ وَكُنْتُ رَجُلًا عَرَبِيًّا مَوْلِدًا ما أَدْرِي ما عَلَقُ الْقِرْبَةِ أو عَرَقُ الْقِرْبَةِ. عمر بن خطاب گفت: مهر زنان را بالا نگيريد؛ زيرا اگر بالا بودن مهر، سبب كرامت دينى شده و يا جزو تقوا به حساب مى آمد، سزاوار‌ترين شخص به اين كار، پيامبر (ص) بود كه براى هيچ زنى از همسران و يا دخترانش بيش از دوازده اوقيه قرار نداده است. و به درستى كه مرد هنگامى كه مهريه زن را بالا ببرد، در دل دشمنى او را پيدا كرده و مى‌گويد من به خاطر تو مجبور به كارهاى سخت شدم، با اينكه من مردى عرب بوده و نمى دانستم سختى كار چيست!!! القزويني، محمد بن يزيد أبو عبدالله (متوفاي275هـ)، سنن ابن ماجه، ج 1، ص 607، ح1887، بَاب ضَرْبِ النِّسَاءِ، تحقيق محمد فؤاد عبد الباقي، ناشر: دار الفكر - بيروت. البانى اين روايت را در صحيح ابن ماجه شماره 1532 تصحيح كرده است. و ابوداوود در سنن خود مى‌نويسد: حدثنا محمد بن عُبَيْدٍ ثنا حَمَّادُ بن زَيْدٍ عن أَيُّوبَ عن مُحَمَّدٍ عن أبي الْعَجْفَاءِ السُّلَمِيِّ قال خَطَبَنَا عُمَرُ رَحِمَهُ الله فقال ألا لَا تُغَالُوا بِصُدُقِ النِّسَاءِ فَإِنَّهَا لو كانت مَكْرُمَةً في الدُّنْيَا أو تَقْوَى عِنْدَ اللَّهِ لَكَانَ أَوْلَاكُمْ بها النبي صلى الله عليه وسلم ما أَصْدَقَ رسول اللَّهِ صلى الله عليه وسلم امْرَأَةً من نِسَائِهِ ولا أُصْدِقَتْ امْرَأَةٌ من بَنَاتِهِ أَكْثَرَ من ثِنْتَيْ عَشْرَةَ أُوقِيَّةً عمر بن خطاب گفت: مهر زنان را بالا نگيريد؛ زيرا اگر بالا بودن مهر، سبب كرامت دينى شده و يا جزو تقوا به حساب مى آمد، سزاوار‌ترين شخص به اين كار، پيامبر (ص) بود كه براى هيچ زنى از همسران و يا دخترانش بيش از دوازده اوقيه قرار نداده است. السجستاني الأزدي، سليمان بن الأشعث أبو داود (متوفاي275هـ)، سنن أبي داود، ج 2، ص 235، ح2106، تحقيق: محمد محيي الدين عبد الحميد، ناشر: دار الفكر. البانى اين روايت را در صحيح ابى داوود شماره 1852 تصحيح كرده است. و ترمذى نيز همين روايت را نقل و آن را تصحيح مى‌كند: حدثنا بن أبي عُمَرَ حدثنا سُفْيَانُ بن عُيَيْنَةَ عن أَيُّوبَ عن بن سِيرِينَ عن أبي الْعَجْفَاءِ السُّلَمِيِّ قال قال عُمَرُ بن الْخَطَّابِ ألا لَا تُغَالُوا صَدُقَةَ النِّسَاءِ فَإِنَّهَا لو كانت مَكْرُمَةً في الدُّنْيَا أو تَقْوَى عِنْدَ اللَّهِ لَكَانَ أَوْلَاكُمْ بها نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ما عَلِمْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَكَحَ شيئا من نِسَائِهِ ولا أَنْكَحَ شيئا من بَنَاتِهِ على أَكْثَرَ من ثِنْتَيْ عَشْرَةَ أُوقِيَّةً. قال أبو عِيسَى هذا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وأبو الْعَجْفَاءِ السُّلَمِيُّ اسْمُهُ هَرِمٌ وَالْأُوقِيَّةُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَرْبَعُونَ دِرْهَمًا وَثِنْتَا عَشْرَةَ أُوقِيَّةً أربعمائة وَثَمَانُونَ دِرْهَمًا عمر بن خطاب گفت: مهر زنان را بالا نگيريد؛ زيرا اگر بالا بودن مهر، سبب كرامت دينى شده و يا جزو تقوا به حساب مى آمد، سزاوار‌ترين شخص به اين كار، پيامبر (ص) بود كه براى هيچ زنى از همسران و يا دخترانش بيش از دوازده اوقيه قرار نداده است... و اوقيه نزد اهل علم چهل درهم است و دوازه اوقيه، چهارصد و هشتاد درهم. الترمذي السلمي، محمد بن عيسى أبو عيسى (متوفاي 279هـ)، سنن الترمذي، ج 3، ص 422، ح1114، تحقيق: أحمد محمد شاكر وآخرون، ناشر: دار إحياء التراث العربي - بيروت. و سيوطى در جامع الأحاديث مى‌نويسد: عن مسروقٍ قَالَ: رَكِبَ عُمَرُ بنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ المِنْبَرَ ثُمَّ قَالَ: أَيُّهَا النَّاسُ مَا إِكْثَارُكُمْ في صِدَاقِ النسَاءِ وَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ وَأَصْحَابُهُ وَإِنَّمَا الصدَاقُ فِيمَا بَيْنَهُمْ أَرْبَعُمَائَةُ دِرْهَمٍ فَمَا دُونَ ذالِكَ، فَلَوْ كَانَ الإِكْثَارُ في ذالِكَ تَقْوَى عِنْدَ اللَّهِ أَوْ مَكْرُمَةً لَمْ تَسْبِقُوهُمْ إِلَيْهَا ) ( ص، ع ). از مسروق روايت شده است كه عمر از منبر رسول خدا (ص‌)‌ بالا رفته و گفت: اى مردم، چه شده است كه مهريه زنان خود را بالا مى‌گيريد؟ با اينكه رسول خدا (ص) و اصحاب او چهارصد درهم و يا كمتر از آن را مهر قرار مى‌دادند. اگر زياد بودن مهر، جزو تقوا و يا خصال نيك بود، به طور قطع ايشان پيش از شما چنين مى‌كردند‌. السيوطي، جلال الدين عبد الرحمن بن أبي بكر (متوفاي911هـ)، جامع الاحاديث (الجامع الصغير وزوائده والجامع الكبير)، ج 14، ص 271، ح3318. بنابراين، مقدار مهريه امّ‌كلثوم در قدم نخست مخالف با سنت رسول خدا است؛ چرا كه طبق رواياتى كه گذشت، رسول خدا مهريه هيچ يك از زنان و دخترانش را زياد نمى‌گذاشته. وثانياً: مخالف سيره و سنت خود عمر است. آيا اهل سنت مى توانند چنين نسبتى را به عمر بدهند با اينكه اين مطلب مصداق اين آيه كريمه است كه خداوند مى‌فرمايد: يَأَيهَُّا الَّذِينَ ءَامَنُواْ لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ. كَبرَُ مَقْتًا عِندَ اللَّهِ أَن تَقُولُواْ مَا لَا تَفْعَلُون‏. الصف / 2 و 3. اى افرادى كه ايمان آورده‏ايد! چرا سخنى مى‏گوييد كه عمل نمى‏كنيد؟!. نزد خدا بسيار باعث خشم است كه سخنى بگوييد كه عمل نمى‏كنيد! 4. آيا عمر از ام كلثوم فرزندي داشته است؟ يكى از چيزهايى اصل وقوع اين ازدواج را زير سؤال مى‌برد، فرزندانى است كه براى امّ‌كلثوم تراشيده‌اند. برخى فرزندى براى امّ‌كلثوم ذكر نكرده‌اند، برخى فقط براى او يك فرزند به نام زيد، برخى رقيه را نيز اضافه كرده و برخى سه فرزند به نام‌هاى: زيد، رقيه و فاطمه نقل كرده‌اند. فرزندي نداشت: مسعودى شافعى در باره اولاد عمر مى‌نويسد: أولاد عمر. وكان له من الولد: عبد اللّه، وحفصة زوج النبي صلى الله عليه وسلم، وعاصم، وعبيد اللّه، وزيد، من أًم، وعبد الرحمن، وفاطمة، وبنات آخر، وعبد الرحمن الأصغر - وهو المحدود في الشراب، وهو المعروف بأبي شحمة - من ام. فرزندان عمر: او فرزندانى به نام هاى ذيل داشت: عبد الله و حفصه همسر پيامبر (ص)‌ و عاصم و عبيد الله و زيد از يك مادر؛ و عبد الرحمن و فاطمه و دخترانى ديگر، و عبد الرحمن اصغر وهمو است كه به خاطر شرابخوارى حد خورده و معروف به ابى شحمه است، اين ها هم از يك مادر هستند. المسعودي، أبو الحسن على بن الحسين بن على (متوفاى346هـ)، مروج الذهب، ج 1، ص 299 طبق اين نقل خليفه دوم فقط يك پسر به نام زيد داشته كه او هم برادر عاصم و عبيد الله بود كه مادر آن‌ها امّ‌كلثوم بنت جرول است و هيچ نامى از فرزندان عمر از امّ‌كلثوم در اين نقل ديده نمى‌شود. يك فرزند داشت: بسيارى از بزرگان اهل سنت فقط يك فرزند را براى عمر نقل كرده‌اند: بيهقى در سنن كبراى خود مى‌نويسد: وأما أم كلثوم فتزوجها عمر بن الخطاب رضي الله عنه فولدت له زيد بن عمر ضرب ليالي قتال بن مطيع ضربا لم يزل ينهم له حتى توفي ثم خلف على أم كلثوم بعد عمر عون بن جعفر فلم تلد له شيئا حتى مات. امّ‌كلثوم، عمر با او ازدواج كرده و براى او زيد بن عمر را به دنيا آورد كه در شب درگيرى ابن مطيع، ضربه اى به او وارد شده و تا زمان مردن، از اين ضربه در رنج بود؛ سپس پس از عمر، عون بن جعفر با امّ‌كلثوم ازدواج كرد اما از او صاحب فرزندى نشد تا از دنيا رفت. البيهقي، أحمد بن الحسين بن علي بن موسى أبو بكر (متوفاي 458هـ)، سنن البيهقي الكبرى، ج 7، ص 70، ناشر: مكتبة دار الباز - مكة المكرمة، تحقيق: محمد عبد القادر عطا، 1414 - 1994. و نويرى در نهاية الأرب مى‌نويسد: وتزوج أم كلثوم عمر بن الخطاب فولدت له زيد بن عمر، ثم خلف عليها بعده عون بن جعفر فلم تلد له حتى مات. امّ‌كلثوم به ازدواج عمر بن خطاب در آمده و براى او زيد بن عمر را به دنيا آورد؛ پس از عمر، عون بن جعفر با او ازدواج كرد اما فرزندى براى او نياورد تا از دنيا رفت. النويري، شهاب الدين أحمد بن عبد الوهاب (متوفاي733هـ)، نهاية الأرب في فنون الأدب، ج 18، ص 142، تحقيق مفيد قمحية وجماعة، ناشر: دار الكتب العلمية - بيروت، الطبعة: الأولى، 1424هـ - 2004م. و صفدى نيز، فقط يك فرزند براى امّ‌كلثوم نقل مى‌كند: وأم كلثوم تزوجها عمر بن الخطاب رضي الله عنه فولدت له زيدا. و امّ‌كلثوم، عمر با او ازدواج كرده و براى عمر، زيد را به دنيا آورد. الصفدي، صلاح الدين خليل بن أيبك (متوفاي764هـ)، الوافي بالوفيات، ج 1، ص 79، تحقيق أحمد الأرناؤوط وتركي مصطفى، ناشر: دار إحياء التراث - بيروت - 1420هـ- 2000م. و ابن كثير دمشقى سلفى نيز مى‌نويسد: وأما أم كلثوم فتزوجها أمير المؤمنين عمر بن الخطاب فولدت له زيدا ومات عنها فتزوجت بعده ببني عمها جعفر واحدا بعد واحد.... امّ‌كلثوم، امير المومنين عمر! با او ازدواج كرده و او براى عمر، زيد بن عمر را به دنيا آورد. عمر مرد و پس از عمر با فرزندان عمويش جعفر يكى پس از ديگرى ازدواج كرد... القرشي الدمشقي، إسماعيل بن عمر بن كثير أبو الفداء (متوفاي774هـ)، البداية والنهاية، ج 5، ص 293، ناشر: مكتبة المعارف – بيروت. دو فرزند داشت: اكثر عالمان سنى، گفته‌اند كه دو فرزند داشته است؛ آن‌ها در ذكر فرزندان عمر از امّ‌كلثوم چنين گفته‌اند: وزيد الأكبر لا بقية له ورقية وأمهما أم كلثوم بنت علي بن أبي طالب بن عبد المطلب بن هاشم وأمها فاطمة بنت رسول الله. و زيد اكبر، فرزندى نداشت و رقيه؛ مادر اين دو امّ‌كلثوم دختر علي بن ابى طالب بن عبد المطلب بن هاشم است و مادر او نيز فاطمه دختر رسول خدا (ص)‌ است. الزهري، محمد بن سعد بن منيع أبو عبدالله البصري (متوفاي230هـ)، الطبقات الكبرى، ج 3، ص 265، ناشر: دار صادر - بيروت؛ الزبيري، أبو عبد الله المصعب بن عبد الله بن المصعب (متوفاي 236هـ)، نسب قريش، ج 10، ص 349، تحقيق: ليفي بروفسال، القاهرة، ناشر:دار المعارف؛ التميمي البستي، محمد بن حبان بن أحمد أبو حاتم (متوفاي354 هـ)، الثقات، ج 2، ص 144، تحقيق السيد شرف الدين أحمد، ناشر: دار الفكر، الطبعة: الأولى، 1395هـ – 1975م؛ الطبري، أبي جعفر محمد بن جرير (متوفاي310)، تاريخ الطبري، ج 2، ص 564، ناشر: دار الكتب العلمية - بيروت؛ الجزري، عز الدين بن الأثير أبي الحسن علي بن محمد (متوفاي630هـ) الكامل في التاريخ، ج 2، ص 450، تحقيق عبد الله القاضي، ناشر: دار الكتب العلمية - بيروت، الطبعة الثانية، 1415هـ. سه فرزند داشت: بلاذرى در انساب الأشراف دختران امّ‌كلثوم از عمر را دو نفر معرفى مى كند كه با زيد سه فرزند مى شوند: عبد الرحمن بن زيد بن الخطاب: كانت تحته فاطمة بنت عمر، وأمها أم كلثوم، بنت علي بن أبي طالب، وجدتها فاطمة بنت رسول الله صلى الله عليه وسلم، وأخوها لأبيها وأمها زيد بن عمر بن الخطاب، فولدت لعبد الرحمن: عبدَ الله وابنةً. وإبراهيم بن نعيم النحام بن عبد الله بن أسيد بن عبد بن عوف بن عبيد بن عويج بن عدي بن كعب، كانت عنده رقية بنت عمر، أخت حفصة لأبيها، وأمها: أم كلثوم بنت علي. عبد الرحمن بن زيد بن خطاب، همسر او فاطمه دختر عمر بود كه مادرش امّ‌كلثوم دختر علي بن ابى طالب و مادر بزرگش فاطمه دختر رسول خدا (ص) است. برادر پدرى و مادرى او زيد بن عمر است و براى عبد الرحمن، فرزندى به نام عبد الله و يك دختر به دنيا آورد. ابراهيم بن نحام بن عبد الله بن اسيد بن عبد بن عوف بن عبيد بن عويج بن عدى بن كعب،‌ همسر او رقيه دختر عمر بود، خواهر پدرى حفصه؛ و مادرش امّ‌كلثوم دختر علي بن ابى طالب. البلاذري، أحمد بن يحيى بن جابر (متوفاي279هـ)، أنساب الأشراف، ج 1، ص 189. زيد برادر عمر بود يا پسر عمر؟ ابن عساكر دمشقى، روايتى را نقل مى‌كند كه طبق آن، امّ‌كلثوم همسر خطاب بوده، نه عمر بن الخطاب. وحدثني عمر بن أبي بكر المؤملي حدثني سعيد بن عبد الكبير عن عبد الحميد بن عبد الرحمن بن زيد بن الخطاب وأمه أم كلثوم بنت علي بن أبي طالب وكان سبب ذلك أن حربا وقعت فيما بين عدي بن كعب. ... از عبد الحميد بن عبد الرحمن بن زيد بن خطاب كه مادرش امّ‌كلثوم دختر علي بن ابى طالب است روايت شده است كه... ابن عساكر الدمشقي الشافعي، أبي القاسم علي بن الحسن إبن هبة الله بن عبد الله،(متوفاي571هـ)، تاريخ مدينة دمشق وذكر فضلها وتسمية من حلها من الأماثل، ج 19، ص 487، تحقيق: محب الدين أبي سعيد عمر بن غرامة العمري، ناشر: دار الفكر - بيروت - 1995. زيد اصغر بزرگتر از زيد اكبر!!! جداى از اين نکته، به مطلب مهمترى اشاره مى‌کنيم و آن کلمات و سخنانى است که عالمان اهل سنت در باره زيد و خود امّ‌كلثوم زده‌شاند: اهل سنت براى عمر بن الخطاب دو فرزند به نام‌ زيد ذكر كرده‌اند، يكى از امّ‌كلثوم بنت جرول و يكى از امّ‌كلثوم دختر امير مؤمنان. امّ‌كلثوم بنت جرول در جاهليت زن عمر بود و با اسلام آوردن عمر از او جدا شد و سپس با شخص ديگرى ازدواج كرد. وأمُّ عبيد الله أم كلثوم: واسمها مليكة بنت جرول الخزاعية، وكانت على شركها حين نزلت «ولا تمسكوا بعصم الكوافر» فطلقها عمر فتزوجها أبو فهم بن حذيفة صاحب الخميصة، وقد تقدم ذكره في أول الكتاب. مادر عبيد الله مشهور به امّ‌كلثوم، نام او مليكه دختر جرول خزاعى است؛ و هنگامى كه آيه «ولا تمسكوا بعصم الكوافر» نازل شد، او كافر باقى ماند؛ عمر او را طلاق داد و ابوفهم بم حذيفه، با او ازدواج كرد كه در اول كتاب ذكر او گذشت. الانصاري التلمساني، محمد بن أبي بكر المعروف بالبري (متوفاي644هـ) الجوهرة في نسب النبي وأصحابه العشرة، ج 1، ص 258. و ابن حجر عسقلانى مى‌نويسد: زيد بن عمر بن الخطاب القرشي العدوي شقيق عبد الله بن عمر المصغر أمهما أم كلثوم بنت جرول كانت تحت عمر ففرق بينهما الإسلام لما نزلت ولاتمسكوا بعصم الكوافر فتزوجها أبو الجهم بن حذيفة وكان زوجها قبله عمر ذكر ذلك الزبير وغيره فهذا يدل على أن زيدا ولد في عهد النبي. زيد بن عمر بن خطاب قرشى عدوى، برادر عبد الله بن عمر اصغر؛ مادر آن دو امّ‌كلثوم دختر جرول است كه همسر عمر بوده و هنگامى كه آيه «ولا تمسكوا بعصم الكوافر» نازل شد، اسلام بين آن دو جدايى انداخت؛ سپس ابوجهم بن حذيفه با او ازدواج كرد؛ و پيش از او عمر همسر او بود؛ زبير و غير او اين مطلب را ذكر كرده‌اند و اين نشان مى دهد كه زيد (اصغر) در حيات پيامبر به دنيا آمده است. العسقلاني الشافعي، أحمد بن علي بن حجر أبو الفضل (متوفاي852هـ)، الإصابة في تمييز الصحابة، ج 2، ص 628، رقم: 2961، تحقيق: علي محمد البجاوي، ناشر: دار الجيل - بيروت، الطبعة: الأولى، 1412 - 1992. نكته جالب توجه در اين نقل اين است كه پسر امّ‌كلثوم بنت جرول را كه در زمان رسول خدا به دنيا آمده، «زيد اصغر» ناميده‌اند و زيد پسر امّ‌كلثوم دختر امير مؤمنان را «زيد اكبر». اين مطلب اصل وجود فرزندى به نام زيد از امّ‌كلثوم دختر امير مؤمنان عليه السلام زير سؤال مى‌برد. چگونه مى‌شود كه پسر بزرگتر را «زيد اصغر» ناميد و پسر كوچكتر را «زيد اكبر»!!!. عالمان اهل سنت بدون توجه به اين نكته، اين چنين گفته‌اند: وزيد الأكبر ورقية وأمهم أم كلثوم بنت علي بن أبي طالب وأمها فاطمة بنت رسول الله صلى الله عليه وسلم وزيد الأصغر وعبيدالله وأمهما أم كلثوم بنت جرول. وفرق الإسلام بين عمر وبين أم كلثوم بنت جرول و زيد اكبر و رقيه، مادر آن دو امّ‌كلثوم دختر علي بن ابى طالب و مادر او فاطمه دختر رسول خدا (ص)‌ است؛ و زيد اصغر و عبيد الله مادر آن دو امّ‌كلثوم دختر جرول است؛ و اسلام سبب جدايى عمر و امّ‌كلثوم دختر جرول شد. ابن الجوزي، أبو الفرج عبد الرحمن بن علي بن محمد (متوفاي 597 هـ)، المنتظم في تاريخ الملوك والأمم، ج 4، ص 131، ناشر: دار صادر - بيروت، الطبعة: الأولى، 1358. بنابراين با کلام عالمان اهل سنت ثابت شد که امّ‌كلثوم دختر ابوبکر است و زيد فرزند عمر هم از امّ‌كلثوم بنت جرول بوده، نه از امّ‌كلثوم دختر امير مؤمنان عليه السلام و اهل سنت با استفاده از همين تشابه اسمى، اين افسانه را ساخته‌اند. البته برخى از عالمان سنى، همسر ديگرى به نام امّ‌كلثوم را نيز براى عمر ذكر كرده‌اند. عاصمى مكى در تعداد زنان عمر مى‌نويسد: والرابع عاصم أمه أم كلثوم جميلة بنت عاصم بن ثابت بن أبى الأفلح حمى الدبر. چهارمين فرزند عمر، عاصم است؛ مادر او امّ‌كلثوم جميله دختر عاصم بن ثابت بن ابى افلح است. العاصمي المكي، عبد الملك بن حسين بن عبد الملك الشافعي (متوفاي1111هـ)، سمط النجوم العوالي في أنباء الأوائل والتوالي، ج 2، ص 508، تحقيق: عادل أحمد عبد الموجود- علي محمد معوض، ناشر: دار الكتب العلمية. يعنى خليفه دوم چهار زن به نام «امّ‌كلثوم» داشته: 1. امّ‌كلثوم دختر جرول؛ 2. امّ‌كلثوم دختر ابوبكر؛ 3. امّ‌كلثوم دختر عاصم بن ثابت؛ 4. امّ‌كلثوم دختر امير مؤمنان.!!!. گويا عالمان اهل سنت با استفاده از اين تشابهات اسمى، امّ‌كلثوم دختر امير مؤمنان عليه السلام را نيز اضافه كرده باشند. عمر، دخترش رقيه را به ازدواج ابراهيم بن نعيم آورد: يكى از شواهد دروغ بودن اين مدعا آن است كه برخى از عالمان اهل سنت ادعا كرده‌اند كه خود عمر بن الخطاب دخترش رقيه را كه از امّ‌كلثوم بوده به ازدواج شخصى به نام ابراهيم بن نعيم درآورده است. ابن قتيبه دينورى مى‌گويد: ويقال إن اسم بنت أم كلثوم من عمر رقية وأن عمر زوجها إبراهيم بن نعيم النحام فماتت عنده ولم تترك ولدا. و گفته شده است كه نام دختر امّ‌كلثوم از عمر، رقيه بود كه عمر او را به ازدواج ابراهيم بن نعيم نحام در آورده و او نيز نزد ابراهيم از دنيا رفته براى او فرزندى نياورد. الدينوري، أبو محمد عبد الله بن مسلم ابن قتيبة (متوفاي276هـ)، المعارف، ج 1، ص 185، تحقيق: دكتور ثروت عكاشة، ناشر: دار المعارف - القاهرة . و ابن اثير جزرى نيز مى‌گويد: وقد ذكر الزبير بن أبي بكر أن عمر بن الخطاب زوج ابنته رقية من إبراهيم بن نعيم بن عبد الله النحام زبير بن ابى بكر گفته است كه عمر بن خطاب دختر خويش را به ازدواج ابراهيم بن نعيم بن عبد الله نحام در آورد. الجزري، عز الدين بن الأثير أبي الحسن علي بن محمد (متوفاي630هـ)، أسد الغابة في معرفة الصحابة، ج 1، ص 71، تحقيق عادل أحمد الرفاعي، ناشر: دار إحياء التراث العربي - بيروت / لبنان، الطبعة: الأولى، 1417 هـ - 1996 م. ابن حجر عسقلانى در اين باره مى‌نويسد: وقال الزبير زوج عمر بن الخطاب إبراهيم هذا ابنته قلت وعند البلاذري أنه كانت عنده رقية بنت عمر من أم كلثوم بنت علي. زبير گفته است كه عمر بن خطاب، اين دختر خويش را به ازدواج ابراهيم در آورد؛ بلاذرى نيز گفته است كه رقيه دختر عمر از امّ‌كلثوم همسر او بوده است. العسقلاني الشافعي، أحمد بن علي بن حجر أبو الفضل (متوفاي852هـ)، الإصابة في تمييز الصحابة، ج 1، ص 178، تحقيق: علي محمد البجاوي، ناشر: دار الجيل - بيروت، الطبعة: الأولى، 1412 - 1992. با توجه به آن چه كه در محور پيشين گفته شد، خليفه دوم در سال هفدهم و يا هيجدهم هجرت با امّ‌كلثوم ازدواج كرده است و در سال 23 هجرت از دنيا رفته؛ يعنى حد اكثر شش سال با امّ‌كلثوم زندگى كرده است. و نيز با توجه به اين كه زيد بن عمر، فرزند ديگر امّ‌كلثوم!!! از او بزرگتر بوده و زيد در واپسين سال عمر پدرش به دنيا آمده، چگونه مى‌توان پذيرفت كه عمر بتواند رقيه را كه با خوشبينانه‌ترين وضعيت فقط يك يا دو سال داشته، به ازدواج كسى دربياورد؟ ابن حجر در باره تاريخ تولد زيد مى‌گويد: وكان مولده في آخر حياة أبيه سنة ثلاث وعشرين. تولد او در آخر عمر پدرش در سال بيست و سه بوده است. العسقلاني الشافعي، أحمد بن علي بن حجر أبو الفضل (متوفاي852 هـ)، الإيثار بمعرفة رواة الآثار ج 1، ص 79، تحقيق: سيد كسروي حسن، ناشر: دار الكتب العلمية - بيروت، الطبعة: الأولى، 1413هـ. شايد چون جناب خليفه، با خود امّ‌كلثوم در كودكى ازدواج كرده‌، دوست داشته كه دختر او نيز در سن شيرخوارگى ازدواج كند!!!. 5. تاريخ وفات ام كلثوم و زيد: در باره تاريخ وفات امّ‌كلثوم و زيد نيز اختلاف‌هاى وجود دارد. برخى گفته‌اند كه در زمان امام حسن عليه السلام از دنيا رفته‌اند و برخى گفته‌اند كه به دست عبد الملك بن مروان مسموم شده‌اند. مرگ در زمان حكومت عبد الملك بن مروان (73 ـ 86هـ): عبد الرزاق صنعانى، زمان مرگ آن دو را زمان حكومت عبد الملك بن مروان ذكر كرده است. عبد الملك بن مروان سيزده سال حكومت كرد و در سال 86 هجرى از دنيا رفت؛ يعنى امّ‌كلثوم و زيد حد اقل تا سال 73 هجرى زنده بوده‌اند: قال عبد الرزاق وأم كلثوم من فاطمة بنت رسول الله صلى الله عليه وسلم ودخل عليها عمر وأولد منها غلاما يقال له زيد فبلغني أن عبد الملك بن مروان سمهما فماتا وصلى عليهما عبد الله بن عمر وذلك أنه قيل لعبد الملك هذا بن علي وبن عمر فخاف على ملكه فسمهما. عبد الرزاق مى گويد: و امّ‌كلثوم فرزند فاطمه دختر رسول خدا (صلى الله عليه وآله وسلم) است كه عمر با او ازدواج كرده و از او صاحب پسرى به نام زيد شد؛ و به من خبر رسيد كه عبد الملك بن مروان آن دو را سم داده و كشت؛ و عبد الله بن عمر بر آن دو نماز خواند؛ و علت اينكار اين بود كه به عبد الملك گفته شد كه زيد، پسر علي و پسر عمر است؛ و به همين سبب او بر خلافت خويش از زيد ترسيد و آن دو را سم داد! الصنعاني، أبو بكر عبد الرزاق بن همام (متوفاي211هـ)، المصنف، ج 6، ص 164، تحقيق حبيب الرحمن الأعظمي، ناشر: المكتب الإسلامي - بيروت، الطبعة: الثانية، 1403هـ. مرگ در زمان امارت سعيد بن العاص (48 ـ 54هـ): روايات مشهور اهل سنت ثابت مى‌كند، كه هر دوى آن‌ها در زمان سعيد بن العاص كه از سال 48هـ تا 54هـ امير مدينه بوده، از دنيا رفته‌اند. صفدى در الوافى بالوفيات مى‌نويسد: وتوفي زيد رحمه الله شابا في حدود الخمسين للهجرة. زيد رحمه الله در جوانى در حدود سال پنجاه هجرى از دنيا رفت. الصفدي، صلاح الدين خليل بن أيبك (متوفاي764هـ)، الوافي بالوفيات، ج 15، ص 24، تحقيق أحمد الأرناؤوط وتركي مصطفى، ناشر: دار إحياء التراث - بيروت - 1420هـ- 2000م. و ابن حجر عسقلانى مى‌گويد: زيد بن عمر بن الخطاب القرشي العدوي أمه أم كلثوم بنت علي بن أبي طالب مات مع أمه في يوم واحد وكان مولده في آخر حياة أبيه سنة ثلاث وعشرين ومات وهو شاب في خلافة معاوية في ولاية سعيد بن العاص على المدينة زيد بن عمر بن خطاب قرشى عدوى، مادر او امّ‌كلثوم دختر علي بن ابى طالب است كه به همراه مادرش در يك روز از دنيا رفتند. ولادت او در اواخر عمر پدرش در سال 23 بود و در جوانى در خلافت معاويه در زمان امارت سعيد بن عاص بر مدينه از دنيا رفت. العسقلاني الشافعي، أحمد بن علي بن حجر أبو الفضل (متوفاي852 هـ)، الإيثار بمعرفة رواة الآثار ج 1، ص 79، تحقيق: سيد كسروي حسن، ناشر: دار الكتب العلمية - بيروت، الطبعة: الأولى، 1413هـ. بين اين دو نقل بيش از بيست سال تفاوت وجود دارد!!!. مرگ، پس از واقعه كربلا: و طبق خطبه‌اى كه ابن طيفور از آن حضرت در كوفه نقل كرده، ثابت مى‌كند كه امّ‌كلثوم تا پس از قضيه كربلا زنده بوده‌اند: قالت أبدأ بحمد الله والصلاة والسلام على جدي أما بعد يا أهل الكوفة... چنين گفت كه: با ستايش خدا آغاز به سخن مى كنم و درود و سلام بر جدّ خويش مى فرستم. اى اهل كوفه!... أبي الفضل بن أبي طاهر المعروف بابن طيفور (متوفاى380 هـ )، بلاغات النساء، ص 24، ناشر: منشورات مكتبة بصيرتي ـ قم و ص 11، طبق برنامه الجامع الكبير. 6. نحوه وفات ام كلثوم و زيد: در باره نحوه وفات امّ‌كلثوم و زيد نيز اختلاف‌هاى وجود دارد. برخى گفته‌اند كه هر دوى آن‌ها مريض و همين مريضى سبب مرگ همزمان هر دوى آن‌ها شد. مرگ بر اثر مريضي: محمد بن حبيب بغدادى در المنمق و ابن عساكر دمشقى در تاريخ مدينة دمشق و صفدى در الوافى فى الوفيات مى‌نويسند: وقد ذكر بعض أهل العلم أنه وأمه أم كلثوم بنت علي بن أبي طالب رحمة الله عليهم وكانت تحت عبد الله بن جعفر بن أبي طالب عليه مرضاً جميعاً وثقلاً ونزل بهما وأن رجالاً مشوا بينهما لينظروا أيهما يموت قبل صاحبه فيرث منه الآخر وأنهما قبضا في ساعة واحدة ولم يدر أيهما قبض قبل صاحبه فلم يتوارثا. بعضى از اهل علم گفته‌اند كه او و مادرش امّ‌كلثوم دختر علي بن ابى طالب (رحمة الله عليهم) بود كه در آن زمان همسر عبد الله بن جعفر بود هر دو مريض شده و در يك زمان از دنيا رفتند. عده اى بين خانه آن دو در رفت و آمد بودند تا ببينند كه كداميك پيش از ديگرى مى ميرد، تا ديگرى از او ارث ببرد؛ اما آن دو در يك زمان مردند و ندانستند كه كداميك زودتر مرده است و به همين سبب از هم ارث نبردند. البغدادي، أبو جعفر محمد بن حبيب بن أمية (متوفاي245هـ)، المنمق في أخبار قريش، ج 1، ص 312، تحقيق: خورشيد أحمد فارق، ناشر: عالم الكتب - بيروت، الطبعة: الأولى، 1405هـ ـ 1985م؛ ابن عساكر الدمشقي الشافعي، أبي القاسم علي بن الحسن إبن هبة الله بن عبد الله،(متوفاي571هـ)، تاريخ مدينة دمشق وذكر فضلها وتسمية من حلها من الأماثل، ج 19، ص 487 تحقيق: محب الدين أبي سعيد عمر بن غرامة العمري، ناشر: دار الفكر - بيروت - 1995؛ الصفدي، صلاح الدين خليل بن أيبك (متوفاي764هـ)، الوافي بالوفيات، ج 15، ص 24، تحقيق أحمد الأرناؤوط وتركي مصطفى، ناشر: دار إحياء التراث - بيروت - 1420هـ- 2000م. مرگ بر اثر اصابت سنگ: برخى گفته‌اند كه سنگى به سرش خورد و از دنيا رفت. ابن حبان مى‌نويسد: فأما أم كلثوم فزوجها على من عمر فولدت لعمر زيدا ورقية وأما زيد فأتاه حجر فقتله. امّ‌كلثوم را علي به ازدواج عمر در آورده و براى او زيد و رقيه را به دنيا آورد؛ اما زيد سنگى به سر او اصابت كرده و او را كشت! التميمي البستي، محمد بن حبان بن أحمد أبو حاتم (متوفاي354 هـ)، الثقات، ج 2، ص 144، تحقيق السيد شرف الدين أحمد، ناشر: دار الفكر، الطبعة: الأولى، 1395هـ – 1975م. ابن قتيبه دينورى اعتقاد دارد كه زيد در جنگى كه بين بنى عويج و بنى رزاح اتفاق افتاده، كشته شده است. وأما زيد بن عمر بن الخطاب فرمى بحجر في حرب كانت بين بني عويج وبين بني رزاح فمات ولا عقب له ويقال أنه مات هو وأم كلثوم أمه في ساعة واحدة فلم يرث واحد منهما من صاحبه... اما زيد بن عمر، در درگيرى بين بين عويج و بنى رزاح سنگى به سر او خورد و او را كشت، در حالى كه او فرزندى نداشت. همچنين گفته شده است كه او مادرش در يك ساعت از دنيا رفته و به همين علت از همديگر ارث نبردند... الدينوري، أبو محمد عبد الله بن مسلم ابن قتيبة (متوفاي276هـ)، المعارف، ج 1، ص 188، تحقيق: دكتور ثروت عكاشة، ناشر: دار المعارف - القاهرة. و برخى ديگر از عالمان اهل سنت نوشته‌اند كه زيد در جنگى كه بين قبيله بنى عدى اتفاق افتاده كشته شده است: وتوفيت أم كلثوم وابنها زيد في وقت واحد وقد كان زيد أصيب في حرب كانت بين بني عدي ليلا كان قد خرج ليصلح بينهم فضربه رجل منهم في الظلمة فشجه وصرعه فعاش أياما ثم مات وهو وأمه في وقت واحد وصلى عليهما ابن عمر... امّ‌كلثوم و فرزندش زيد در يك زمان از دنيا رفتند؛ زيد در جنگى شبانه بين بنى عدى براى آشتى دادن آن‌ها رفته بود اما در تاريكى يكى از آن‌ها ضربتى به سر او زده او را زخمى كرد‌. زيد چند روز پس از اين ماجرا زنده بود، تا اينكه در يك زمان به همراه مادرش از دنيا رفتند؛ و ابن عمر بر آن دو نماز خواند.... القرطبي، يوسف بن عبد الله بن محمد بن عبد البر (متوفاي463 هـ)، الاستيعاب في معرفة الأصحاب، ج 4، ص 1956، تحقيق: علي محمد البجاوي، ناشر: دار الجيل - بيروت، الطبعة: الأولى، 1412هـ؛ الجزري، عز الدين بن الأثير أبي الحسن علي بن محمد (متوفاي630هـ)، أسد الغابة في معرفة الصحابة، ج 7، ص 425، تحقيق عادل أحمد الرفاعي، ناشر: دار إحياء التراث العربي - بيروت / لبنان، الطبعة: الأولى، 1417 هـ - 1996 م مرگ بر اثر اصابت تير: فولدت له زيد بن عمر وهو زيد الأكبر ورقية بنت عمر وكانت وفاتها ووفاة ابنها في ساعة واحدة وكان سبب موته سهما أصابه ليلا في ثائرة وقعت بين عدي وبني حذيفة امّ‌كلثوم، از عمر صاحب فرزندى به نام زيد شد-كه زيد اكبر همين فرزند است- و دخترى به نام رقيه؛ و مردن امّ‌كلثوم و فرزندش در يك زمان بود. علت مردن زيد آن بود كه در يك درگيرى شبانه بين بنى عدى و بنى حذيفه، تيرى به او اصابت كرد. السهيلي، عبد الرحمن بن عبد الله أبو القاسم (متوفاي581هـ)، الفرائض وشرح آيات الوصية، ج 1، ص 138، تحقيق: د. محمد إبراهيم البنا، ناشر: المكتبة الفيصلية - مكة المكرمة، الطبعة: الثانية، 1405هـ. مرگ بر اثر خوردن سم: عبد الرزاق صنعانى، استاد بخارى مى‌نويسد: قال عبد الرزاق وأم كلثوم من فاطمة بنت رسول الله صلى الله عليه وسلم ودخل عليها عمر وأولد منها غلاما يقال له زيد فبلغني أن عبد الملك بن مروان سمهما فماتا وصلى عليهما عبد الله بن عمر وذلك أنه قيل لعبد الملك هذا بن علي وبن عمر فخاف على ملكه فسمهما. عبد الرزاق مى گويد: و امّ‌كلثوم فرزند فاطمه دختر رسول خدا (صلى الله عليه وآله وسلم) است كه عمر با او ازدواج كرده و از او صاحب پسرى به نام زيد شد؛ و به من خبر رسيد كه عبد الملك بن مروان آن دو را سم داده و كشت؛ و عبد الله بن عمر بر آن دو نماز خواند؛ و علت اينكار اين بود كه به عبد الملك گفته شد كه زيد، پسر علي و پسر عمر است؛ و به همين سبب او بر خلافت خويش از زيد ترسيد و آن دو را سم داد! الصنعاني، أبو بكر عبد الرزاق بن همام (متوفاي211هـ)، المصنف، ج 6، ص 164، تحقيق حبيب الرحمن الأعظمي، ناشر: المكتب الإسلامي - بيروت، الطبعة: الثانية، 1403هـ. 7. آيا زيد، فرزند داشت؟ در باره اين كه زيد بن عمر،‌ فرزندى داشته يا نه، نيز ديدگاه‌هاى گوناگونى نقل شده. برخى ادعا كرده‌اند كه داراى فرزندانى بوده و برخى با قاطعيت گفته‌اند كه هيچ بچه‌اى نداشته است. فرزندي نداشت: وزيد الأكبر لا بقية له ورقية وأمهما أم كلثوم بنت علي بن أبي طالب بن عبد المطلب بن هاشم وأمها فاطمة بنت رسول الله. زيد اكبر - فرزندى نداشت - و رقيه، مادر آن دو امّ‌كلثوم دختر علي بن ابى طالب بن عبد المطلب بن هشام و مادر امّ‌كلثوم، فاطمه دختر رسول خدا است. النميري البصري، أبو زيد عمر بن شبة (متوفاي262هـ)، تاريخ المدينة المنورة، ج 1، ص 345، تحقيق علي محمد دندل وياسين سعد الدين بيان، ناشر: دار الكتب العلمية - بيروت - 1417هـ-1996م. چندين فرزند داشت: ابن قدامه مقدسى، فقيه مشهور حنابله اعتقاد دارد كه او فرزندانى داشته است: فإن زيد بن عمر هو ابن أم كلثوم بنت علي الذي صلي عليه معها وكان رجلا له أولاد كذلك. زيد بن عمر كه پسر امّ‌كلثوم دختر علي است كه نماز ميت او با مادرش، با هم برگزار شد؛ او مردى بود كه فرزندانى داشت. المقدسي، عبد الله بن أحمد بن قدامة أبو محمد (متوفاي620هـ)، المغني في فقه الإمام أحمد بن حنبل الشيباني، ج 2، ص 221، ناشر: دار الفكر - بيروت، الطبعة: الأولى، 1405هـ. المقدسي، عبد الله بن أحمد بن قدامة أبو محمد (متوفاي620هـ)، الشرح الكبير لابن قدامة، ج 2، ص 345. ابن عساكر دمشقى نيز مى‌گويد: قال الزبير وأما زيد بن عمر بن الخطاب فكان له ولد فانقرضوا زبير گفته است كه زيد بن عمر بن خطاب، از او فرزندانى به جا ماند؛ اما نسل او منقرض شد. ابن عساكر الدمشقي الشافعي، أبي القاسم علي بن الحسن إبن هبة الله بن عبد الله،(متوفاي571هـ)، تاريخ مدينة دمشق وذكر فضلها وتسمية من حلها من الأماثل، ج 19، ص 483، تحقيق: محب الدين أبي سعيد عمر بن غرامة العمري، ناشر: دار الفكر - بيروت - 1995. 8. سن زيد هنگام وفات: زيد بن عمر، هنگامى از دنيا رفت، چند سال داشت؟ برخى او را «صغير؛ خردسال»، برخى ديگر «شاب؛ جوان» و برخى ديگر او را « كان رجلا؛ بزرگسال» معرفى كرده‌اند. خردسال بود: أبى حاتم رازى در الجرح و التعديل و ابن عساكر دمشقى در تاريخ مدينه دمشق، او را «صغير» ناميده‌اند: زيد بن عمر بن الخطاب من أم كلثوم بنت على سمعت أبى يقول ذلك ويقول توفى هو وأمه أم كلثوم في ساعة واحدة وهو صغير لا يدرى أيهما مات أول زيد بن عمر بن خطاب، كه مادرش امّ‌كلثوم دختر علي بود: از پدرم شنيدم كه اين را مى گفت و مى افزود كه او در حالى كه كودك بود به همراه مادرش در يك زمان از دنيا رفتند و مشخص نشد كه كداميك زودتر مرده است. الرازي التميمي، أبو محمد عبد الرحمن بن أبي حاتم محمد بن إدريس (متوفاي327هـ)، الجرح والتعديل، ج 3، ص 568، رقم: 2576، ناشر: دار إحياء التراث العربي - بيروت، الطبعة: الأولى، 1271هـ ـ 1952م؛ ابن عساكر الدمشقي الشافعي، أبي القاسم علي بن الحسن إبن هبة الله بن عبد الله،(متوفاي571هـ)، تاريخ مدينة دمشق وذكر فضلها وتسمية من حلها من الأماثل، ج 19، ص 484، تحقيق: محب الدين أبي سعيد عمر بن غرامة العمري، ناشر: دار الفكر - بيروت - 1995. جوان بود: ذهبى و ابن حجر، او را «شاب؛ جوان» ناميده‌اند: زيد بن عمر بن الخطاب، القرشي العدوي، وأمه أم كلثوم بنت فاطمة الزهراء. قال عطاء الخراساني: توفي شاباً ولم يعقب. زيد بن عمر بن خطاب قرشى عدوى، مادر او امّ‌كلثوم دختر فاطمه زهرا است. عطاء خراسانى گفته است كه او در جوانى از دنيا رفته و فرزندى نداشت. الذهبي، شمس الدين محمد بن أحمد بن عثمان، (متوفاي748هـ)، تاريخ الإسلام ووفيات المشاهير والأعلام، ج 4، ص 58، تحقيق د. عمر عبد السلام تدمرى، ناشر: دار الكتاب العربي - لبنان/ بيروت، الطبعة: الأولى، 1407هـ - 1987م. و ابن حجر مى‌گويد: زيد بن عمر بن الخطاب القرشي العدوي أمه أم كلثوم بنت علي بن أبي طالب مات مع أمه في يوم واحد وكان مولده في آخر حياة أبيه سنة ثلاث وعشرين ومات وهو شاب في خلافة معاوية في ولاية سعيد بن العاص على المدينة زيد بن عمر بن خطاب قرشى عدوى؛ مادر او امّ‌كلثوم دختر علي بن ابى طالب است كه به همراه مادرش در يك روز از دنيا رفت. ولادت او در آخر عمر پدرش در سال 23 بود و در جوانى در زمان خلافت معاويه و حكومت سعيد بن العاص بر مدينه از دنيا رفت. العسقلاني الشافعي، أحمد بن علي بن حجر أبو الفضل (متوفاي852 هـ)، الإيثار بمعرفة رواة الآثار ج 1، ص 79، تحقيق: سيد كسروي حسن، ناشر: دار الكتب العلمية - بيروت، الطبعة: الأولى، 1413هـ. بزرگسال بود: عده‌اى ديگر از عالمان اهل سنت گفته‌اند هنگامى كه زيد از دنيا رفت، براى خودش مردى شده بود. خطيب بغداد مى‌نويسد: فولدت له زيد بن عمر بن الخطاب فعاش حتى كان رجلا ثم مات امّ‌كلثوم، براى عمر، زيد را به دنيا آورد و زيد زنده ماند تا اينكه مردى شده و سپس از دنيا رفت. البغدادي، أحمد بن علي أبو بكر الخطيب (متوفاي463هـ)، تاريخ بغداد، ج 6، ص 182، ناشر: دار الكتب العلمية – بيروت. ابن عساكر دمشقى داستان كتك كارى زيد با بسر بن أبى أرطاة را در حضور معاويه نقل مى‌كند. از اين داستان استفاده مى‌شود كه زيد بزرگسال باشد: حدثني رجل من الأنصار عن أبيه قال وفاقا مع زيد بن عمر بن الخطاب وأمه أم كلثوم بنت علي بن أبي طالب وأمها فاطمة بنت رسول الله ص إلى معاوية بن أبي سفيان فأجلسه على السرير وهو يومئذ من أجمل الناس وأشبههم فبينا هو جالس قال له بسر بن أرطأة يا ابن أبي تراب فقال له أإياي تعني لا أم لك لك أنا والله خير منك وأزكى وأطيب فما زال الكلام بينهما حتى نزل زيد إليه فخنقه حتى صرعه وبرك على صدره فنزل معاوية عن سريره فحجز بينهما وسقطت عمامة زيد فقال زيد والله يا معاوية ما شكرت الحسنى ولا حفظت ما كان منا إليك حيث تسلط علي عبد بني عامر فقال معاوية أما قولك يا ابن أخي أني لكفرت الحسنى فوالله ما استعملني أبوك إلا من حاجة إلي وأما ما ذكرت من الشكر فوالله لقد وصلنا أرحامكم وقضينا حقوقكم وإنكم لفي منازلكم فقال زيد أنا ابن الخليفتين والله لا تراني بعدها أبدا عائدا إليك وإني لأعلم أن هذا لم يكن إلا عن رأيك قال وخرج زيد إلينا وقد تشعث رأسه وسقطت عمامته. يكى از انصار از پدرش روايت كرد كه او به همراه زيد بن عمر بن خطاب كه مادرش امّ‌كلثوم دختر علي بن ابى طالب و دختر فاطمه زهرا است، به نزد معاوية بن ابى سفيان رفتند. معاويه او را به همراه خويش بر تخت نشاند. زيد در آن زمان از زيباترين مردمان بود. در اين هنگام كه زيد بر تخت بود، بسر به او گفت: اى پسر ابوتراب! زيد گفت: آيا مقصود تو من هستم؟ اى بى مادر؟ قسم به خدا من از تو بهتر و پاكيزه تر و برتر هستم. و آن قدر سخن بين آن دو رد و بدل شد، تا اينكه زيد از تخت پايين آمده و بسر را به زمين زد و بر روى سينه او نشست! معاويه از تخت خويش پايين آمده و بين آن دو واسطه شد و عمامه زيد افتاد. زيد گفت: اى معاويه، نيكى هاى ما را سزاى خوبى ندادى؛ و الطافى را كه از جانب ما به تو شده بود، به خوبى حفظ نكردى؛ و بنده اى از بنى عامر را بر من مسلط ساخته اى! معاويه گفت: اما اينكه به من گفتى نيكى هاى ما را سزاى خوبى ندادى،‌ بدان كه پدرت من را به كار نگرفت مگر به خاطر اينكه او به من محتاج بود! اما اينكه گفتى الطافى كه از جانب شما به ما رسيده بود را به خوبى حفظ نكرديم، قسم به خدا كه ما با بستگان شما وصلت ايجاد كرده و حقوق شما را ادا كرده‌ايم و شما اكنون در همان جايگاه سابق هستيد. زيد گفت: من پسر دو خليفه هستم! قسم به خدا ديگر مرا نخواهى ديد كه به نزد تو آيم! و مى دانم كه اين سخن و برخورد بُسر، جز طبق نقشه تو نبوده است! سپس زيد در حالى كه موهايش آشفته و عمامه اش افتاده بود، به نزد ما آمد. ابن عساكر الدمشقي الشافعي، أبي القاسم علي بن الحسن إبن هبة الله بن عبد الله،(متوفاي571هـ)، تاريخ مدينة دمشق وذكر فضلها وتسمية من حلها من الأماثل، ج 19، ص 484، تحقيق: محب الدين أبي سعيد عمر بن غرامة العمري، ناشر: دار الفكر - بيروت - 1995. همين داستان را بلاذرى در انساب الأشراف، زمخشرى در ربيع الأبرار، ابن حمدون در التذكرة الحمدونية، ابن أثير در الكامل فى التاريخ و ذهبى در سير اعلام النبلاء، با اختصار و تفاوت‌هاى در متن نقل كرده‌اند: البلاذري، أحمد بن يحيى بن جابر (متوفاي279هـ)، أنساب الأشراف، ج 2، ص 86؛ الزمخشري الخوارزمي، أبو القاسم محمود بن عمرو بن أحمد جار الله (متوفاى538هـ) ربيع الأبرار، ج 1، ص 469؛ ابن حمدون، محمد بن الحسن بن محمد بن علي (متوفاي 608هـ)، التذكرة الحمدونية، ج 9، ص 309، تحقيق: إحسان عباس، بكر عباس، ناشر:دار صادر - بيروت،، الطبعة: الأولى، 1996م؛ الجزري، عز الدين بن الأثير أبي الحسن علي بن محمد (متوفاي630هـ) الكامل في التاريخ، ج 3، ص 373، تحقيق عبد الله القاضي، ناشر: دار الكتب العلمية - بيروت، الطبعة الثانية، 1415هـ؛ الذهبي، شمس الدين محمد بن أحمد بن عثمان، (متوفاي748هـ)، سير أعلام النبلاء، ج 3، ص 502، تحقيق: شعيب الأرناؤوط، محمد نعيم العرقسوسي، ناشر: مؤسسة الرسالة - بيروت، الطبعة: التاسعة، 1413هـ. آيا زيد مى تواند در كودكى و نوجوانى چنين سخنورى كرده و بسر را كه فرمانده لشكر معاويه بود، اينچنين به زمين بزند؟ نيز گذشت كه اهل سنت ادعا كرده بودند زيد در واپسين سال وفات عمر به دنيا آمده است؛ حال اگر مرگ او را در زمان سعيد بن العاص بدانيم، بيش از 28 سال و اگر توسط عبد الملك بن مروان مسموم شده باشد، بيش از 50 سال سن داشته است! 9. چه كسي بر جنازه زيد و ام كلثوم نماز خواند؟ در باره اين كه چه كسى بر جنازه زيد و مادرش نماز خوانده، نيز روايات گوناگونى نقل شده است. برخى گفته‌اند كه عبد الله بن عمر و برخى گفته‌اندكه سعيد بن العاص بر جنازه آن دو نماز خواند: عبد الله بن عمر ابن حجر عسقلانى، مى گويد در روايتى صحيح آمده است كه عبد الله بن عمر بر زيد و امّ‌كلثوم نماز خواند: وأخرج بسند صحيح أن بن عمر صلى علي أم كلثوم وابنها زيد فجعله مما يليه وكبر أربعا با سند صحيح روايت شده است كه ابن عمر بر امّ‌كلثوم و فرزندش زيد نماز خواند و زيد را در جانب امام قرار داده و چهار تكبير گفت. العسقلاني الشافعي، أحمد بن علي بن حجر أبو الفضل (متوفاي852هـ)، الإصابة في تمييز الصحابة، ج 8، ص 294، تحقيق: علي محمد البجاوي، ناشر: دار الجيل - بيروت، الطبعة: الأولى، 1412 – 1992. محمد بن حسن شيبانى از عالمان قرن دوم اهل سنت مى‌نويسد: عن عامر الشعبي، قال: صلى ابن عمر رضي الله عنه على أم كلثوم بنت علي رضي الله عنه وزيد بن عمر رضي الله عنه ابنها، فجعل أم كلثوم تلقاء القبلة، وجعل زيدا مما يلي الإمام از عامر شعبى روايت شده است كه گفت: ابن عمر بر امّ‌كلثوم دختر علي رضى الله عنه و زيد بن عمر رضى الله عنه كه پسر امّ‌كلثوم بود نماز خواند؛ او امّ‌كلثوم را در سمت قبله و زيد را در سمت امام گذاشت. الشيباني، أبو عبد الله محمد بن الحسن بن فرقد (متوفاي189هـ)، الآثار لمحمد ابن الحسن، ج 1، ص 318. و محمد بن سعد و عبد الرزاق صنعانى مى‌نويسد: عبد الرزاق عن الثوري عن أبي حصين وإسماعيل عن الشعبي أن بن عمر صلى على أم كلثوم بنت علي بن أبي طالب وزيد بن عمر فجعل زيدا يليه والمرأة أمام ذلك. از شعبى روايت شده است كه ابن عمر بر امّ‌كلثوم دختر علي بن ابى طالب و زيد بن عمر نماز خواند؛ او زيد را نزديك خويش و زن را در جهت ديگر گذاشت. الصنعاني، أبو بكر عبد الرزاق بن همام (متوفاي211هـ)، المصنف، ج 3، ص 465 ح6336، تحقيق حبيب الرحمن الأعظمي، ناشر: المكتب الإسلامي - بيروت، الطبعة: الثانية، 1403هـ؛ الزهري، محمد بن سعد بن منيع أبو عبدالله البصري (متوفاي230هـ)، الطبقات الكبرى، ج 8، ص 464، ناشر: دار صادر - بيروت. و بخارى در تاريخ الأوسط مى‌نويسد: 419 حدثنا محمد بن الصباح ثنا إسماعيل بن زكريا عن رزين البزاز حدثني الشعبي قال توفى زيد بن عمر وأم كلثوم فقدموا عبد الله بن عمر وخلفه الحسن والحسين ومحمد بن الحنفية وعبد الله بن جعفر. از شعبى روايت شده است كه گفت: زيد بن عمر و امّ‌كلثوم از دنيا رفتند؛ مردم عبد الله بن عمر را به عنوان امام جماعت جلو فرستادند؛ و در پشت او حسن و حسين و محمد حنفيه و عبد الله بن جعفر ايستادند. البخاري الجعفي، محمد بن إسماعيل أبو عبدالله (متوفاي256هـ)، التاريخ الأوسط، ج 1، ص 102، تحقيق: محمود إبراهيم زايد، ناشر: دار الوعي، مكتبة دار التراث - حلب، القاهرة، الطبعة: الأولى، 1397م ـ 1977م. البته با توجه به اين سعيد بن العاص در آن زمان امير مدينه بوده، نماز خواندن عبد الله بن عمر بر جنازه زيد و امّ‌كلثوم بعيد به نظر مى‌رسد. سعيد بن العاص: روايات بسيارى نيز نقل شده است كه سعيد بن العاص كه در آن زمان امير مدينه بوده، بر جنازه آن دو نماز خوانده است. ابن أبى شيبه مى‌نويسد: حدثنا حَاتِمُ بن وَرْدَانَ عن يُونُسَ عن عَمَّارٍ مولى بَنِي هَاشِمٍ قال شَهِدْت أُمَّ كُلْثُومٍ وَزَيْدَ بن عُمَرَ مَاتَا في سَاعَةٍ وَاحِدَةٍ فاخرجوهما فَصَلَّى عَلَيْهِمَا سَعِيدُ بن الْعَاصِ فَجَعَلَ زَيْدًا مِمَّا يَلِيهِ وَجَعَلَ أُمَّ كُلْثُومٍ بين يَدَيْ زَيْدٍ وفي الناس يَوْمَئِذٍ نَاسٌ من أَصْحَابِ النبي صلى الله عليه وسلم وَالْحَسَنُ وَالْحُسَيْنُ في الْجِنَازَةِ. من در نزد بنى هاشم بودم و ديدم كه امّ‌كلثوم و زيد بن عمر هر دو در يك زمان از دنيا رفتند؛ مردم آن دو را بيرون آورده و سعيد بن العاص بر آن دو نماز خواند؛ زيد را در جانب خويش گذاشت و امّ‌كلثوم را پس از زيد. در آن روز در ميان مردم گروهى از اصحاب رسول خدا (ص) و حسن و حسين نيز بودند. إبن أبي شيبة الكوفي، أبو بكر عبد الله بن محمد (متوفاي235 هـ)، الكتاب المصنف في الأحاديث والآثار، ج 3، ص 8،‌ ح11568، تحقيق: كمال يوسف الحوت، ناشر: مكتبة الرشد - الرياض، الطبعة: الأولى، 1409هـ. و احمد بن حنبل، مؤسس مذهب حنبلى مى‌نويسد: عن عمار مولى بني هاشم قال شهدت وفاة أم كلثوم بنت علي وزيد بن عمر قال فصلى عليهما سعيد بن العاص وقدم أم كلثوم بين يدي زيد بن عمر. از عمار غلام بنى هاشم روايت شده است كه گفت: من در زمان مردن امّ‌كلثوم دختر علي و زيد بن عمر حاضر بودم. سعيد بن العاص بر آن دو نماز خواند و محل قرار گرفتن جنازه امّ‌كلثوم (در هنگام نماز)‌ پس از زيد بن عمر بود. الشيباني، أحمد بن حنبل أبو عبدالله (متوفاي241هـ)، العلل ومعرفة الرجال، ج 1، ص 140، تحقيق: وصي الله بن محمد عباس، ناشر: المكتب الإسلامي، دار الخاني - بيروت، الرياض، الطبعة: الأولى، 1408 - 1988. محمد بن علي شوكانى كه وهابي‌ها براى سخن او ارزش زيادى قائل هستند، در نيل الأوطار مى‌نويسد: وَعَنْ الشَّعْبِيِّ أَنَّ أُمَّ كُلْثُومٍ بِنْتَ عَلِيٍّ وَابْنَهَا زَيْدَ بن عُمَرَ تُوُفِّيَا جميعا فَأُخْرِجَتْ جِنَازَتَاهُمَا فَصَلَّى عَلَيْهِمَا أَمِيرُ الْمَدِينَةِ فَسَوَّى بين رؤوسهما وَأَرْجُلِهِمَا حين صلى عَلَيْهِمَا از شعبى روايت شده است كه امّ‌كلثوم دختر علي و پسرش زيد بن عمر، هر دو از دنيا رفته و جنازه هر دو را بيرون آوردند؛‌ در آن زمان امير مدينه بر آن دو نماز خواند؛ سر و پاى آن دو را در يك موازات قرار داده و بر آن دو نماز خواندند. الشوكاني، محمد بن علي بن محمد (متوفاي 1255هـ)، نيل الأوطار من أحاديث سيد الأخيار شرح منتقى الأخبار، ج 4، ص 110، ناشر: دار الجيل، بيروت – 1973. نكته جالب در اين روايت،‌ اين است كه از قول شعبى نقل شده است كه امير مدينه بر جنازه آن دو نماز خوانده است؛ در حالى كه پيش از اين رواياتى از او گذشت كه عبد الله بن عمر نماز جنازه را خوانده است. و اين يعنى اين كه فقط از شعبى دو قول نقل شده است. نسائى در المجتبى كه يكى از صحاح سته اهل سنت به حساب مى‌آيد، در اين باره مى‌نويسد: وَوُضِعَتْ جَنَازَةُ أُمِّ كُلْثُومِ بِنْتِ عَلِيٍّ امْرَأَةِ عُمَرَ بن الْخَطَّابِ وبن لها يُقَالُ له زَيْدٌ وُضِعَا جميعا وَالْإِمَامُ يَوْمَئِذٍ سَعِيدُ بن الْعَاصِ وفي الناس بن عُمَرَ وأبو هُرَيْرَةَ وأبو سَعِيدٍ وأبو قَتَادَةَ فَوُضِعَ الْغُلَامُ مِمَّا يَلِي الْإِمَامَ. جنازه امّ‌كلثوم دختر علي همسر عمر بن خطاب و فرزند او را كه نامش زيد بود، با هم روى زمين نهادند. امام جماعت در آن روز سعيد بن عاص بود، و در ميان مردم عبد الله بن عمر، ابوهريره و ابوسعيد و ابوقتاده نيز بودند. جنازه جوان را در جانب امام جماعت نهادند. النسائي، أحمد بن شعيب أبو عبد الرحمن، المجتبى من السنن، ج 4، ص 71، تحقيق: عبدالفتاح أبو غدة، ناشر: مكتب المطبوعات الإسلامية - حلب، الطبعة: الثانية، 1406 - 1986. و مالك بن أنس، مؤسس مذهب مالكى در المدونة الكبرى مى‌نويسد: عن نافع عن بن عمر قال وضعت جنازة أم كلثوم بنت علي بن أبي طالب من فاطمة بنت رسول الله صلى الله عليه وسلم وهي امرأة عمر بن الخطاب وبن لها يقال له زيد فصفا جميعا والإمام يومئذ سعيد بن العاص فوضع الغلام مما يلي الإمام وفي الناس بن عباس وأبو هريرة وأبو سعيد وأبو قتادة فقالوا هي السنة. از ابن عمر روايت شده است كه گفت: جنازه امّ‌كلثوم دختر علي بن ابى طالب از فاطمه زهرا دختر رسول خدا (صلى الله عليه وآله وسلم)‌ را كه همسر عمر بن خطاب بود، به همراه فرزند او كه نامش زيد بود، در كنار هم خواباندند؛ زيد را در جانب امام جماعت گذاشته و امام در آن روز سعيد بن عاص بود و در ميان مردم ابن عباس و ابوهريره و ابوسعيد و ابوقتاده نيز بودند و گفتند مستحب است كه اينگونه باشد. ماالك بن أنس أبو عبدالله الأصبحي (متوفاي179هـ)، المدونة الكبرى، ج 1، ص 182، ناشر: دار صادر – بيروت. عبد الرازق صنعانى نيز همين روايت را نقل مى‌كند. الصنعاني، أبو بكر عبد الرزاق بن همام (متوفاي211هـ)، المصنف، ج 3، ص 465، تحقيق حبيب الرحمن الأعظمي، ناشر: المكتب الإسلامي - بيروت، الطبعة: الثانية، 1403هـ. ابن ملقن انصارى، روايت نماز خواندن سعيد بن العاص را صحيح مى‌داند: 980 أثر سعيد بن العاص أنه صلى على زيد بن عمر بن الخطاب وأمه أم كلثوم بنت علي فوضع الغلام بين يديه والمرأة خلفه وفي القوم نحو من ثمانين نفسا من أصحاب النبي صلى الله تعالى عليه وسلم فصوبوه وقالوا هو السنة رواه البيهقي وبنحوه أبو داود والنسائي بإسناد صحيح. روايتى كه مى گويد سعيد بن عاص بر زيد بن عمر بن خطاب و مادرش امّ‌كلثوم دختر علي نماز خوانده است و جوان را در كنار امام و زن را بعد از او نهادند و در ميان مردم بيشتر از هشتاد نفر از اصحاب پيامبر (ص)‌ بوده و اين كار را تاييد كرده و گفتند اين چنين مستحب است؛ اين روايت را بيهقى نقل كرده و شبيه آن را ابوداوود و نسائى با سند صحيح آورده‌اند. الأنصاري، عمر بن علي بن الملقن (متوفاي804هـ)، خلاصة البدر المنير في تخريج كتاب الشرح الكبير للرافعي، ج 1، ص 138، تحقيق: حمدي عبد المجيد إسماعيل السلفي، ناشر: مكتبة الرشد - الرياض، الطبعة: الأولى، 1410هـ. 10. حضور أبو قتاده بدري در صف نماز جماعت: يكى از تناقض‌هاى موجود در نقل وفات امّ‌كلثوم، حضور ابوقتاده بدرى است؛ در حالى كه او سالها پيش از اين واقعه از دنيا رفته است. ابوبكر بيهقى در كتاب معرفة السنن والآثار، به اين اشكال اشاره كرده است: وروينا في كتاب الجنائز عن ابن جريج وأسامة بن زيد عن نافع مولى ابن عمر في اجتماع الجنائز أن جنازة أم كلثوم بنت علي إمرأة عمر بن الخطاب وابنها زيد بن عمر وضعتا جميعا والإمام يومئذ سعيد بن العاص وفي الناس يومئذ ابن عباس وأبو هريرة وأبو سعيد وأبو قتادة فوضع الغلام مما يلي الإمام ثم سئلوا فقالوا: هي السنة. وقد ذكرنا أن إمارة سعيد بن العاص إنما كانت من سنة ثمان وأربعين إلى سنة أربع وخمسين وفي هذا الحديث الصحيح شهادة نافع بشهود أبي قتادة هذه الجنازة التي صلى عليها سعيد بن العاص في إمارته على المدينة. وفي كل ذلك دلالة على خطأ رواية موسى بن عبد الله ومن تابعه في موت أبي قتادة في خلافة علي. ويشبه أن تكون رواية غلط من قتادة بن النعمان أو غيره ممن تقدم موته إلى أبي قتادة. فقتادة بن النعمان قديم الموت وهو الذي شهد بدرا منهما. إلا أن الواقدي ذكر أنه مات في خلافة عمر وصلى عليه عمر وذكر هذا الراوي أن أبا قتادة صلى عليه علي. والجمع بينهما متعذر. در كتاب جنائز، روايتى از نافع غلام عمر در باره كنار هم نهادن جنازه ها نقل شده است به اين صورت كه جنازه امّ‌كلثوم دختر علي همسر عمر و فرزندش زيد را در كنار هم نهادند و امام آن روز سعيد بن عاص بود و در ميان مردم ابن عباس و ابوهريره و ابوسعيد و ابوقتاده بودند و جوان را در جانب امام نهاده و سپس از صحابه سؤال شد؛ آن‌ها پاسخ دادند كه اين كار مستحب است و و ما گفته‌ايم كه حكومت سعيد بن عاص از سال 48 تا سال 54 بوده است؛ در اين روايت صحيح آمده است كه ابى قتاده در اين ماجرا كه سعيد بن عاص در زمان حكومت خويش در مدينه بر آن نماز خوانده است، حاضر بوده است. اين روايت نشان مى دهد كه روايت موسى بن عبد الله و تابعين او در باره مرگ ابوقتاده در زمان خلافت علي اشتباه است؛ و احتمالا روايت درست، قتاده بن نعمان يا ديگر كسانى است كه پيش از ابوقتاده مرده‌اند. زيرا قتادة بن نعمان بسيار پيش از اين زمان از دنيا رفته است؛ و اوست كه در جنگ بدر شركت داشته است. اما مشكل اينجا است كه واقدى مى گويد او در زمان خلافت عمر مرده است و عمر بر او نماز خوانده است؛ و اين راوى گفته است كه علي بر ابوقتاده نماز خوانده است؛ و نمى توان بين اين دو قول جمع كرد. البيهقي، أحمد بن الحسين بن علي بن موسى أبو بكر (متوفاي458هـ)، معرفة السنن والآثار عن الامام أبي عبد الله محمد بن أدريس الشافعي، ج 1، ص 559، تحقيق: سيد كسروي حسن، ناشر: دار الكتب العلمية - بيروت. يعنى در طبق روايات اهل سنت، ابوقتادة در زمان اميرمؤمنان از دنيا رفته و آن حضرت بر او نماز خوانده‌اند؛ اما طبق اين روايت ابوقتاده در بين كسانى بوده است، كه بر امّ‌كلثوم نماز خوانده‌اند؛ بيهقى براى حل تعارض مى گويد روايت نماز اميرمؤمنان بر ابوقتاده اشتباه است؛ و ما مى گوييم كه طبق قرائن، اين روايت، يعنى نماز خواندن بر امّ‌كلثوم و زيد، اشتباه بوده و چنين مطالبى زاييده ذهن خيال‌پردازان است. ازدواج عمر با ام كلثوم يا با حضرت زينب (س) اختلاف و تناقض در روايات اهل سنت به حدى است كه خودشان هم نمى‌دانند عمر با كدام دختر امير مؤمنان عليه السلام ازدواج كرده است. عبد الحى كتانى اعتقاد دارد كه عمر با حضرت زينب سلام الله عليها ازدواج كرده است!!! ذكر الشيخ المختار الكنتي في الاجوبة المهمة نقلا عن الحافظ الدميري اعظم صداق بلغنا خبره صداق عمر لما تزوج زينب بنت علي فانه أصدقها اربعين الف دينار فقيل له في ذلك فقال والله ما في رغبة إلى النساء ولاكني سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول كل سبب ونسب ينقطع يوم القيامة الا سببي ونسبي فأردت تاكيد النسب بيني وبينه صلى الله عليه وسلم فأردت أن أتزوج ابنته كما تزوج ابنتي وأعطيت هذا المال العريض اكراما لمصاهرتي اياه صلى الله عليه وسلم ه منها هذا مع كون عمر نهى عن المغالات في المهر. مختار كنتى به نقل از دميرى مى‌نويسد: بزرگترين مهريه‌اى كه تاكنون شنيده‌ايم،‌ مهريه‌اى بود كه عمر براى ازدواج با زينب دختر علي قرار داد،‌ مبلغ اين مهريه عبارت بود از چهل هزار دينار . وهنگامى كه از اين مهريه سنگين از وى سؤال شد گفت: من ميلى به زنان ندارم؛‌ ولى از رسول خدا شنيدم كه فرمود: تمام نسب‌ها و سبب‌ها در قيامت قطع مى‌شود؛ مگر سبب و نسبت داشتن با من؛ بنابراين دوست داشتم تا نسبت بين من و رسول خدا محكم و استوار بماند و لذا با دختر وى همانگونه كه با دختر من ازدواج كرد،‌ ازدواج نمودم و اين مهريه سنگين را هم به جهت دامادى رسول خدا به عهده گرفتم. الكتاني، الشيخ عبد الحي (متوفاي1382هـ)، نظام الحكومة النبوية المسمى التراتيب الإدراية، ج 2، ص 405، ناشر: دار الكتاب العربي – بيروت. 12. چه كسي امام جماعت را مقدم كرد؟ اهل سنت براى اين كه به اين افسانه آب و تاب بيشترى داده باشند، ادعا كرده‌اند كه امام حسن و امام حسين عليه السلام نيز در تشييع جنازه حضور داشته‌اند؛ اما براى اين كه نماز خواندن سعيد بن العاص و يا عبد الله بن عمر را با وجود فرزندان رسول خدا كه برادران امّ‌كلثوم و سزاوارتر بر نماز بودند، توجيه نمايند، ادعا كرده‌اند كه خود آن‌ها عبد الله بن عمر و يا سعيد بن العاص را مقدم كردند و خود پشت سر آن دو نماز خواندند!!! اما اين كه كداميك از آن دو امام همام، چنين كارى را كردند، روايات گوناگون است. برخى گفته‌اند حسن بن علي و برخى گفته‌اند حسين بن علي عليهم السلام. امام حسن عليه السلام: ابن عبد البر در الإستيعاب مى‌نويسد: وتوفيت أم كلثوم وابنها زيد في وقت واحد وقد كان زيد أصيب في حرب كانت بين بني عدي ليلا كان قد خرج ليصلح بينهم فضربه رجل منهم في الظلمة فشجه وصرعه فعاش أياما ثم مات وهو وأمه في وقت واحد وصلى عليهما ابن عمر قدمه الحسن بن علي. امّ‌كلثوم و فرزندش زيد در يك زمان از دنيا رفتند؛ زيد در جنگى شبانه بين بنى عدى براى آشتى دادن آن‌ها رفته بود اما در تاريكى يكى از آن‌ها ضربتى به سر او زده او را زخمى كرد‌. زيد چند روز پس از اين ماجرا زنده بود، تا اينكه در يك زمان به همراه مادرش از دنيا رفتند؛ و ابن عمر بر آن دو نماز خواند؛ حسن بن علي او را براى نماز جلو فرستاد! القرطبي، يوسف بن عبد الله بن محمد بن عبد البر (متوفاي463 هـ)، الاستيعاب في معرفة الأصحاب، ج 4، ص 1956، تحقيق: علي محمد البجاوي، ناشر: دار الجيل - بيروت، الطبعة: الأولى، 1412هـ. محب الدين طبرى مى‌نويسد: وحكى الدولابي وغيره القولين في موتها عنده أوموته عندها قال أبو عمر ماتت أم كلثوم وابنها زيد في وقت واحد وكان زيد قد أصيب في حرب بين بني عدي ليلا فخرج ليصلح بينهم فضربه رجل منهم في الظلمة فشجه وصرعه فعاش أياما ثم مات هو وأمه في وقت واحد وصلى عليهما ابن عمر قدمه الحسن بن علي فكانت فيهما سنتان فيما ذكروا لم يورث أحدهما من الآخر. دولابى و غير او در باره مرگ امّ‌كلثوم در كنار زيد يا مرگ زيد در كنار امّ‌كلثوم دو روايت نقل كرده‌اند! ابو‌عمر گفته است كه امّ‌كلثوم و پسرش زيد در يك زمان از دنيا رفتند؛ زيد در درگيرى شبانه بين بنى عدى بيرون رفته بود تا بين آنان آشتى دهد؛ اما در تاريكى شخصى به سر او ضربتى وارد كرد و او را بيهوش ساخت. او چند روز زنده بود تا اينكه به همراه مادرش هر دو در يك زمان از دنيا رفتند؛ ابن عمر بر آن دو نماز خواند؛‌ حسن بن علي او را براى نماز جلو فرستاد‌. الطبري، محب الدين أحمد بن عبد الله (متوفاي694هـ)، ذخائر العقبى في مناقب ذوي القربى، ج 1، ص 17، ناشر: دار الكتب المصرية – مصر. و عاصمى مكى مى‌گويد: وكان موتها هي وولدها من عمر المسمى زيدا الأكبر المقتول خطأ بيد خالد بن اسلم مولى زوجها عمر رضي الله عنه في وقت واحد وصلى عليهما ابن عمر قدمه الحسن بن علي. مرگ امّ‌كلثوم و پسرش از عمر كه نام او زيد اكبر بود و به دست خالد بن اسم، غلام عمر به اشتباه كشته شد، در يك زمان بود؛ ابن عمر بر آن دو نماز خواند و حسن بن علي ابن‌عمر را براى نماز جلو فرستاد! العاصمي المكي، عبد الملك بن حسين بن عبد الملك الشافعي (متوفاي1111هـ)، سمط النجوم العوالي في أنباء الأوائل والتوالي، ج 1، ص 534، تحقيق: عادل أحمد عبد الموجود- علي محمد معوض، ناشر: دار الكتب العلمية. امام حسين عليه السلام: در عده‌اى از روايات نيز تصريح شده است كه حسين بن علي عليهما السلام، عبد الله بن عمر را مقدم كرد و اصلاً نامى از امام حسن عليه السلام در روايت برده نشده است. محمد بن يوسف العبدرى مى‌نويسد: وقد قدم الحسين عبد الله بن عمر للصلاة على جنازة أخته أم كلثوم وابنها زيد بن عمر قال ابن رشد: وهذا لا حجة فيه إذ يحتمل أنه قدمه لسنه ولإقراره بفضله لا لأنه أحق حسين، عبد الله بن عمر را براى نماز بر جنازه خواهرش امّ‌كلثوم و فرزندش زيد بن عمر جلو فرستاد. ابن رشد گفته است كه اين كار حسين حجت نيست؛ زيرا شايد او ابن عمر را به خاطر امرى مستحبى و يا به خاطر اعتراف به برترى او مقدم كرده است؛ زيرا ابن عمر سزاوارتر بود! العبدري، أبو عبد الله محمد بن يوسف بن أبي القاسم (متوفاي897هـ)، التاج والإكليل لمختصر خليل، ج 2، ص 252، ناشر: دار الفكر - بيروت، الطبعة: الثانية، 1398م. در بعضى از روايات اصلا نامى از حسن بن علي (عليهما السلام) و حضور ايشان در نماز بر امّ‌كلثوم برده نشده است و تنها نام حسين بن علي برده شده است! محمد ضياء الأعظمى مى‌گويد: الشعبي قال: صَلّى ابن عمر على زيد بن عمر وأمه أم كلثوم بنت علي، فجعل الرجل مما يلي الإمام والمرأة من خلفه، فصَلَّى عليهما فكبر أربعاً وخلفه ابن الحنفية، والحسين بن علي، وابن عباس. شعبى گفته است كه ابن عمر، بر زيد بن عمر و مادرش امّ‌كلثوم دختر علي نماز خواند؛ او مرد را در جانب خويش و زن را بعد از جنازه مرد قرار داد و بر آن دو نماز خواند و چهار تكبير گفت. پشت سر او محمد حنفيه و حسين بن علي و ابن عباس نيز بودند. الأعظمي، محمد ضياء الرحمن (متوفاي458هـ)، المنة الكبرى شرح وتخريج السنن الصغرى، ج 3، ص 52، ناشر: مكتبة الرشد - السعودية/ الرياض، الطبعة: الأولى، 1422هـ - 2001م. از روايت بيهقى نيز استفاده مى‌شود كه امام حسن عليه السلام در تشيع جنازه و نماز حضور نداشته است: أخبرنا أبو الحسين بن الفضل أنبأ عبد الله بن جعفر ثنا يعقوب بن سفيان ثنا أبو نعيم ثنا رزين بياع الرمان عن الشعبي قال صلى بن عمر على زيد بن عمر وأمه أم كلثوم بنت علي فجعل الرجل مما يلي الإمام والمرأة من خلفه فصلى عليهما أربعا وخلفه بن الحنفية والحسين بن علي وبن عباس رضي الله عنهما ابن عمر بر زيد بن عمر و مادرش امّ‌كلثوم دختر علي نماز خواند؛ او جنازه مرد را در جانب خويش و جنازه زن را بعد از آن قرار داد؛ و بر آن دو نماز خوانده و چهار تكبير گفت. در پشت سر او محمد حنفيه و حسين علي و ابن عباس بودند. البيهقي، أحمد بن الحسين بن علي بن موسى أبو بكر (متوفاي 458هـ)، سنن البيهقي الكبرى، ج 4، ص 38،‌ ح6743، ناشر: مكتبة دار الباز - مكة المكرمة، تحقيق: محمد عبد القادر عطا، 1414 - 1994. مردم امام جماعت را مقدم كردند! و بخارى در تاريخ الأوسط مى‌نويسد: 419 حدثنا محمد بن الصباح ثنا إسماعيل بن زكريا عن رزين البزاز حدثني الشعبي قال توفى زيد بن عمر وأم كلثوم فقدموا عبد الله بن عمر وخلفه الحسن والحسين ومحمد بن الحنفية وعبد الله بن جعفر. از شعبى روايت شده است كه گفت: زيد بن عمر و امّ‌كلثوم از دنيا رفتند؛ مردم عبد الله بن عمر را به عنوان امام جماعت جلو فرستادند؛ و در پشت او حسن و حسين و محمد حنفيه و عبد الله بن جعفر ايستادند

محور اول : دخترى به نام ام كلثوم وجود نداشته است

gohar-info — Tue, 31 Jan 2012 13:03:23 GMT

عده‌اى از انديشه‌وران و محققان شيعى، معتقد هستند كه امير مؤمنان عليه السلام دخترى به غير از حضرت زينب سلام الله عليها، به نام امّ‌كلثوم از حضرت زهرا سلام الله عليها نداشته است و در حقيقت امّ‌كلثوم، همان حضرت زينب سلام الله عليها است. کسانى که فرزندان امير مؤمنان از فاطمه زهرا را پنج نفر؛ يعنى امام حسن، امام حسين، محسن، زينب و امّ‌كلثوم معرفى کرده‌اند، تنها به مضامين روايات نظر داشته‌اند که در آن‌ها گاهى نام زينب آمده و گاهى امّ‌كلثوم. به همين سبب نام هر دو را آورده‌اند؛ غافل از اين‌که امّ‌كلثوم کنيه زينب کبرى است؛ چنانچه اين مطلب در بسيارى از کتب انساب شيعه ذکر شده است. كلام عالمان شيعه در تاييد اين ديدگاه: رضى الدين حلى از عالمان بزرگ شيعه در قرن هشتم هجرى در باره فرزندان امير مؤمنان عليه السلام مى‌نويسد: كان له ( عليه السلام ) سبعة وعشرون ذكرا وأنثى: الحسن، والحسين، وزينب الكبرى المكناة بأم كلثوم من فاطمة بنت رسول الله ( صلى الله عليه وآله ).... تعداد فرزندان علي عليه السلام از دختر و پسر بيست و هفت نفر است. حسن، حسين و زينب كبرى كه كنيه وى امّ‌كلثوم است، همگى از فرزندان دخت گرامى رسول خدا صلى الله عليه وآله بوده‌اند. الحلي، رضى الدين على بن يوسف المطهر، (متوفاي705هـ)، العدد القوية لدفع المخاوف اليومية، ص242، تحقيق: السيد مهدى الرجائى، ناشر: مكتبة آية الله المرعشى ـ قم، الطبعة الأولى، 1408 هـ. و آيت الله مرعشى در شرح احقاق الحق به نقل از فضل بن روزبهان از عالمان قرن دهم هجرى مى‌نويسد: ومنهم العلامة فضل الله روزبهان الخنجي الأصفهاني المتوفى سنة 927 في " وسيلة الخادم إلى المخدوم " در شرح صلوات چهارده معصوم عليهم السلام ( ص 103 ط كتابخانه عمومى آية الله العظمى نجفى بقم ) قال:... وحضرت امير المؤمنين على را هفده فرزند بوده وبه روايتى بيست فرزند، امام حسن، ديگر امام حسين، ديگر محسن - درطفلى وفات كرده - ديگر ام كلثوم واين هر چهار از فاطمه بوده‌اند. المرعشي النجفي، آية الله السيد شهاب الدين (متوفاي 1369ش)، شرح إحقاق الحق وإزهاق الباطل، ج 30 ص 172، ناشر: منشورات مكتبة آية الله العظمى المرعشي النجفي ـ قم. باقر شريف القرشى، محقق معاصر و از مفاخر شيعه ساكن نجف در اين باره مى‌گويد: ليس لصديقة الطاهرة بنت غير السيدة زينب. و أنها تكنّا بأُمّ كلثوم. كما ذكرنا اليه بعض المحققين. و علي ايّ حال فإنّي اذهب بغير تردد اذا ان الصديقة الطاهرة الزهراء ليس عندها بنت تسمّي بأُم كلثوم. صديقه طاهره، دخترى غير از حضرت زينب نداشته است و همو كنيه‌اش امّ‌كلثوم بوده است؛ چنانچه برخى از محققين نيز بر اين عقيده هستند. به هر حال من بدون ترديد عقيده دارم كه صديقه طاهره دخترى به نام امّ‌كلثوم نداشته است. القرشي، باقر شريف (معاصر)، حياة سيدة النساء فاطمة الزهرا سلام الله عليها، ص 219. كلام علماي اهل سنت در تاييد اين نظر: برخى از دانشمندان سنى نيز فرزندان حضرت زهرا سلام الله عليها را فقط چهار نفر و يا سه نفر ذكر و هيچ نامى از امّ‌كلثوم نبرده‌اند. صالحى شامى در سبل الهدى و الرشاد مى‌نويسد: الثاني: في ولده - رضي الله تعالى عنهم - له من الولد الحسن والحسين ومحسن وزينب الكبرى من فاطمة - رضي الله تعالى عنهم - وله أولاد من غيرها كثيرون. فرزندان علي رضى الله عنه از فاطمه زهرا؛ حسن، حسين، محسن و زينب كبرى بود و از ديگر زنانش فرزندان زيادى داشت. الصالحي الشامي، محمد بن يوسف (متوفاي942هـ)، سبل الهدى والرشاد في سيرة خير العباد، ج 11، ص 288، تحقيق: عادل أحمد عبد الموجود وعلي محمد معوض، ناشر: دار الكتب العلمية - بيروت، الطبعة: الأولى، 1414هـ. و شهاب الدين قليوبى (متوفاي1069هـ) در حاشيه‌اى كه بر شرح جلال الدين محلى بر منهاج الطالبين دارد، فرزندان امير مؤمنان عليه السلام را سه نفر ذكر كرده و از جلال الدين سيوطى نيز همين مطلب را نقل مى‌كند: قوله: ( والاعتبار بالأب ) أي إلا في حقه (ص) فإن أولاد بنته فاطمة وهم الحسن والحسين وأولادهما من الذكور ينتسبون إليه، وهم الأشراف في عرف مصر وإن كان الشرف أصالة لقبا لكل من أهل البيت، وأما أولاد زينب بنت فاطمة، وكذا أولاد بنات الحسن والحسين وأولادهما من غيرهم، فإنهم ينتسبون إلى آبائهم وإن كان يقال للجميع أولاده (ص) وذريته. فائدة: قال الجلال السيوطي رحمه الله لم يعقب من أولاده (ص) إلا فاطمة الزهراء فإنها ولدت من علي رضي الله عنه الحسن والحسين وزينب، وتزوجت زينب هذه بابن عمها عبد الله فولد له منها علي وعون الأكبر وعباس ومحمد وأم كلثوم، وكل ذرية فاطمة يقال لهم أولاده (ص) وذريته لكن لا ينسب إليه منهم إلا الذكور من أولاد الحسن والحسين خاصة لنصه على ذلك ا ه. اين سخن كه فرزند به پدر نسبت داده مى شود، صحيح است؛ مگر در حق رسول خدا (ص)؛ چون فرزندان فاطمه؛ يعنى حسن و حسين و فرزندان پسر اين دو به آن حضرت ن سبت داده مى شود كه در عرف مردم مصر به آنان اشراف مى‌گويند؛ اگر چه اشراف لقبى است براى هر يك از اهل بيت. و اما فرزندان زينب دختر فاطمه و همچنين فرزندان دختران حسن و حسين و اولاد اين دو كه از غير اهل بيت هستد به پدرانشان نسبت داده مى شوند؛ اگر چه به همه آنان زريه و فرزندان رسول خدا (ص) نيز گفته مى‌شود. جلال الدين سيوطى گفته است: رسول خدا (ص) فرزندى غير از فاطمه نداشت،‌ وفاطمه پس از ادواج با علي فرزندانى به نام حسن، حسين و زينب به دنيا آورد،‌ و زينب با پسر عمويش عبد الله ازدواج كرد كه از وى فرزندى به نام علي، عون اكبر، عباس، محمد و امّ‌كلثوم داشت. به تمام فرزندان فاطمه، فرزندان رسول خدا (ص) نيز مى گويند؛ ولى فقط فرزندان پسر از اولاد حسن و حسين مى‌گويند به آن حضرت نسبت داده مى شود؛ چون خود پيامبر بر اين موضوع تصريح فرموده است. القليوبي، شهاب الدين أحمد بن أحمد بن سلامة (متوفاي1069هـ)، حاشية قليوبي على شرح جلال الدين المحلي على منهاج الطالبين، ج 3، ص 236، تحقيق: مكتب البحوث والدراسات، ناشر: دار الفكر، بيروت، الطبعة: الأولى، 1419هـ - 1998م. و شيخ محمد خضرى از دانشمندان اهل سنت مصر نيز فرزندان فاطمه زهرا سلام الله عليها را فقط سه نفر مى‌داند: زواج علي بفاطمة عليهما السلام. وفي هذه السنة تزوج علي بن أبي طالب وعمره إحدى وعشرون سنة بفاطمة بنت رسول الله، وسنها خمس عشرة سنة، وكان منها عقب رسول الله صلى الله عليه وسلم بنوه: الحسن والحسين وزينب. در سال دوم پس از هجرت، علي كه بيست و يك سال داشت با فاطمه كه پانزده سال داشت ازدواج كرد و فرزندان رسول خدا؛ يعنى حسن، حسين و زينب نتيجه اين ازدواج بودند. الخضري، الشيخ محمد (متوفاي1298هـ)، نور اليقين في سيرة سيد المرسلين، ج 1، ص 111، تحقيق: أحمد محمود خطاب، ناشر: مكتبة الإيمان - المنصورة / مصر، الطبعة: الأولى، 1419هـ - 1999م. شواهد اين ديدگاه: شواهد بسيارى مى‌توان بر اثبات اين نظريه اقامه كرد كه به چند شاهد بسنده مى‌كنيم: 1. در هيچ روايت صحيح السندي بين نام ام كلثوم و زينب جمع نشده است: نخستين شاهد اين است كه در هيچ روايت صحيح السندى در منابع شيعه، در باره فرزندان فاطمه زهرا سلام الله عليها و ماجراهايى که به ايشان مربوط مى‌شود، نام زينب و امّ‌كلثوم با هم نيامده؛ بلکه تنها يا نام زينب آمده است و يا نام امّ‌كلثوم. و نيز در هيچ روايت صحيح السندى از روايات شيعيان به اين مطلب تصريح نشده است كه خليفه دوم با دختر فاطمه زهرا سلام الله عليها ازدواج كرده باشد؛ بلكه تمام روايات امّ‌كلثوم را دخترى در خانه امام علي معرفى كرده‌اند. و تنها چيزى كه به عنوان مدرك به آن استدلال شده است، اجتهادات و سخنان برخى از علما است كه اين هم نمى‌تواند براى ديگران حجت باشد. 2. عبد الله بن جعفر با چه كسي ازدواج كرده است: اهل سنت با سند‌هاى صحيح نقل كرده‌اند كه عبد الله بن جعفر همزمان با يكى از همسران امير مؤمنان و دختر آن حضرت ازدواج كرده است. در برخى از روايات، نام اين دختر امّ‌كلثوم و در برخى ديگر نام او زينب نقل شده است. محمد بن اسماعيل بخارى مى‌نويسد: وَجَمَعَ عبد اللَّهِ بن جَعْفَرٍ بين ابْنَةِ عَلِيٍّ وَامْرَأَةِ عَلِيٍّ. عبد الله بن جعفر با همسر علي و دختر علي همزمان ازدواج کرد. البخاري الجعفي، محمد بن إسماعيل أبو عبدالله (متوفاي256هـ)، صحيح البخاري، ج 5، ص 1963، كِتَاب النِّكَاحِ، بَاب ما يَحِلُّ من النِّسَاءِ وما يَحْرُمُ، تحقيق د. مصطفى ديب البغا، ناشر: دار ابن كثير، اليمامة - بيروت، الطبعة: الثالثة، 1407 - 1987. در شرح اين روايت، برخى از عالمان اهل سنت اين دختر را زينب معرفى کرده‌اند: وجمع عبد الله بن جعفر بين بنت علي وامرأته أما امرأة علي فهي ليلى بنت مسعود وأما بنته فهي زينب. عبد الله بن جعفر با يكى از همسران علي و دختر او ازدواج كرد. اما همسر او ليلى بنت مسعود و دخترش زينب بود. العسقلاني الشافعي، أحمد بن علي بن حجر أبو الفضل (متوفاي852هـ)، هدي الساري مقدمة فتح الباري شرح صحيح البخاري، ج 1، ص 321، تحقيق: محمد فؤاد عبد الباقي، محب الدين الخطيب، ناشر: دار المعرفة - بيروت – 1379هـ. عده‌اى نيز او را امّ‌كلثوم معرفى کرده‌اند: حَدَّثَنَا سعيد حَدَّثَنَا جَرِير بن عَبد الحميد عَن قثم مولى آل العباس قال جمع عَبد الله بن جعفر بين ليلى بنت مَسعود النهشلية وكانت امرأة على وبين أم كلثوم بنت على لفاطمة بنت رسول الله صلى الله عليه وسلم فكانتا امرأتيه. عبد الله بن جعفر بين ليلى دختر مسعود نهشلى كه در زمانى همسر علي بود و بين دخترش امّ‌كلثوم فرزند فاطمه يادگار رسول خدا (ص) جمع كرد و هر دو در يك زمان همسران عبد الله بودند. الخراساني، سعيد بن منصور (متوفاي227هـ)، سنن سعيد بن منصور، ج 1، ص 286، ح1011، تحقيق: حبيب الرحمن الأعظمي، ناشر: الدار السلفية - الهند، الطبعة: الأولى، 1403هـ ـ 1982م . سند اين روايت كاملا صحيح است. ابن حجر پس از نقل اين روايت مى‌گويد: وقال بن سيرين لا بأس به وصله سعيد بن منصور عنه بسند صحيح اين حديث ايرادى ندارد؛ چون سعيد بن منصور آن را با سند صحيح نقل كرده است. العسقلاني الشافعي، أحمد بن علي بن حجر أبو الفضل (متوفاي852 هـ)، فتح الباري شرح صحيح البخاري، ج 9، ص 155، تحقيق: محب الدين الخطيب، ناشر: دار المعرفة - بيروت. و پسر احمد بن حنبل نيز اين دختر را امّ‌كلثوم مى‌داند: كانت عند عبد الله بن جعفر أم كلثوم بنت علي وليلى بنت مسعود وامرأة علي النهشلية. امّ‌كلثوم دختر علي و ليلى دختر مسعود نهشلى كه زمانى همسر علي بوده است،‌ همزمان در خانه عبد الله بن جعفر و همسران وى بوده‌اند. عبد الله بن أحمد بن حنبل (متوفاي290 هـ)، مسائل أحمد بن حنبل رواية ابنه عبد الله ج 1، ص 349، تحقيق: زهير الشاويش، ناشر: المكتب الإسلامي - بيروت، الطبعة: الأولى، 1401هـ ـ 1981م . و بيهقى نيز در دو كتاب خود نام همسر عبد الله بن جعفر را امّ‌كلثوم آورده است: جمع عبد الله بن جعفر بين ليلى بنت مسعود والنهشلية وكانت امرأة علي وبين أم كلثوم بنت علي لفاطمة فكانتا امرأتيه. عبد الله بن جعفر بين ليلى دختر مسعود نهشلى كه پيش از آن همسر علي بود و بين دخترش امّ‌كلثوم فرزند علي از فاطمه جمع كرد و هر دو در يك زمان همسران عبد الله بودند. البيهقي، أحمد بن الحسين بن علي بن موسى أبو بكر (متوفاي458هـ)، معرفة السنن والآثار عن الامام أبي عبد الله محمد بن أدريس الشافعي، ج 5، ص 294، تحقيق: سيد كسروي حسن، ناشر: دار الكتب العلمية ـ بيروت. البيهقي، أحمد بن الحسين بن علي بن موسى أبو بكر (متوفاي458هـ)، سنن البيهقي الكبرى، ج 7، ص 167، ناشر: مكتبة دار الباز - مكة المكرمة، تحقيق: محمد عبد القادر عطا، 1414 - 1994. پاسخ اهل سنت به اين تعارض: در جمع بين اين دو روايت عالمان اهل سنت ـ چون مى‌دانسته‌اند اگر زينب را همان امّ‌كلثوم معرفى کنند، دچار مشکل مى‌شوند ـ توجيه شگفت‌آور و صد البته غير قابل قبولى كرده‌اند. با اين دو خواهر يكي پس از ديگري ازدواج كرده است: ابن حجر عسقلانى مى‌نويسد: ولا تعارض بين الروايتين في زينب وأم كلثوم لأنه تزوجهما واحدة بعد أخرى مع بقاء ليلى في عصمته. منافاتى بين دو روايت نيست که در يکى زينب و در ديگرى‌ام کلثوم آمده است؛ زيرا عبد الله بن جعفر با هر يك پس از ديگرى ازدواج کرد (نه اينکه در زمان واحد با دو خواهر ازدواج کرده باشد). العسقلاني الشافعي، أحمد بن علي بن حجر أبو الفضل (متوفاي852 هـ)، فتح الباري شرح صحيح البخاري، ج 9، ص 155، تحقيق: محب الدين الخطيب، ناشر: دار المعرفة - بيروت. اين سخن دو احتمال بيشتر ندارد، يا در ابتدا با حضرت زينب سلام الله عليها ازدواج كرده است و پس از آن حضرت با امّ‌كلثوم، و يا در ابتدا با امّ‌كلثوم و سپس با حضرت زينب (سلام الله عليها)؛ تفسير اول، همان پاسخ هايى است كه در ادامه از اهل سنت نقل خواهد شد؛‌ اما تفسير دوم، جداى از تعارض با تصريح عالمان اهل سنت به معنى اول، اشكالات ديگرى نيز دارد. طبق نظر مشهور اهل سنت، حضرت امّ‌كلثوم، در زمان حيات امام حسن عليه السلام از دنيا رفته است و تا آن زمان به عنوان همسر عبد الله بن جعفر به شمار مى آمده است؛ بنابراين ازدواج عبد الله بن جعفر با حضرت زينب، در زمان اميرمؤمنان ممكن نيست؛ زيرا جمع بين اختين مى شود؛ اما طبق روايات اهل سنت، عبد الله بن جعفر در زمان حيات آن حضرت، همسر حضرت زينب سلام الله عليها بوده است. ابوبكر آجرى ذيل نقل ماجراى كشته شدن ابن ملجم مى گويد: فعجل عليه عبد الله بن جعفر وكانت زينب بنت علي تحته عبد الله بن جعفر كه زينب در آن زمان همسر او بود، به قتل ابن ملجم اقدام كرد. الآجري، أبي بكر محمد بن الحسين (متوفاي360هـ، الشريعة، ج 4، ص 2108، تحقيق الدكتور عبد الله بن عمر بن سليمان الدميجي، ناشر: دار الوطن - الرياض / السعودية، الطبعة: الثانية، 1420 هـ - 1999 م. اين پاسخ ابن حجر با سخنان ديگر عالمان اهل سنت كه گفته‌اند عبد الله بن جعفر پس از طلاق دادن حضرت زينب يا از دنيا رفتن ايشان با امّ‌كلثوم ازدواج كرد، در تعارض است. زينب را طلاق داد و با ام كلثوم ازدواج كرد!!! برخى ادعا كرده‌اند كه عبد الله بن جعفر، حضرت زينب سلام الله عليها را طلاق داد و سپس با امّ‌كلثوم ازدواج كرد. ابن حزم ظاهرى گفته است : وتزوج أم كلثوم بنت علي بن أبي طالب، بنت بنت رسول الله - صلى الله عليه وسلم - عمر بن الخطاب، فولدت له زيداً لم يعقب، ورقية؛ ثم خلف عليها بعد عمر - رضي الله عنه - عون بن جعفر بن أبي طالب؛ ثم خلف عليها بعده محمد بن جعفر بن أبي طالب؛ ثم خلف عليها بعده عبد الله بن جعفر ابن أبي طالب، بعد طلاقه لأختها زينب. عمر با امّ‌كلثوم دختر رسول خدا (ص) ازدواج كرد كه نتيجه آن فرزندى به نام زيد و رقيه بود. سپس پس از عمر عون بن جعفر بن ابوطالب با وى ازدواج كرد و پس از آن محمد بن جعفر بن ابوطالب و سرانجام عبد الله بن جعفر بن ابوطالب پس از طلاق دادن خواهر امّ‌كلثوم؛ يعنى زينب با وى ازدواج كرد. إبن حزم الظاهري، علي بن أحمد بن سعيد أبو محمد (متوفاي456هـ)، جمهرة أنساب العرب، ج 1، ص 38، ناشر: دار الكتب العلمية - بيروت، الطبعة: الثالثة، 1424 هـ ـ 2003م در حالى كه طبق روايات شيعه و سنى عبد الله بن جعفر در زمان حيات امير مؤمنان با حضرت زينب ازدواج کرده است (يكى از اين شواهد روايت ابوبكر آجرى است كه در قسمت پيش گذشت) و تا آخر عمر حضرت زينب، يعنى تا پس از شهادت امام حسين عليه السلام (سال 61هـ) همسر عبد الله بوده است. البته شايد، امّ‌كلثوم دو باره زنده شده باشد و با عبد الله ازدواج كرده باشد!!!. بيهقى در باره وفات حضرت زينب سلام الله عليها مى نويسد: فأما زينب فتزوجها عبد الله بن جعفر فماتت عنده زينب، عبد الله بن جعفر با او ازدواج كرد و تا زنده بود، همسر او بود. البيهقي، أبي بكر أحمد بن الحسين بن علي (متوفاي458هـ)، دلائل النبوة، ج 7، ص 283، طبق برنامه الجامع الكبير؛ البيهقي، أحمد بن الحسين بن علي بن موسى أبو بكر (متوفاي 458هـ)، سنن البيهقي الكبرى، ج 7، ص 70، الرقم 13201، ناشر: مكتبة دار الباز - مكة المكرمة، تحقيق: محمد عبد القادر عطا، 1414 – 1994؛ ابن عساكر الدمشقي الشافعي، أبي القاسم علي بن الحسن إبن هبة الله بن عبد الله،(متوفاي571هـ)، تاريخ مدينة دمشق وذكر فضلها وتسمية من حلها من الأماثل، ج 69، ص 176، تحقيق: محب الدين أبي سعيد عمر بن غرامة العمري، ناشر: دار الفكر - بيروت - 1995. بنابراين، اين ادعا كه عبد الله بن جعفر حضرت زينب سلام الله عليها را طلاق داده و سپس با امّ‌كلثوم ازدواج كرده است، صحيح نمى باشد. پس از وفات زينب با ام كلثوم ازدواج كرد!!! عينى در عمدة القاري، مشكل را اين گونه حل كرده است: أن ابن جعفر تزوج زينب بنت علي وتزوج معها امرأته ليلى بنت مسعود، وقال ابن سعد: فلما توفيت زينب تزوج بعدها أم كلثوم بنت علي بنت فاطمة، رضي الله تعالى عنهم. عبد الله بن جعفر با زينب دختر علي و همسرش ليلى ازدواج كرد. ابن سعد مى گويد: هنگامى كه زينب از دنيا رفت با امّ‌كلثوم دختر علي و فاطمه ازدواج كرد. العيني، بدر الدين محمود بن أحمد (متوفاي 855هـ)، عمدة القاري شرح صحيح البخاري، ج 20، ص 101، ناشر: دار إحياء التراث العربي – بيروت. در حالى كه طبق روايات اهل سنت و طبق نظر کسانى که امّ‌كلثوم را غير از زينب مى‌دانند، امّ‌كلثومى كه با عمر ازدواج كرده،‌ پيش از حضرت زينب و در زمان حيات امام حسن عليه السلام در مدينه و به همراه فرزندش زيد از دنيا رفته است و امام حسن و امام حسين عليهما السلام بر جنازه آن دو نماز خوانده‌اند. محمد بن حبيب بغدادى در المنمق و ابن عساكر دمشقى در تاريخ مدينة دمشق و صفدى در الوافى فى الوفيات مى‌نويسند: وقد ذكر بعض أهل العلم أنه وأمه أم كلثوم بنت علي بن أبي طالب رحمة الله عليهم وكانت تحت عبد الله بن جعفر بن أبي طالب عليه مرضاً جميعاً وثقلاً ونزل بهما وأن رجالاً مشوا بينهما لينظروا أيهما يموت قبل صاحبه فيرث منه الآخر وأنهما قبضا في ساعة واحدة ولم يدر أيهما قبض قبل صاحبه فلم يتوارثا. بعضى از اهل علم گفته‌اند كه او و مادرش امّ‌كلثوم دختر علي بن ابى طالب (رحمة الله عليهم) بود كه در آن زمان همسر عبد الله بن جعفر بود هر دو مريض شده و در يك زمان از دنيا رفتند. عده اى بين خانه آن دو در رفت و آمد بودند تا ببينند كه كداميك پيش از ديگرى مى ميرد، تا ديگرى از او ارث ببرد؛ اما آن دو در يك زمان مردند و ندانستند كه كداميك زودتر مرده است و به همين سبب از هم ارث نبردند. محمد بن سعد در الطبقات الكبرى، سه روايت در اين باره نقل مى‌كند: عن عامر عن بن عمر أنه صلى على أم كلثوم بنت علي وابنها زيد وجعله مما يليه وكبر عليهما أربعا أخبرنا وكيع بن الجراح عن زيد بن حبيب عن الشعبي بمثله وزاد فيه وخلفه الحسن والحسين ابنا علي ومحمد بن الحنفية وعبد الله بن عباس وعبد الله بن جعفر. أخبرنا عبيد الله بن موسى أخبرنا إسرائيل عن جابر عن عامر عن عبد الله بن عمر أنه كبر على زيد بن عمر بن الخطاب أربعا وخلفه الحسن والحسين. عبد الله بن عمر بر امّ‌كلثوم دختر علي و فرزندش زيد نماز خواند و چهار تكبير گفت و نيز روايت ديگرى اضافه بر آن آمده است كه حسن،‌ حسين،‌ محمد حنفيه،‌ ابن عباس و عبد الله بن جعفر به امامت عبد الله بن عمر نماز خواندند. أخبرنا عبيد الله بن موسى أخبرنا إسرائيل عن السدي عن عبد الله البهي قال شهدت بن عمر صلى على أم كلثوم وزيد بن عمر بن الخطاب فجعل زيدا فيما يلي الإمام وشهد ذلك حسن وحسين. عبد الله الهبى مى‌گويد: من نماز خواند عبد الله بن عمر را بر امّ‌كلثوم و فرزندش زيد ديدم و نيز حسن و حسين شاهد نماز خواندن وى بر آن دو نفر بودند. الزهري، محمد بن سعد بن منيع أبو عبدالله البصري (متوفاي230هـ)، الطبقات الكبرى، ج 8، ص 464، ناشر: دار صادر - بيروت. ذهبى در تاريخ الإسلام مى‌نويسد كه سعيد بن عاص كه در آن زمان امير مدينه بود‌، بر جنازه امّ‌كلثوم نماز خوانده است: وقال حماد بن سلمة، عن عمار بن أبي عمار، إن أم كلثوم وزيد بن عمر ماتا فكفنا، وصلى عليهما سعيد بن العاص، يعني إذ كان أمير المدينة. و حماد بن سلمه از عمار بن ابى عمار روايت كرده است كه ام‌كثوم و زيد هر دو مرده و با هم كفن شده و بر آن دو در زمان سعيد بن عاص نماز خوانده شد، يعنى هنگامى كه سعيد بن عاص امير مدينه بود. الذهبي، شمس الدين محمد بن أحمد بن عثمان، (متوفاي748هـ)، تاريخ الإسلام ووفيات المشاهير والأعلام، ج 4، ص 138، تحقيق د. عمر عبد السلام تدمرى، ناشر: دار الكتاب العربي - لبنان/ بيروت، الطبعة: الأولى، 1407هـ - 1987م. در حالى كه سعيد بن عاص در زمان معاويه امير مدينه بوده و سال 59هـ از دنيا رفته است. ذهبى در حوادث اين سال مى‌نويسد: حوادث سنة تسع وخمسين. فيها توفي: سعيد بن العاص الأموي، على الصحيح. بنا به نقل صحيح،‌ سعيد بن عاص اموى در سال 59هـ از دنيا رفت. الذهبي، شمس الدين محمد بن أحمد بن عثمان، (متوفاي748هـ)، تاريخ الإسلام ووفيات المشاهير والأعلام، ج 4، ص 138، تحقيق د. عمر عبد السلام تدمرى، ناشر: دار الكتاب العربي - لبنان/ بيروت، الطبعة: الأولى، 1407هـ - 1987م. بنابراين، ازدواج با امّ‌كلثوم‌ پس از رحلت حضرت زينب سلام الله عليها كه در كربلا نيز حضور داشته است، به معنى زنده شدن دوباره امّ‌كلثوم، پس از ماجراى كربلا است!!! 3. دو خطبه با نام يك نفر: در باره خطبه حضرت زينب در کوفه و شام، در کتاب‌هاى تاريخى يک خطبه با دو عنوان ذکر شده است «خطبة ام کلثوم بنت علي» و «خطبة زينب بنت علي»؛ يعنى همان خطبه‌اى كه براى حضرت زينب نقل شده، دقيقاً عين همان خطبه براى امّ‌كلثوم نيز ذكر شده است. ابن طيفور از عالمان قرن چهارم در كتاب بلاغات النساء، ابوسعد الآبى در نثر الدرر، و ابن حمدون در التذكرة الحمدونية، خطبه امّ‌كلثوم را در كوفه اين گونه نقل مى‌كنند: ورأيت أم كلثوم عليها السلام ولم أر خفرة والله أنطق منها كأنما تنطق وتفرغ على لسان أمير المؤمنين عليه السلام وقد أومأت إلى الناس أن اسكتوا فلما سكنت الأنفاس وهدأت الأجراس قالت أبدأ بحمد الله والصلاة والسلام على جدي أما بعد يا أهل الكوفة يا أهل الختر والخذل إلا فلا رفأت العبرة ولا هدأت الرنة إنما مثلكم كمثل التي نقضت غزلها من بعد قوة أنكاثاً. امّ‌كلثوم را ديدم و ديگر همانند او سخنورى نديدم؛ گويا از زبان علي سخن مى‌گفت،‌ به مردم اشاهر كرد تا ساكت شوند و چون ساكت شدند و زنگ‌ها از حرت ايستاد، گفت: سخنم را با ستايش پروردگار و با دورود و سلام بر جدم رسول خدا آغاز مى‌كنم،‌ اى مردم كوفه و اى اهل نيرنگ و خدعه، اشك چشمانتان هميشه جارى باد، و ناله‌هاي‌اندوه شما هيچ وقت پايان نيابد، مَثَل شما،‌ مَثَل كسى است كه رشته خود را پس از محكم شدن از هم مى‌گسست.... أبي الفضل بن أبي طاهر المعروف بابن طيفور (متوفاى380 هـ )، بلاغات النساء، ص 24، ناشر: منشورات مكتبة بصيرتي ـ قم و ص 11 طبق برنامه الجامع الكبير. الآبي، أبو سعد منصور بن الحسين (متوفاي421هـ)، نثر الدر في المحاضرات، ج 4، ص 19، تحقيق: خالد عبد الغني محفوط، ناشر: دار الكتب العلمية - بيروت /لبنان، الطبعة: الأولى، 1424هـ - 2004م؛ ابن حمدون، محمد بن الحسن بن محمد بن علي (متوفاي608هـ)، التذكرة الحمدونية، ج 6، ص 265، تحقيق: إحسان عباس، بكر عباس، ناشر: دار صادر - بيروت،، الطبعة: الأولى، 1996م. صفوت، أحمد زكي، جمهرة خطب العرب، ج 2، ص 134، ناشر: المكتبة العلمية - بيروت. در حالى كه شيخ مفيد و برخى ديگر از علما، همين خطبه را از زبان حضرت زينب سلام الله عليها نقل كرده‌اند: ورأيت زينب بنت علي عليهما السلام ولم أر خفرة قط أنطق منها كأنها تفرغ عن لسان أمير المؤمنين عليه السلام. قال: وقد أومأت إلى الناس أن اسكتوا، فارتدت الأنفاس وسكتت الأصوات فقالت: الحمد لله والصلاة على أبي رسول الله، أما بعد يا أهل الكوفة، ويا أهل الختل والخذل، فلا رقأت العبرة، ولا هدأت الرنة، فما مثلكم إلا " كالتي نقضت غزلها من بعد قوة أنكاثا، تتخذون أيمانكم دخلا بينكم. زينب دختر علي را ديدم و همانند او سخنورى نديدم؛... الشيخ المفيد، محمد بن محمد بن النعمان ابن المعلم أبي عبد الله العكبري، البغدادي (متوفاي413 هـ)، الأمالي، ص 322، تحقيق الحسين أستاد ولي - علي أكبر الغفاري، ناشر: دار المفيد للطباعة والنشر والتوزيع - بيروت، الطبعة: الثانية، 1414هـ - 1993 م. همچنين در قضيه منع كودكان اهل بيت از خوردن صدقات كوفيان، برخى از علما آن را براى امّ‌كلثوم و برخى براى حضرت زينب سلام الله عليها نقل كرده‌اند؛ چنانچه شيخ انصارى رضوان الله تعالى عليه در اين باره مى‌نويسد: وقد اشتهر حكاية منع سيدتنا زينب أو أم كلثوم عليهما السلام للسبايا عن أخذ صدقات أهل الكوفة معللتين بكونها صدقة. داستان ممانعت اسيران از خوردن صدقه اهل كوفه توسط حضرت زينب يا امّ‌كلثوم معروف و مشهور است كه چون گرفتن صدقه بر اهل بيت حرام بود، منع مى كردند. الأنصاري‌، الشيخ مرتضي (متوفاي1281 هـ) كتاب الزكاة، ص353، تحقيق: تحقيق: لجنة تحقيق تراث الشيخ الأعظم، ناشر: المؤتمر العالمي بمناسبة الذكرى المئوية الثانية لميلاد الشيخ الأنصاري ـ قم، الطبعة: الأولى، 1415 هـ. 4. عزاداري و نوحه خواني ام كلثوم براي حضرت زهرا سلام الله عليها: فتال نيشابورى در روضة الواعظين مى‌نويسد: ثم توفيت صلوات الله عليها وعلى أبيها، وبعلها وبنيها فصاحت أهل المدينة صيحة واحدة واجتمعت نساء بني هاشم في دارها، فصرخن صرخة واحدة كادت المدينة ان تزعزع من صراخهن وهن يقلن: يا سيدتاه يا بنت رسول، واقبل الناس مثل عرف الفرس إلى علي " عليه السلام " وهو جالس، والحسن والحسين عليهما السلام بين يديه يبكيان فبكى الناس لبكائهما، وخرجت أم كلثوم وعليها برقعة وتجر ذيلها، متجللة برداء عليها تسحبها وهي تقول: يا أبتاه يا رسول الله، الآن حقا فقدناك فقدا لالقاء بعده ابدا واجتمع الناس فجلسوا، وهم يرجون وينظرون ان تخرج الجنازة، فيصلون عليها وخرج أبو ذر فقال: انصرفوا فإن ابنة رسول الله ( صلى الله عليه وآله ) قد أخر اخراجها في هذه العشية فقام الناس وانصرفوا. هنگامى كه فاطمه از دنيا رفت، مردم مدينه يكپارچه صداى ناله سر دادند، زنان بنى هاشم در خانه آن حضرت گردآمدند و صداى شيون آنان در همه جا پيچيد؛ آن چنان كه مدينه از فرياد و ناله آنان به لرزه درآمد و مى‌گفتند: اى سيد و سرور ما و اى دختر رسول خدا صلى الله عليه وآله‌. مردم دسته دسته به نزد علي آمده در حالى كه حسن و حسين در جلوى آنحضرت نشسته و گريه مى كردند و مردم نيز از گريه آن دو گريان مى شدند. امّ‌كلثوم در حالى كه روبند بر چهره داشت و چادر عربى برسرش افكنده بود، از خانه بيرون آمد و فرياد مى‌زد: اى جد بزرگوار! و اى رسول خدا! اكنون به حق تو را از دست دادم كه هيچگاه ديگر تو را نخواهيم ديد،‌ مردم مدينه همه جمع شده بودند و منتظر بودند تا جنازه فاطمه را بيرون بياورند تا بر وى نماز بخوانند، ابوذر از خانه بيرون آمد و گفت: همه برگرديد و متفرق شويد؛ زيرا امشب بدن زهرا دفن نمى شود و به تأخير افتاد، مردم همه متفرق شدند. النيسابوري، محمد بن الفتال (متوفاي508هـ)، روضة الواعظين، ص 152، تحقيق: تقديم: السيد محمد مهدي السيد حسن الخرسان، ناشر: منشورات الرضي قم – إيران در اين روايت چند نكته قابل توجه است: 1. تنها نام حسن، حسين و امّ‌كلثوم به عنوان فرزندان و داغديدگان حضرت زهرا سلام الله عليها ذكر شده و نامى از حضرت زينب سلام الله عليها كه به اتفاق همه بزرگتر از امّ‌كلثوم بوده برده نشده است. 2. امّ‌كلثوم در زمان شهادت حضرت زهرا سلام الله عليها، طبق نظر مدعيان وجود امّ‌كلثوم كه گفته‌اند در واپسين سال‌هاى عمر پيامبر به دنيا آمده، در خوشيبنانه‌ترين حالت، دو سال داشته است. با توجه به اين نكته چگونه مى‌توانيم تفاصيل ذكر شده در روايت (از جمله نوحه سرائى و پوشيدن برقع و...) را بر امّ‌كلثوم حمل نماييم. بنابراين ترديدى وجود ندارد كه اين امّ‌كلثوم همان حضرت زينب سلام الله عليها است. 5. امير مؤمنان در شب ضربت خوردن، مهمان چه كسي بود؟ روايات متعددى وجود دارد كه امير مؤمنان عليه السلام در ماه رمضان، هر شب در خانه يكى از فرزندانش افطار مى‌كردند. شبى در خانه امام حسن و شبى در خانه امام حسين و شبى در خانه عبد الله بن جعفر (شوهر حضرت زينب). و در شب شهادت نيز طبق تمام نقل‌ها در خانه امّ‌كلثوم بوده است؛ امّ‌كلثوم همسر کداميک از افراد نام برده شده است؟ شيخ مفيد در كتاب شريف الإرشاد مى‌نويسد: لما دخل شهر رمضان، كان أمير المؤمنين عليه السلام يتعشى ليلة عند الحسن وليلة عند الحسين وليلة عند عبد الله بن جعفر، وكان لا يزيد على ثلاث لقم، فقيل له في ليلة من تلك الليالي في ذلك، فقال: " يأتيني أمر الله وأنا خميص، إنما هي ليلة أو ليلتان " فأصيب عليه السلام في آخر الليل. و چون ماه مبارك رمضان فرارسيد، امير مؤمنان عليه السلام شبى را نزد حسن و شبى را نزد حسين و شبى هم خانه عبد الله بن جعفر (شوهر حضرت زينب سلام الله عليها) مى‌گذراند و بيش از سه لقمه غذا نمى‌خورد، در يكى از شب‌هاى رمضان سؤال شد كه چرا غذا كم مى‌خوريد؟ فرمود: فرمان خدا (كنايه از مرگ و شهادت) مرادرخواهد يافت و دوست دارم با شكم گرسنه به ملاقات بروم، يك شب يا دو شب بيش باقى نمانده بود كه در آخر شب فرقش را با شمشير شكافتند. الشيخ المفيد، محمد بن محمد بن النعمان ابن المعلم أبي عبد الله العكبري، البغدادي (متوفاي413 هـ)، الإرشاد في معرفة حجج الله علي العباد، ج 1، ص 14، تحقيق: مؤسسة آل البيت عليهم السلام لتحقيق التراث، ناشر: دار المفيد للطباعة والنشر والتوزيع - بيروت - لبنان، الطبعة: الثانية، 1414هـ - 1993 م. و قطب الدين راوندى مى‌نويسد: وكان يفطر في هذا الشهر ليلة عند الحسن، وليله عند الحسين، وليلة عند عبد الله ابن جعفر زوج زينب بنته لأجلها، لا يزيد على ثلاث لقم، فقيل له في ذلك، فقال: يأتيني أمر الله وأنا خميص، إنما هي ليلة أو ليلتان، فأصيب من الليل. وقد توجه إلى المسجد في الليلة التي ضربه الشقي في آخرها، فصاح الإوز في وجهه، فطردهن الناس، فقال: دعوهن فإنهن نوائح. ... در پايان آن شبى كه فرق علي عليه السلام شكافته شد، آن حضرت به طرف مسجد رفت، پرندگان مقابل وى سروصدا مى‌كردند، مردم مرغابي‌ها را دور كردند، فرمود: رهايشان كنيد كه آنان بر من نوحه‌گرى مى‌كنند. الراوندي، قطب الدين (متوفاي573هـ)، الخرائج والجرائح، ج 1 ص 201، تحقيق ونشر مؤسسة الإمام المهدي عليه السلام ـ قم، الطبعة: الأولى، 1409هـ. عالمان اهل سنت نيز همين روايت را به اين صورت نقل كرده‌اند: كان علي لما دخل رمضان يتعشى ليلة عند الحسن وليلة عند الحسين وليلة عند أبي جعفر لا يزيد علي ثلاث لقم يقول أحب أن يأتيني أمر الله وأنا خميص. ماه رمضان كه فرا مى‌رسيد، علي يك شب را نزد حسن و شبى را نزد حسين و شبى هم نزد عبد الله بن جعفر،(همسر زينب) افطار مى كرد،‌ و بيش از سه لقمه غذا نمى خورد و مى گفت: دوست دارم با شكم گرسنه به ديدار معبودم بشتام. الجزري، عز الدين بن الأثير أبي الحسن علي بن محمد (متوفاي630هـ)، أسد الغابة في معرفة الصحابة، ج 4، ص 128، تحقيق عادل أحمد الرفاعي، ناشر: دار إحياء التراث العربي - بيروت / لبنان، الطبعة: الأولى، 1417 هـ - 1996 م؛ الجزري، عز الدين بن الأثير أبي الحسن علي بن محمد (متوفاي630هـ) الكامل في التاريخ، ج 3، ص 254، تحقيق عبد الله القاضي، ناشر: دار الكتب العلمية - بيروت، الطبعة الثانية، 1415هـ؛ الزمخشري الخوارزمي، أبو القاسم محمود بن عمرو بن أحمد جار الله (متوفاى538هـ) ربيع الأبرار، ج 1، ص 249؛ النويري، شهاب الدين أحمد بن عبد الوهاب (متوفاي733هـ)، نهاية الأرب في فنون الأدب، ج 3، ص 312، تحقيق مفيد قمحية وجماعة، ناشر: دار الكتب العلمية - بيروت، الطبعة: الأولى، 1424هـ - 2004م. و از طرف ديگر، طبق عده‌اى از روايات، امير مؤمنان عليه السلام در آخرين شب، مهمان امّ‌كلثوم سلام الله عليها بوده است: قالت أم كلثوم بنت أمير المؤمنين صلوات الله عليه: لما كانت ليلة تسع عشرة من شهر رمضان قدمت إليه عند إفطاره طبقا فيه قرصان من خبز الشعير وقصعة فيها لبن وملح جريش. چون شب نوزدهم رمضان فرا رسيد، هنگام افطار سفره‌اى پهن كردم كه دو قرص نان جو و ظرفى شير و مقدار نمك در آن بود. المجلسي، محمد باقر (متوفاي 1111هـ)، بحار الأنوار، ج 42 ص 276، تحقيق: محمد الباقر البهبودي، ناشر: مؤسسة الوفاء - بيروت - لبنان، الطبعة: الثانية المصححة، 1403 - 1983 م. حال چگونه مى‌توان بين اين روايات جمع كرد؟ يا بايد بگوييم برنامه اميرمؤمنان علي عليه السلام اين بوده است كه يك شب در خانه حسن و يك شب در خانه حسين و يك شب در خانه زينب و يك شب در خانه امّ‌كلثوم سلام الله عليهم باشد، كه منافات با نص روايت مذكور دارد؛ و يا بايد خانه امّ‌كلثوم را يكى از اين سه خانه به حساب آوريم، كه تنها مى‌تواند خانه عبد الله بن جعفر باشد. يعنى همسر عبد الله بن جعفر، زينب سلام الله عليها همان امّ‌كلثوم است. و نكته ديگر اين كه اگر امّ‌كلثومى وجود داشته است، چرا امير مؤمنان شبى را به ايشان اختصاص نداده‌اند؟ 6. ام كلثوم بهترين دختر امير مؤمنان عليه السلام: قاضى نعمان مغربى، از دانشمندان قرن چهارم شيعه در ضمن نقل روايتى از امير مؤمنان عليه السلام، امّ‌كلثوم را بهترين دختر آن حضرت معرفى مى‌كند: قالت: قال علي عليه السلام يوما لابنته أم كلثوم ـ وكانت خير بناته ـ: يا بنية ما أراني إلا أقل ما أصحبك..... علي عليه السالم روزى به دخترش امّ‌كلثوم كه بهترين دخترانش بود، فرمود: ديدار من و تو خيلى كم است.... التميمي المغربي، أبي حنيفة النعمان بن محمد (متوفاي363 هـ)، شرح الأخبار في فضائل الأئمة الأطهار، ج 2 ص 452، تحقيق: السيد محمد الحسيني الجلالي، ناشر: مؤسسة النشر الاسلامي ـ قم، الطبعة: الثانية، 1414 هـ. در حالى كه ترديدى وجود ندارد كه زينب كبرى، عقيلة الهاشمية، برترين دختر آن حضرت بوده است. 7. معاويه، از دختر چه كسي خواستگاري كرد؟ طبق نظر اهل سنت، معاوية بن ابوسفيان، از دختر عبد الله بن جعفر براى پسرش يزيد خواستگارى كرد؛ اما با دخالت امام حسين عليه السلام نقشه معاويه خنثى شد و امام حسين عليه السلام او را به ازدواج قاسم بن محمد بن جعفر درآورد. اين كه اين دختر چه كسى است، به دو صورت نقل شده است: 1. امّ‌كلثوم دختر حضرت زينب دختر حضرت زهرا سلام الله عليها؛ 2. زينب دختر امّ‌كلثوم دختر حضرت زهرا سلام الله عليها. بلاذرى و حموى اعتقاد دارند كه اين دختر، فرزند حضرت زينب سلام الله عليها از عبد الله بن جعفر بوده: كتب معاوية إلى مروان وهو على المدينة أن يخطب أم كلثوم بنت عبد الله بن جعفر، وأمها زينب بنت علي. وأمها فاطمة بنت رسول الله صلى الله عليه وسلم، على ابنه يزيد. معاويه، در نامه‌اى به مروان كه از طرف او والى مدينه بود،‌ نوشت تا از امّ‌كلثوم دختر عبد الله بن جعفر كه مادرش زينب دختر علي و مادرش فاطمه دختر رسول خدا است، براى پسرش يزيد خواستگارى نمايد. البلاذري، أحمد بن يحيى بن جابر (متوفاي279هـ)، أنساب الأشراف، ج 2، ص 127. و حموى مى‌نويسد: وتحدث الزبيريون أن معاوية كتب إلى مروان بن الحكم وهو والي المدينة أما بعد فإن أمير المؤمنين قد أحب أن يرد الألفة ويسل السخيمة ويصل الرحم فإذا وصل إليك كتابي فاخطب إلى عبد الله بن جعفر ابنته أم كلثوم على يزيد ابن أمير المؤمنين. زبيري‌ها نقل كرده‌اند كه معاويه به والى مدينه مروان بن حكم نوشت: دوست دارم كينه‌ها و دشمني‌ها تمام شود و صله رحم تقويت گردد، پس از خواندن نامه نزد عبد الله بن جعفر برو و از دخترش امّ‌كلثوم براى فرزندم يزيد خواستگارى كن. الحموي، أبو عبد الله ياقوت بن عبد الله (متوفاي626هـ)، معجم البلدان، ج 1، ص 469، ناشر: دار الفكر – بيروت. اما برخى ديگر از عالمان اهل سنت، آن را دختر امّ‌كلثوم از عبد الله بن جعفر دانسته‌اند. أبو الفرج نهروانى از عالمان قرن چهارم مى‌نويسد: عن أم بكر بنت المسور بن مخرمة قالت سمعت أبي يقول كتب معاوية إلى مروان وهو على المدينة أن يزوج ابنه يزيد بن معاوية زينب بنت عبد الله بن جعفر وأمها أم كلثوم بنت علي وأم أم كلثوم فاطمة بنت رسول الله. دختر مسور بن مخرمه از پدرش نقل كرده است كه گفت: معاويه به مروان والى مدينه نامه‌اى نوشت تا از دختر عبد الله بن جعفر به نام زينب كه مادرش امّ‌كلثوم دختر علي و فاطمه دخت گرامى رسول خدا (ص) بود، خواستگارى نمايد. النهرواني، أبو الفرج المعافى بن زكريا (متوفاي390هـ) الجليس الصالح والأنيس الناصح، ج 1، ص 66. ابن عساكر دمشقى نيز همين مطلب را نقل كرده است: ابن عساكر الدمشقي الشافعي، أبي القاسم علي بن الحسن إبن هبة الله بن عبد الله،(متوفاي571هـ)، تاريخ مدينة دمشق وذكر فضلها وتسمية من حلها من الأماثل، ج 57، ص 245، تحقيق: محب الدين أبي سعيد عمر بن غرامة العمري، ناشر: دار الفكر - بيروت - 1995. 8. در شام چه كسي دفن شده است: در رحلة ابن بطوطة (متوفاي779هـ) در هنگام سفر به شام به جاى زيارت قبر زينب بنت علي مى‌گويد قبر امّ‌كلثوم دختر علي در نزديکى دمشق و... وبقرية قبلي البلد وعلى فرصخ منها مشهد أم كلثوم بنت علي بن أبي طالب من فاطمة عليهم السلام ويقال أن اسمها زينب وكناها النبي صلى الله عليه وسلم أم كلثوم لشبهها بخالتها أم كلثوم بنت الرسول.... در نزديكى شهر و يك فرسخ مانده به آن، بارگاه امّ‌كلثوم دختر علي بن أبى طالب از فاطمه عليهم السلام قرار دارد، برخى گفته‌اند كه اسم او زينب بوده و چون شباهت به خاله آن حضرت داشته، رسول خدا (ص) كنيه او را امّ‌كلثوم نهاده است. ابن بطوطة، محمد بن عبد الله بن محمد اللواتي أبو عبد الله (متوفاي779 هـ)، تحفة النظار في غرائب الأمصار وعجائب الأسفار (مشهور به رحلة ابن بطوطة )، ج 1، ص 113، تحقيق: د. علي المنتصر الكتاني، ناشر: مؤسسة الرسالة - بيروت، الطبعة: الرابعة، 1405هـ. از سخن ابن بطوطه به اين نتيجه مى‌رسيم كه اين مدفن متعلق به امّ‌كلثوم است و امّ‌كلثوم همان حضرت زينب سلام الله عليها است كه رسول خدا اين كنيه را به خاطر شباهت به دخترش به او داده است. و نمى‌تواند امّ‌كلثوم دختر حضرت زهرا باشد؛ چرا كه طبق نظر افرادى كه امّ‌كلثوم را غير از حضرت زينب مى‌دانند، امّ‌كلثوم در مدينه دفن شده نه در شام. حموى در معجم البلدان نيز اين بارگاه را متعلق به امّ‌كلثوم مى‌داند: راوية بكسر الواو وياء مثناة من تحت مفتوحة بلفظ راوية الماء قرية من غوطة دمشق بها قبر أم كلثوم. قبر امّ‌كلثوم در راويه دمشق است. الحموي، أبو عبد الله ياقوت بن عبد الله (متوفاي626هـ)، معجم البلدان، ج 3، ص 20، ناشر: دار الفكر – بيروت. ابن جبير اندلسى نيز در سفرنامه خود، آن را مدفن امّ‌كلثوم مى‌داند: ومن مشاهد أهل البيت رضى الله عنهم مشهد أم كلثوم ابنة علي بن أبي طالب رضى الله عنهما ويقال لها زينب الصغرى وأم كلثوم كنية اوقعها عليها النبي صلى الله عليه وسلم لشبهها بابنته أم كلثوم رضى الله عنها والله اعلم بذلك ومشهدها الكريم بقرية قبلي البلد تعرف براوية على مقدار فرسخ وعليه مسجدكبير وخارجة مساكن وله اوقاف وأهل هذه الجهات يعرفونه بقبر الست أم كلثوم مشينا اليه وبتنا به وتبركنا برؤيته نفعنا الله بذلك. از زيارتگاه‌هاى اهل بيت (ع) محل دفن امّ‌كلثوم دختر علي عليه السالم است كه بر او زينب صغرى مى‌گويند و امّ‌كلثوم كنيه‌اى است كه رسول خدا به او داده است؛ چون به دخترش امّ‌كلثوم شباهت داشته است. اين زيارتگاه در روستاى يك فرسخى دمشق است كه مسجدى بزرگ و موقوفاتى دارد،‌ من آن جا را زيارت كرده و شبى آن جا ماندم. الكناني الأندلسي، أبي الحسين محمد بن أحمد بن جبير (متوفاي614هـ)، رحلة ابن جبير، ج 1، ص 196، تحقيق: تقديم / الدكتور محمد مصطفى زيادة، ناشر: دار الكتاب اللبناني / دار الكتاب المصري - بيروت / القاهرة. و عبد الرزاق بيطار، از عالمان قرن چهاردهم، تصريح مى‌كند كه امّ‌كلثوم همان حضرت زينب و اين مدفن مربوط به آن حضرت است: راوية، وهي قرية من جهة الشرق إلى القبلة من الشام، بينها وبين الشام نحو ثلاثة أميال، وقد دفن في هذه القرية السيدة زينب أم كلثوم بنت الإمام علي بن أبي طالب، أمها فاطمة الزهراء بنت رسول الله. روايه، در سمت قبله و شرق شام روستاى است كه سه مايل با شام فاصله دارد. در اين روستا زينب دختر علي بن ابوطالب و فاطمه زهرا كه كنيه‌اش امّ‌كلثوم است، دفن شده است. البيطار، عبد الرزاق بن حسن بن إبراهيم (متوفاي1335هـ)، حلية البشر في تاريخ القرن الثالث عشر، ج 2، ص 50. در تاريخ مدينه دمشق نيز وى را امّ‌كلثوم مى‌خواند؛ اما مى‌گويد نمى‌دانم اين دختر کدام امّ‌كلثوم است؛ زيرا امّ‌كلثوم دختر علي همسر عمر در مدينه مرده است: مسجد راوية مستجد على قبر أم كلثوم وأم كلثوم هذه ليست بنت رسول الله صلى الله عليه وسلم التي كانت عند عثمان لأن تلك ماتت في حياة النبي صلى الله عليه وسلم ودفنت بالمدينة ولا هي أم كلثوم بنت علي من فاطمة التي تزوجها عمر بن الخطاب رضي الله تعالى عنه لأنها ماتت هي وابنها زيد بن عمر بالمدينة في يوم واحد ودفنا بالبقيع.... مسجد راويه، مسجدى است تازه تأسيس و تجديد بنا شده بر قبر امّ‌كلثوم،‌ و اين امّ‌كلثوم دختر رسول خدا (ص) كه همسر عثمان بوده نيست؛ چون او در زمانى زندگى پيامبر از دنيا رفت و در مدينه دفن شد،‌ و نيز دختر علي از فاطمه كه همسر عمر بود نيز نيست؛ زيرا او با فرزندش زيد در يك روز از دنيا رفتند كه در بقيع دفن شده‌اند. ابن عساكر الدمشقي الشافعي، أبي القاسم علي بن الحسن إبن هبة الله بن عبد الله،(متوفاي571هـ)، تاريخ مدينة دمشق وذكر فضلها وتسمية من حلها من الأماثل، ج 2، ص 309، تحقيق: محب الدين أبي سعيد عمر بن غرامة العمري، ناشر: دار الفكر - بيروت - 1995. بهترين راه حل اين است كه امّ‌كلثوم همان حضرت زينب باشد. 9. چه كساني از زنان اهل بيت، در كربلا اسير شدند: قاضى نعمان مغربى در شرح الأخبار، نام تمام اسيران كربلا را نقل مى‌كند؛ اما در ميان آن‌ها نامى از حضرت زينب سلام الله عليها نمى‌برد: والذين أسروا منهم بعد من قتل منهم يومئذ: علي بن الحسين عليه السلام وكان عليلا دنفا... ومن النساء أم كلثوم بنت علي بن أبي طالب. وأم الحسن بنت علي بن أبي طالب. وفاطمة. وسكينة ابنتا الحسين بن علي. افرادى كه در روز عاشورا به اسارت گرفته شدند، يكى از آنان علي بن حسين عليه السلام است كه بيمار بود و از زنان امّ‌كلثوم دختر علي بن أبى طالب است و امّ‌حسن دختر علي بن ابوطالب و فاطمه و سكينه دختران حسين بن علي عليه السالم بوده‌اند. التميمي المغربي، أبي حنيفة النعمان بن محمد (متوفاي363 هـ)، شرح الأخبار في فضائل الأئمة الأطهار، ج 3 ص 198، تحقيق: السيد محمد الحسيني الجلالي، ناشر: مؤسسة النشر الاسلامي ـ قم، الطبعة: الثانية، 1414 هـ . با توجه به كنيه حضرت زينب كه امّ‌كلثوم بوده، به احتمال زياد، مقصود از امّ‌كلثوم همان حضرت زينب باشد؛ چرا كه به اتفاق همگان حضرت زينب در كربلا حضور داشته است و وجود امّ‌كلثوم دختر ديگر امير مؤمنان عليه السلام جاى ترديد دارد. 10. ميراث فاطمه، فقط به ام كلثوم رسيد: علامه مجلسى رضوان الله عليه به نقل از مصباح الأنوار مى‌نويسد: عن أبي عبد الله، عن آبائه قال: إن فاطمة عليها السلام لما احتضرت أوصت عليا عليه السلام فقالت: إذا أنت مت فتول أنت غسلي، وجهزني وصل على وأنزلني قبري، وألحدني وسو التراب على واجلس عند رأسي قبالة وجهي فأكثر من تلاوة القرآن والدعاء، فإنها ساعة يحتاج الميت فيها إلى انس الاحياء وأنا أستودعك الله تعالى وأوصيك في ولدي خيرا ثم ضمت إليها أم كلثوم فقالت له: إذا بلغت فلها ما في المنزل ثم الله لها. فاطمه سلام الله عليها در لحظه احتضار به علي عليه السلام فرمود: وقت از دنيا رفتم، خودت غسل مرا به عهده بگير، كفن بر من بپوشان، بر پيكرم نماز بخوان، مرا در قبر قرار ده، سنگ لحد را بگذار، خاك روى بدم بريز، بالاى سرم بنشين و قرآن و دعا زياد بخوان؛ چون در آن لحظه ميت به همنشين زندگان بسيار محتاج است. و تو را اى علي به خدا مى‌سپارم و سفارش مى‌كنم كه به فرزندانم خوبى كن. سپس فاطمه، امّ‌كلثوم را به خودش چسپاند و فرمود: هنگامى كه اين دخترم به سن رشد و بلوغ رسيد، وسائل منزل مال او است و او را به خدا مى‌سپارم. المجلسي، محمد باقر (متوفاي 1111هـ)، بحار الأنوار، ج 79 ص 27، تحقيق: محمد الباقر البهبودي، ناشر: مؤسسة الوفاء - بيروت - لبنان، الطبعة: الثانية المصححة، 1403 - 1983م. طبق متن روايت، وسائل خانه حضرت زهرا سلام الله عليها فقط به امّ‌كلثوم رسيده است؛ حال چگونه مى‌توان آن را طبق نظر افرادى كه امّ‌كلثوم و زينب را دو نفر مى‌دانند، توجيه كرد؛ با اين كه طبق نظر آن‌ها حضرت زينب از امّ‌كلثوم بزرگتر بوده است. 11. ازدواج عمر با حضرت زينب (س)!!! برخى از عالمان اهل سنت تصريح كرده‌اند كه خليفه دوم با حضرت زينب سلام الله عليها ازدواج كرده است!!!. عبد الحى كتانى مى‌نويسد: ذكر الشيخ المختار الكنتي في الاجوبة المهمة نقلا عن الحافظ الدميري اعظم صداق بلغنا خبره صداق عمر لما تزوج زينب بنت علي فانه أصدقها اربعين الف دينار فقيل له في ذلك فقال والله ما في رغبة إلى النساء ولاكني سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول كل سبب ونسب ينقطع يوم القيامة الا سببي ونسبي فأردت تاكيد النسب بيني وبينه صلى الله عليه وسلم فأردت أن أتزوج ابنته كما تزوج ابنتي وأعطيت هذا المال العريض اكراما لمصاهرتي اياه صلى الله عليه وسلم. منها هذا مع كون عمر نهى عن المغالات في المهر. مختار كنتى به نقل از دميرى مى‌نويسد: بزرگترين مهريه‌اى كه تاكنون شنيده‌ايم،‌ مهريه‌اى بود كه عمر براى ازدواج با زينب دختر علي قرار داد،‌ مبلغ اين مهريه عبارت بود از چهل هزار دينار . وهنگامى كه از اين مهريه سنگين از وى سؤال شد گفت: من ميلى به زنان ندارم؛‌ ولى از رسول خدا شنيدم كه فرمود: تمام نسب‌ها و سبب‌ها در قيامت قطع مى‌شود؛ مگر سبب و نسبت داشتن با من؛ بنابراين دوست داشتم تا نسبت بين من و رسول خدا محكم و استوار بماند و لذا با دختر وى همانگونه كه با دختر من ازدواج كرد،‌ ازدواج نمودم و اين مهريه سنگين را هم به جهت دامادى رسول خدا به عهده گرفتم. الكتاني، الشيخ عبد الحي (متوفاي1382هـ)، نظام الحكومة النبوية المسمى التراتيب الإدراية، ج 2، ص 405، ناشر: دار الكتاب العربي – بيروت. اين نيز نشان مى‌دهد كه امّ‌كلثوم و حضرت زينب سلام الله عليها يك نفر بوده‌اند و با توجه به اين كه مى‌دانيم حضرت زينب سلام الله عليها با خليفه دوم ازدواج نكرده‌است‌، نتيجه مى‌گيريم كه اصل ازدواج خليفه با دختر امير مؤمنان عليه السلام افسانه‌اى بيش نيست. 12. ام كلثوم در كربلا حضور داشت: افرادى كه امّ‌كلثوم را غير از حضرت زينب سلام الله عليها مى‌دانند، معتقدند كه امّ‌كلثوم در زمان امام حسن عليه السلام در مدينه از دنيا رفته و در بقيع به خاك سپرده شده است؛ اما طبق برخى از مدارك موجود در كتاب‌هاى اهل سنت، امّ‌كلثوم در قضيه كربلا نيز حضور داشته است. چنانچه از خطبه امّ‌كلثوم در كوفه به نقل از بلاغات النساء آمده بود: قالت أبدأ بحمد الله والصلاة والسلام على جدي أما بعد يا أهل الكوفة... چنين گفت كه: با ستايش خدا آغاز به سخن مى كنم و درود و سلام بر جدّ خويش مى‌فرستم. اى اهل كوفه!... أبي الفضل بن أبي طاهر المعروف بابن طيفور (متوفاى380 هـ )، بلاغات النساء، ص 24، ناشر: منشورات مكتبة بصيرتي ـ قم و ص 11، طبق برنامه الجامع الكبير. و جمال الدين بغدادى از عالمان قرن ششم اهل سنت در بستان الواعظين مى‌نويسد: فظللن ورأس الحسين بينهن مصلوب تسع ساعات من النهار وإن أم كلثوم رفعت رأسها فرأت رأس الحسين فبكت وقالت يا جداه تريد رسول الله صلى الله عليه وسلم هذا رأس حبيبك الحسين مصلوب. سر مبارك امام حسين عليه السلام را حدود 9 ساعت در برابر اسيران بالاى نيزه قرار دادند، امّ‌كلثوم به بالا نگاه كرد، سر پدر را در برابر آفتاب بالاى نى مشاهده كرد عرضه داشت: اى جد بزرگوار و اى رسول خدا (ص) اين سر محبوبت حسين است كه بالاى نى قرار دارد. البغدادي، جمال الدين أبو الفرج عبد الرحمن بن أبي الحسن علي بن محمد (متوفاي597هـ)، بستان الواعظين ورياض السامعين، ج 1، ص 264، تحقيق: أيمن البحيري، ناشر: مؤسسة الكتب الثقافية - بيروت، الطبعة: الثانية، 1419هـ ـ 1998م. در اين روايات، امّ‌كلثوم، رسول خدا (ص)‌ را جد خويش معرفى مى‌كند؛ و اگر قبول كنيم كه طبق نظر مشهور اهل سنت،‌ امّ‌كلثوم در زمان حيات امام حسن و امام حسين عليهما السلام، از دنيا رفته است،‌ اين روايات هيچگونه توجيهى جز حمل امّ‌كلثوم، بر حضرت زينب عليها السلام ندارد. نتيجه: با توجه به شواهدى كه ذكر شد، دخترى به نام امّ‌كلثوم از حضرت زهرا سلام الله عليها، جاى ترديد دارد؛ بلكه مى‌توان گفت كه امّ‌كلثوم همان حضرت زينب سلام الله عليها است. هنگامى كه امّ‌كلثوم و حضرت زينب يك نفر شدند، اصل ازدواج با عمر منتفى مى‌شود؛ زيرا همه مى‌دانند که عبد الله بن جعفر همسر آن حضرت بوده است و نه كسى ديگر. منكرين ازدواج در اهل بيت به اقرار علماي اهل سنت: از عبارت برخى از عالمان اهل سنت استفاده مى‌شود كه در ميان اهل بيت و سادات نيز كسانى بوده‌اند كه اين ازدواج را منكر شده‌اند. ابن حجر هيثمى پس از نقل روايتى در باره ازدواج با سند ضعيف از اهل بيت عليهم السلام در الصواعق المحرقه مى‌نويسد: وفي رواية أخرجها البيهقي والدارقطني بسند رجاله من أكابر أهل البيت أن عليا عزل بناته لولد أخيه جعفر فلقيه عمر رضي الله تعالى عنهما فقال له يا أبا الحسن أنكحني ابنتك أم كلثوم بنت فاطمة بنت رسول الله صلى الله عليه وسلم فقال قد حبستها لولد أخي جعفر فقال عمر إنه والله ما على وجه الأرض من يرصد من حسن صحبتها ما أرصد فأنكحني يا أبا الحسن فقال قد أنكحتكها فعاد عمر إلى مجلسه بالروضة مجلس المهاجرين والأنصار فقال رفئوني قالوا بمن يا أمير المؤمنين قال بأم كلثوم بنت علي وأخذ يحدث أنه سمع رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول ( كل صهر أو سبب أو نسب ينقطع يوم القيامة إلا صهري وسببي ونسبي ) وأنه كان لي صحبة فأحببت أن يكون لي معها سبب وبهذا الحديث المروي من طريقة أهل البيت يزداد التعجب من إنكار جماعة من جهلة أهل البيت في أزمنتنا تزويج عمر بأم كلثوم؛ لكن لا عجب لأن أولئك لم يخالطوا العلماء ومع ذلك استولى على عقولهم جهلة الروافض فأدخلوا فيها ذلك فقلدوهم فيه وما دروا أنه عين الكذب ومكابرة للحس إذ من مارس العلم وطالع كتب الأخبار والسنن علم ضرورة أن عليا زوجها له وأن إنكار ذلك جهل وعناد ومكابرة للحس وخبال في العقل وفساد في الدين. در روايتى كه آن را بيهقى و دارقطنى با سندى كه راويان آن از بزرگان اهل بيت هستند، چنين آمده است كه علي دختران خويش را براى ازدواج با فرزندان جعفر نگاه داشته بود؛ عمر او را در راه ديده و گفت: اى اباالحسن، دخترت امّ‌كلثوم از فاطمه دختر رسول خدا (ص) را به ازدواج من در آور؛ او فرمود: من دختران خود را براى ازدواج با فرزندان برادرم جعفر نگاه داشته ام؛ عمر در پاسخ گفت: قسم به خداوند بر روى زمين كسى نيست كه قصد داشته باشد مانند من با او به بهترين وجه زندگى كند؛ او را به ازدواج من در آور. علي گفت: او را به ازدواج تو در آوردم؛ عمر به مسجد پيامبر بازگشته و گفت: به من تبريك ازدواج بگوييد؛ گفتند با چه كسى ازدواج كرده اي؟ در پاسخ گفت: با امّ‌كلثوم دختر علي و سپس چنين گفت كه از پيامبر (ص) شنيده است كه فرمود «هر سبب و نسبى در روز قيامت قطع مى گردد، جز سبب و نسب من» و گفته بود كه من از اصحاب پيامبر بودم، دوست داشتم كه ارتباط سببى نيز داشته باشم!!! و با اين روايت كه از طريق اهل بيت نقل شده است،‌ تعجب ما از انكار ازدواج عمر با امّ‌كلثوم توسط جماعتى از اهل بيت در زمان ما، بيشتر مى شود؛ اما جاى تعجبى ندارد؛ زيرا آن‌ها با علما معاشرت نداشته و نادانى رافضه بر عقل آن‌ها مستولى شده است و در عقل خويش نادانى را وارد كرده‌اند؛ و به همين سبب در اين مورد از روافض تقليد نموده و نمى دانند كه سخن روافض در اين زمينه دروغ محض و انكار حسيات است!!! زيرا كسى كه ممارست با علوم داشته و كتاب‌هاى اخبار و سنن را مطالعه كند، علم ضرورى پيدا مى كند كه علي امّ‌كلثوم را به ازدواج عمر در آورده است و انكار اين مطلب نادانى ، عناد ، انكار بديهيات و نيز بيمارى عقلى و فساد در دين است!!! الهيثمي، أبو العباس أحمد بن محمد بن علي ابن حجر (متوفاي973هـ، الصواعق المحرقة على أهل الرفض والضلال والزندقة، ج 2، ص 456، تحقيق عبد الرحمن بن عبد الله التركي - كامل محمد الخراط، ناشر: مؤسسة الرسالة - لبنان، الطبعة: الأولى، 1417هـ - 1997م. جالب اينجاست كه با وجود ادعاى ابن حجر، چنين روايت با چنين مضمونى را نه بيهقى و نه دارقطنى نقل نكرده‌اند!!! تنها روايتى كه پيدا شد، روايتى است كه در سيره ابن اسحاق با يك سند و در سنن دارقطنى با دو سند مرسل آمده (كه يكى از آن‌ها را از سيره ابن اسحاق گرفته است) و آن نيز با اين متن اختلاف‌هاى فراوان دارد!!! 13171 أخبرنا أبو عبد الله الحافظ ثنا الحسن بن يعقوب وإبراهيم بن عصمة قالا ثنا السري بن خزيمة ثنا معلى بن أسد ثنا وهيب بن خالد عن جعفر بن محمد عن أبيه عن علي بن الحسين ح وأخبرنا أبو عبد الله الحافظ ثنا أبو العباس محمد بن يعقوب ثنا أحمد بن عبد الجبار ثنا يونس بن بكير عن بن إسحاق حدثني أبو جعفر عن أبيه علي بن الحسين قال لما تزوج عمر بن الخطاب رضي الله عنه أم كلثوم بنت علي رضي الله عنهم أتى مجلسا في مسجد رسول الله صلى الله عليه وسلم بين القبر والمنبر للمهاجرين لم يكن يجلس فيه غيرهم فدعوا له بالبركة فقال أما والله ما دعاني إلى تزويجها إلا أني سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول كل سبب ونسب منقطع يوم القيامة إلا ما كان من سببي ونسبي لفظ حديث بن إسحاق وهو مرسل حسن هنگامى كه عمر بن خطاب با امّ‌كلثوم دختر علي ازدواج كرد، به جلسه مهاجرين در مسجد رسول خدا (ص) بين قبر و منبر آمده و آن‌ها براى او دعا به بركت كردند. عمر گفت: قسم به خدا من را به ازدواج او مايل نكرد، مگر اينكه از پيامبر (ص)‌ شنيدم كه مى گفت هر سبب و نسبى در روز قيامت قطع مى شود مگر سبب و نسب من. اين روايت متن روايت ابن اسحاق است و مرسلى نيكو است!!! البيهقي، أحمد بن الحسين بن علي بن موسى أبو بكر (متوفاي 458هـ)، سنن البيهقي الكبرى، ج 7، ص 63، ناشر: مكتبة دار الباز - مكة المكرمة، تحقيق: محمد عبد القادر عطا، 1414 - 1994. شگفت‌آور است كه ابن حجر، مرسل بودن روايت را نديده و تنها و تنها به اين علت كه در سند روايت، نام ائمه شيعه آمده است، مى گويد چرا اهل بيتى كه منكر اين ازدواج هستند، نظر اهل سنت را قبول نمى كنند!!! و ايشان را متهم به نادانى مى كند، با اينكه قبول چنين روايتى عين نادانى است. ما نيز از اين همه توهين ابن حجر نسبت به منكرين ازدواج، تعجب نمى‌كنيم؛ چرا كه او در مكتبى رشد يافته است كه از اهل بيت عليهم السلام و آموزه‌هاى آن‌ها سودى نبرده‌اند. خود همين توهين‌ها نشان‌دهنده آن است كه اصل ازدواج دروغ و سخن منكرين حقيقت داشته باشد؛ چرا كه اگر ابن حجر از نظريه خود مطمئن بود، هرگز به توهين و جسارت به طرف مقابل پناه نمى‌آورد و با دليل و مدرك نظر مخالف را رد مى‌كرد. آن چه از كلام او استفاده مى‌شود، اين است كه در ميان اهل بيت كسانى بوده‌اند كه اين ازدواج را قبول نداشته‌اند و همين براى ما مهم است.

فاطمیه 90 - حدیث خون - هیئت خادم الحسین (ع) - قم

gohar-info — Sun, 29 Jan 2012 14:17:00 GMT

کلیه فایل ها هم قابل پخش به صورت آنلاین است و هم قابل دانلود

تصویری موبایل صوتی - MP3 نام فایل و توضیحات

5تن-پیله وران-خادم الحسین-ع

***** 3شعبه- پیله وران -خادم الحسین -ع

بوی تربت-محمدی-خادم الحسین-ع

حب علی-ع-پیله وران-خادم الحسین-ع

خدانگهدار-پیله وران-خادم الحسین-ع

خدای کرم-تحویلدار-خادم الحسین-ع

دل کندن-تحویلدار-خادم الحسین-ع

دودوآتش-عبدالکریمی-خادم الحسین-ع

روضه زهرا-س-تحویلدار--خادم الحسین-ع

***** سرحلقه دیوانگان-محمدی-خادم الحسین-ع

شهیدنینوا-محمدی-پیله وران-خادم الحسین-ع

صدام اینه-محمدی-خادم الحسین-ع

عزای حسین-ع-محمدی-خادم الحسین-ع

علی بود-محمدی-خادم الحسین-ع

غریب مدینه-تحویلدار-خادم الحسین-ع

قرن21-عبدالکریمی-خادم الحسین-ع

محسنیه-عبدالکریمی-خادم الحسین-ع

مدح زهرا-س-تحویلدار-خادم الحسین-ع

مدینه بی عاطفه-تحویلدار-خادم الحسین-ع

مدیون زینبم-س-تحویلدار-خادم الحسین-ع

نجوا-تحویلدار-خادم الحسین-ع

نوکرزهرا-س-پیله وران-خادم الحسین-ع

نیمه شبها-تحویلدار-خادم الحسین-ع

گنبدکربلا-عبدالکریمی-خادم الحسین-ع

یاامیرالمؤمنین-ع-حیدرزاده-خادم الحسین-ع

یاحیدر-ع-حیدرزاده-خادم الحسین-ع

****** اثبات حضور حضرت زهرا در علقمه

****** ازمدینه تا کربلا-تحویلدار

ام ابیها - حمید محمدی

***** امام زمان

***** امام غدیر-عبدالکریمی

***** بین کوچها-جزایری

***** چادر خاکی مادر-تحویلدار

***** حرمت بنت رسول

***** حیدرمدد-عبدالکریمی

***** خاطرات-عبدالکریمی

***** خیزو با نغمه مادر مادر

***** دستش شکسته باد

***** علی مظلم-عبدالکریمی

***** مادر سلام - تحویلدار

***** مدح علی - تحویلدار

***** مقام حسن -ع -محمدی

***** مقام حیدر-محمدی

***** من دل غمینم - محمدی

***** مناجات با مهدی -عج-جزائری

***** مولا علی -عبدالکریمی

***** میخ در - تحویلدار

***** وا اما - حیدرزاده

***** والله قسم - تحویلدرا

ورود به فهرست و سایر بخش های هیئت خادم الحسین (ع) - قم

حتما نظرات خود را در مورد مطالب فوق بیان کنید